Múa cổ truyền Thăng Long – Hà Nội tại phố đi bộ Trịnh Công Sơn

Tiết mục "Múa rồng" của Đội quan viên làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt)

Đây là năm thứ 3 Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội triển khai Đề án “Sưu tầm, bảo tồn và phát huy nghệ thuật múa cổ truyền Thăng Long – Hà Nội” do UBND thành phố Hà Nội phê duyệt năm 2024. Chương trình năm nay tiếp tục đưa những kết quả sưu tầm, nghiên cứu và phục dựng vào hoạt động trình diễn, tạo cơ hội để công chúng trực tiếp thưởng thức các loại hình múa gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của nhiều cộng đồng dân cư trên địa bàn Thủ đô.

Tại chương trình, Đại tá, NSND Nguyễn Ngọc Anh, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội chia sẻ, múa cổ truyền là bộ phận quan trọng trong kho tàng văn hóa dân gian Thăng Long – Hà Nội, phản ánh đời sống tinh thần, tín ngưỡng, phong tục tập quán và tâm hồn người dân Kinh kỳ qua nhiều thế hệ.Từ những điệu múa gắn với nghi lễ, hội làng, đến những hình thức múa chúc tụng, múa trình diễn trong sinh hoạt cộng đồng, mỗi điệu múa, nhịp phách, sắc màu trang phục đều chứa đựng những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng.

Múa "Sênh tiền" của Câu lạc bộ múa Sênh tiền làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt)

Theo NSND Nguyễn Ngọc Anh, bảo tồn di sản không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ những gì cha ông ta để lại. Điều quan trọng hơn là phải làm cho di sản tiếp tục hiển diện trong đời sống đương đại, được lưu truyền, được thực hành, được sáng tạo trên cơ sở tôn trọng những giá trị nguyên gốc và được công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ yêu mến, đón nhận.

Điểm đáng chú ý của chương trình năm nay là sự tham gia của các câu lạc bộ, đội múa dân gian đến từ những địa phương có truyền thống thực hành di sản. Các tiết mục được giới thiệu trong không gian biểu diễn cộng đồng, với sự góp mặt trực tiếp của những người đang gìn giữ, thực hành các điệu múa tại cơ sở. Qua đó, khán giả có dịp tiếp cận di sản từ chính chủ thể văn hóa, hiểu thêm về hoàn cảnh ra đời, ý nghĩa và những quy tắc trình diễn của từng loại hình.

Múa "Trống bồng" của Câu lạc bộ Trống Bồng làng Triều

Tiết mục "Múa hát bỏ bộ" do Câu lạc bộ Ca trù thôn Lỗ Khê (Thư Lâm) biểu diễn

Chương trình biểu diễn “Bảo tồn và phát huy nghệ thuật múa cổ truyền Thăng Long – Hà Nội năm 2026” mang đến 11 tiết mục múa đặc sắc. “Vui hội xuân”, do biên đạo Vũ Huệ dàn dựng, âm nhạc Nguyễn Thành Nam, Đoàn múa HT Media thuộc Chi hội Nghệ sĩ múa Việt Nam thành phố Hà Nội biểu diễn, tái hiện không khí lễ hội Thăng Long rộn ràng với sắc màu dân gian và những vũ điệu tươi vui.

Từ không gian lễ hội, chương trình đưa khán giả đến với nghệ thuật diễn xướng gắn với ca trù của thôn Lỗ Khê, xã Thư Lâm qua tiết mục “Múa hát Dâng Đăng”. Đây là hình thức diễn xướng dân gian kết hợp giữa lời hát, tiếng đàn đáy, nhịp phách, trống chầu và những điệu múa cổ, thường được thực hiện trong không gian thờ thần, thờ tổ nghề và sinh hoạt hội làng. Nội dung tiết mục thể hiện lòng thành kính với thần linh, tổ nghề, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Tiết mục múa "Vui hội xuân" (Đoàn múa HT Media)

Đặc biệt, chương trình còn giới thiệu hai điệu múa của cộng đồng người Dao Quần Chẹt ở Ba Vì là “Hương hỏa” và “Rùa”, do đội múa Phong tục tập quán bản Dao biểu diễn. Đây là 2 điệu múa đã được nhóm nghiên cứu do Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Mai Hương chủ trì kết hợp với các các thầy cúng, nghệ nhân, chắt lọc những động tác múa từ các lễ hội, lần đầu tiên được đưa lên sân khấu biểu diễn mà vẫn giữ nguyên được giá trị tâm linh và bản sắc dân tộc.

Ban tổ chức trao chứng nhận và tặng hoa cho các đơn vị tham gia biểu diễn

Nếu “Hương hỏa” là điệu múa mời gia tiên, tiền tổ và các vị thần linh về dự lễ hội, thể hiện lòng thành kính của con cháu, thì múa “Rùa” mang ý nghĩa tạ ơn tổ tiên, cầu mong bản làng bình yên, mùa màng tươi tốt, cuộc sống hạnh phúc.

Bên cạnh các điệu múa cổ, chương trình còn có tác phẩm “Nhịp múa Thăng Long – Hồn Xẩm phố cổ”, do Lê Anh Thủy sáng tác, Vũ Huệ biên đạo, Đoàn múa HT Media biểu diễn và tiết mục “Hát mừng Hà Nội hôm nay” của Câu lạc bộ Ca trù thôn Lỗ Khê (xã Thư Lâm)…

Chương trình là hoạt động tiếp nối quá trình sưu tầm, phục dựng và trao truyền di sản múa cổ truyền Thăng Long – Hà Nội, góp phần đưa những giá trị văn hóa lâu đời đến gần hơn với công chúng hôm nay.