Mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng từ doanh nghiệp nhằm giữ chân lao động trẻ

Bước đi tiềm năng

Đứng ở góc độ nhà trường, ông Vũ Quang Khuê – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh nhận định mô hình đào tạo mới sẽ mở ra nhiều tiềm năng phát triển cho giáo dục nghề nghiệp nước ta. Đặc biệt, không chỉ có các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước, mà doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp nước ngoài cũng tham gia vào mô hình này.

Trên thực tế, xu hướng đào tạo, sử dụng lao động của các doanh nghiệp trong thời gian qua đã có nhiều đổi khác.

Ông Vũ Quang Khuê chia sẻ, tại thời điểm 3 tháng trước khi sinh viên tốt nghiệp tại cơ sở đào tạo nghề, nhiều doanh nghiệp đã tổ chức tuyển dụng, tiếp nhận nguồn nhân lực mới và đi đến trao đổi, thống nhất hợp đồng lao động.

Bên cạnh đó, tận dụng quá trình thực tập của sinh viên, doanh nghiệp sớm đánh giá, chọn lọc nguồn nhân lực chất lượng.

“Đây tín hiệu tích cực cho thấy doanh nghiệp đang ngày càng quan tâm, tham gia sâu vào quá trình đào tạo nhằm giữ chân lao động”, ông Vũ Quang Khuê nêu quan điểm.

Một giờ học của sinh viên Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh. Ảnh NT.

Phân tích sâu hơn về lợi ích của mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng, ông Vũ Quang Khuê nói khi nhà trường và doanh nghiệp cùng phối hợp sẽ giúp đảm bảo đầu ra, nâng cao tay nghề của sinh viên. Cụ thể, sinh viên vừa được trang bị lý thuyết, vừa có không gian thực hành thực tế. Từ đó, rèn năng lực và thích ứng môi trường công nghiệp, có cơ hội hưởng mức lương bậc hai ngay sau tốt nghiệp.

Một thuận lợi khác mà sinh viên được thừa hưởng là sự hỗ trợ chi phí sinh hoạt, bồi dưỡng kỹ năng ngoại ngữ (tiếng Hàn, tiếng Trung) do các doanh nghiệp tài trợ, đưa đến nhiều cơ hội việc làm chất lượng cao.

Ông Vũ Quang Khuê nhấn mạnh: “Đối với sinh viên các ngành thuộc lĩnh vực công nghiệp và kỹ thuật, các em được tạo điều kiện tiếp cận công nghệ mới, tiết kiệm chi phí mua vật tư để thực hiện các đồ án theo phương pháp dạy học dự án.

Nói cách khác, người học có thêm động lực phát triển và sáng tạo ra nhiều sản phẩm đầu ra đột phá nhờ nhà trường và doanh nghiệp cùng hướng dẫn triển khai dự án”.

Về phía doanh nghiệp sẽ rút ngắn thời gian đào tạo bổ sung năng lực thiếu hụt khi tiếp nhận lao động.

Song song với đó, kỹ sư từ doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo người học giúp bù đắp tình trạng thiếu giáo viên, giảng viên tại các cơ sở giáo dục nghề hiện nay. Ngoài ra, nhà trường còn tối ưu hóa đầu tư vật tư thực hành, chi phí điện, nước, môi trường, thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh.

“Nếu nhà trường và doanh nghiệp không kết hợp sẽ gây lãng phí nhiều nguồn tài nguyên. Đặc biệt những phế liệu từ hoạt động thực hành của ngành công nghiệp cơ khí, ô tô, thực phẩm... có thể làm tăng phát thải các bon”, ông Vũ Quang Khuê phân tích thêm.

Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh tham gia tư vấn tuyển sinh.

Linh hoạt để thích ứng

Từ kinh nghiệm thực tiễn, ông Vũ Quang Khuê đề xuất công nhận kết quả đào tạo của các giảng viên đồng cơ hữu là kỹ sư từ các doanh nghiệp đã có chứng chỉ sư phạm nghề tương đương với giảng viên cơ hữu trong trường. Qua đó, hợp thức hóa và tạo đà cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình bồi dưỡng năng lực kỹ năng công nghệ cho người học.

Bên cạnh đó, ông Vũ Quang Khuê nhắc đến sự góp mặt của địa phương trong tháo gỡ những nút thắt thực tế của quá trình kết hợp đào tạo giữa 3 nhà (Nhà trường – Nhà nước – Doanh nghiệp).

“Địa phương, đặc biệt là các cơ quan quản lý nhà nước cần phát huy vai trò trung gian, kiến tạo hoạt động, cầu nối giữa nhà trường với doanh nghiệp.

Cụ thể, cần thường xuyên chủ trì tổ chức các hội nghị, diễn đàn gặp mặt, trao đổi ý kiến, để doanh nghiệp, nhà trường đơn phương phối hợp đồng điệu”, ông Vũ Quang Khuê nêu rõ.

Sự đồng lòng, nhất trí của 3 bên sẽ đưa đến những giải pháp hiệu quả, triệt để trong giải quyết các vấn đề về định hướng phát triển quy mô, cơ cấu ngành nghề, bố trí nhân sự, việc làm.

Mặt khác, mỗi cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, nhóm ngành hay vị trí việc làm, vùng kinh tế lại có đặc thù khác nhau. Vì vậy, nhà trường và doanh nghiệp cần phối hợp một cách chủ động, linh hoạt phương thức nhằm phát huy tối đa thuận lợi của mô hình đặt hàng đào tạo.

Ông Vũ Quang Khuê giải thích, hiện nay, có một số phương thức phối hợp đào tạo chính giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp mà trường BCI đang triển khai, bao gồm:

Một: Mô hình 1+1+1: sinh viên học 1 năm tại trường, 1 năm ở trung tâm đào tạo và 1 năm thực tế công nghệ tại doanh nghiệp.

Hai: Mô hình đào tạo song hành “1+1.5”: Sinh viên chuyển đổi linh hoạt môi trường học giữa nhà trường và doanh nghiệp. Ví dụ, học hết 3 tháng ở doanh nghiệp thì sinh viên về trường, sau đó tiếp tục đến doanh nghiệp để thực hành mô-đun.

Ba: Doanh nghiệp tuyển chọn sinh viên “Mô hình kỹ sư tài năng” đáp ứng đủ các tiêu chí kiến thức, kỹ năng, tác phong công nghiệp, sức khỏe để đào tạo chuyên sâu, tách biệt khỏi nhà trường.

Bốn: Doanh nghiệp tuyển chọn “Mô hình tuyến chuyền trưởng” và bồi dưỡng sinh viên thành thạo kỹ năng nghề, đồng thời có năng lực quản lý, điều hành.

Ngoài ra, ông Vũ Quang Khuê cũng lưu ý, cần thiết kế mô hình đào tạo phù hợp với từng đối tượng sinh viên theo đặc thù ngành, nghề. Đồng thời, phân định cụ thể trách nhiệm, bước đi của doanh nghiệp và nhà trường ở từng giai đoạn.

Triển khai phối hợp bài bản, khoa học sẽ thu hút thêm nhiều người trẻ lựa chọn học nghề. Sinh viên được phát triển toàn diện về trí, thể, mỹ; góp phần xây dựng nguồn nhân lực tương lai vừa có nền tảng lý luận vững vàng, vừa chủ động, sáng tạo, có kỹ năng thực nghề, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia.