Mở rộng Xa lộ Hà Nội lên 16 làn xe: TP.HCM đầu tư gần 5.000 tỷ đồng xóa điểm nghẽn phía Đông

TP.HCM đang tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ 5 dự án giao thông chiến lược tại khu vực phía Đông nhằm hoàn thiện hạ tầng, giảm thiểu ùn tắc và kết nối vùng kinh tế trọng điểm. Trọng tâm của kế hoạch này là dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội với tổng vốn đầu tư khoảng 4.900 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo đô thị và nâng cao năng lực thông hành tại cửa ngõ phía Đông.

Chi tiết 5 dự án giao thông trọng điểm khu vực phía Đông

Theo kế hoạch, chính quyền thành phố đang triển khai đồng bộ các dự án gồm: xây dựng nút giao An Phú; nâng cấp, mở rộng đường Hoàng Hữu Nam (đoạn từ Bến xe Miền Đông mới đến nút giao Xa lộ Hà Nội); nâng cấp mở rộng đường Lã Xuân Oai; cải tạo đường Liên Phường và mở rộng Xa lộ Hà Nội đoạn từ Ngã ba Trạm 2 cũ đến nút giao Tân Vạn.

Sau khi hoàn thành và đi vào khai thác, hệ thống hạ tầng này sẽ góp phần cải thiện đáng kể tình trạng ùn tắc thường xuyên tại các trục huyết mạch, đồng thời tạo tiền đề cho sự phát triển của các khu đô thị vệ tinh xung quanh.

Quy mô mở rộng Xa lộ Hà Nội lên 16 làn xe

Dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội có tổng chiều dài khoảng 15,7km, bắt đầu từ cầu Sài Gòn đến nút giao Tân Vạn. Công trình được chia làm 3 phân đoạn chính để thi công: đoạn từ cầu Sài Gòn đến nút giao Bình Thái; từ Bình Thái đến nút giao Trạm 2; và từ Trạm 2 đến nút giao Tân Vạn. Quy mô mặt cắt ngang dự kiến sẽ đạt từ 12 đến 16 làn xe.

Hiện nay, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) đang thực hiện các bước điều chỉnh cuối cùng để chuẩn bị tái khởi công. Mục tiêu đặt ra là sẽ hoàn thành toàn tuyến vào năm 2027. Song song đó, liên danh CII và Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TP.HCM (HFIC) cũng đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án nâng cao năng lực thông hành trên trục Võ Nguyên Giáp và Xa lộ Hà Nội theo hình thức đối tác công - tư (PPP).

Giải quyết các điểm nghẽn giao thông tại cửa ngõ

Xa lộ Hà Nội dù đã trải qua nhiều đợt nâng cấp nhưng hiện vẫn tồn tại những bất cập về hạ tầng. Tình trạng mặt đường xuống cấp cục bộ và ùn tắc kéo dài tại các nút giao giao cắt lớn như Tân Vạn đang gây áp lực lớn lên hệ thống vận tải liên vùng. Nút giao này là điểm kết nối trực tiếp với tuyến Vành đai 3 TP.HCM, thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải trong các khung giờ cao điểm.

Trọng tâm của đợt cải tạo lần này là xử lý triệt để 5 nút giao thông "điểm nóng" bao gồm: Tây Hòa, ngã tư Thủ Đức, Khu Công nghệ cao, Cát Lái và An Phú. Các phương án kỹ thuật như xây dựng cầu vượt, hầm chui hoặc tổ chức lại luồng giao thông đang được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm tách dòng phương tiện, giúp trục chính lưu thông thông suốt.

Khu vực cửa ngõ phía Đông thường xuyên xảy ra tình trạng ùn tắc. Ảnh: Báo Pháp luật TP. HCM

Bên cạnh việc mở rộng mặt đường, dự án còn bao gồm các hạng mục đồng bộ khác như: nâng cấp hệ thống thoát nước, chỉnh trang dải phân cách, hoàn thiện vỉa hè và hệ thống chiếu sáng đô thị. Việc cải tạo toàn diện này không chỉ giúp thoát nghẽn giao thông mà còn nâng cao mỹ quan đô thị cho khu vực cửa ngõ phía Đông.

Tầm nhìn chiến lược và phát triển đô thị TOD

Xa lộ Hà Nội (bao gồm đoạn mang tên Võ Nguyên Giáp) hiện là trục cửa ngõ quan trọng bậc nhất của TP.HCM, kết nối trực tiếp với vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ, sân bay Long Thành trong tương lai và các tỉnh miền Đông, Tây Nguyên. Tuyến đường này có lịch sử từ năm 1957 (tên cũ là Xa Lộ Biên Hòa), kéo dài từ cầu Sài Gòn đến Phường Tân Biên, TP.HCM.

Đáng chú ý, sự hiện diện của tuyến Metro số 1 chạy dọc theo trục lộ này mở ra cơ hội lớn cho việc phát triển mô hình đô thị TOD (Transit Oriented Development). Đây là mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm, giúp tối ưu hóa giá trị đất đai và cải thiện chất lượng sống của cư dân. Việc nâng cấp hạ tầng giao thông lần này được kỳ vọng sẽ là cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Với vai trò là đầu tàu kinh tế, TP.HCM đặt mục tiêu duy trì đà tăng trưởng cao. Năm 2025, thành phố ghi nhận mức tăng trưởng GRDP đạt 7,53%, đóng góp hơn 23% vào tăng trưởng chung của cả nước. GRDP bình quân đầu người của thành phố ước đạt khoảng 220 triệu đồng (tương đương gần 9.000 USD), cao gấp 1,7 lần bình quân chung toàn quốc. Việc đầu tư mạnh vào các dự án hạ tầng như Xa lộ Hà Nội chính là giải pháp then chốt để duy trì vị thế dẫn đầu này.