Mỗi ngôi nhà xanh góp phần xây dựng một đô thị xanh
Trong quá trình đô thị hóa, hình ảnh những ngôi nhà với chiều ngang hẹp, theo cách gọi dân dã là "nhà ống" trở nên phổ biến ở nhiều khu dân cư tại thành phố Đồng Nai và nhiều đô thị khác. “Tấc đất, tấc vàng” nên trên những mảnh đất các gia đình đều xác định “đất có bao nhiêu, xây bấy nhiêu”, từ đó hình thành nên những căn “nhà ống” có chiều ngang hẹp, chiều sâu dài, xây sát nhau. Những căn nhà này đáp ứng được nhu cầu sử dụng trước mắt, nhưng cũng bộc lộ không ít hạn chế về không gian sống và cảnh quan đô thị.
Đáng chú ý, để tiết kiệm chi phí, phần lớn hộ dân xây nhà ống thường không có sự tham gia của kiến trúc sư. Bản vẽ có khi được tự phác thảo, tham khảo từ những căn nhà xung quanh hoặc theo “tư vấn” của nhà thầu, thợ xây dựng. Tuy nhiên, mỗi gia đình có một nếp sinh hoạt khác nhau, việc xây nhà theo mẫu dễ dẫn đến tình trạng công năng chưa hợp lý. Chưa kể, do các mẫu nhà tham khảo đều là “tự thiết kế” nên thường thiếu ánh sáng và thông gió tự nhiên, không có khoảng xanh, thậm chí lãng phí diện tích nhưng chất lượng sống lại không tương xứng.
Trong một đô thị đang phát triển nhanh, căn nhà không chỉ là nơi để an cư mà còn góp phần tạo nên diện mạo và chất lượng môi trường sống chung. Vì vậy, tư duy xây nhà cũng cần thay đổi, theo hướng phù hợp với điều kiện sinh hoạt của từng gia đình nhưng hài hòa với thiên nhiên, góp phần làm đẹp thêm cho diện mạo đô thị.
Với những khu đất nhà ống, không nhất thiết phải có diện tích lớn mới tạo được một không gian xanh. Một giếng trời kết hợp cây xanh ở giữa nhà có thể đưa ánh sáng và không khí vào các phòng. Khoảng sân trước có thể dành một phần cho cây, thay vì bê tông hóa toàn bộ. Ban công có thể trở thành một “vườn đứng” nhỏ. Sân thượng có thể bố trí cây xanh, rau sạch, mái che nhẹ hoặc giải pháp giảm hấp thụ nhiệt.
Những giải pháp nêu trên, dù nhỏ nhưng có thể giúp ngôi nhà thích ứng tốt hơn với thời tiết ngày càng cực đoan. Giá trị của kiến trúc nằm ở cách công trình đáp ứng nhu cầu của con người, tiết kiệm năng lượng, hài hòa với tự nhiên và thích ứng với điều kiện khí hậu.
Người dân cần được tiếp cận với những kiến thức cơ bản về tổ chức không gian sống, kiến trúc xanh và thiết kế thích ứng khí hậu. Các khu đô thị, khu dân cư cũng cần có những định hướng, quy chuẩn khuyến khích khoảng xanh và giải pháp kiến trúc thân thiện môi trường, thay vì chỉ quan tâm đến mật độ xây dựng và hình thức công trình.
Thành phố Đồng Nai đang đứng trước cơ hội định hình một diện mạo đô thị mới. Diện mạo ấy không chỉ được tạo nên bởi những đại lộ, công trình lớn hay các khu đô thị hiện đại, mà còn bắt đầu từ chính những căn nhà của mỗi gia đình.
Khi mỗi hộ dân dành thêm một khoảng nhỏ cho cây xanh, giảm đi một phần bê tông, tận dụng thêm ánh sáng và gió tự nhiên nhằm giảm hiệu ứng nhà kính là thêm một đóng góp nhỏ cho môi trường đô thị, góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai xanh, văn minh và hiện đại.
