Minh bạch thị trường vàng

Người dân đến mua vàng tại một cửa hàng trên đường Hoàng Văn Thụ, tỉnh Thái Nguyên.

Theo Nghị định, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến mua bán, sản xuất, vận chuyển vàng đã được quy định cụ thể về mức xử phạt.

Chẳng hạn, hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán có thể bị phạt tới 20 triệu đồng; cá nhân mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hợp pháp cũng bị xử phạt ở mức tương tự.

Đáng chú ý, hành vi mang theo vàng khi xuất, nhập cảnh không đúng quy định có thể bị phạt tới 100 triệu đồng, trong khi hoạt động sản xuất vàng miếng không đúng quy định của pháp luật bị phạt 250-300 triệu đồng.

Các mức xử phạt này cho thấy tính răn đe cao, đồng thời phản ánh yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn đối với các khâu then chốt của thị trường vàng.

Một điểm quan trọng của Nghị định là phạm vi áp dụng rộng, bao gồm cả tổ chức và cá nhân có hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Điều này đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp, cửa hàng, tiệm vàng, cũng như cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng mà không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp đều có thể bị xử lý vi phạm hành chính.

Nhìn từ góc độ quản lý, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP tiếp nối và cụ thể hóa chủ trương lâu nay của Nhà nước trong việc hạn chế các giao dịch vàng mang tính tự phát, “trao tay”, thiếu hóa đơn, chứng từ và không đi qua hệ thống ngân hàng.

Việc yêu cầu thanh toán qua tài khoản giúp tăng tính minh bạch, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý dòng tiền, phòng, chống rửa tiền và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Đây cũng là cơ sở để bảo vệ người tiêu dùng, giảm thiểu rủi ro tranh chấp trong quá trình mua bán.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng, vàng từ lâu đã gắn bó với đời sống kinh tế, văn hóa của người dân, vừa với tư cách là hàng hóa, vừa là tài sản tích trữ.

Vì vậy, việc siết chặt quản lý nếu không được truyền thông đầy đủ, dễ dẫn đến những cách hiểu chưa chính xác, thậm chí gây tâm lý lo lắng không cần thiết.

Trên thực tế, Nghị định không cấm người dân sở hữu, mua bán vàng hợp pháp, mà tập trung xử lý các hành vi vi phạm quy định về điều kiện kinh doanh, thanh toán, xuất nhập cảnh và sản xuất vàng miếng.

Ở góc độ thị trường, các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự, tạo sân chơi công bằng giữa các chủ thể. Những doanh nghiệp, cửa hàng tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật sẽ được bảo vệ, trong khi các hoạt động kinh doanh “chui”, không phép, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho xã hội sẽ bị thu hẹp.

Về lâu dài, một thị trường vàng được quản lý minh bạch, có kỷ cương sẽ góp phần ổn định tâm lý người dân, hạn chế đầu cơ, qua đó hỗ trợ mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Khánh Thiện