Mùa hè gieo chữ nơi phum, sóc

Ươm mầm chữ viết Khmer

Giữa cái nắng đầu hè, khuôn viên chùa Prey Veng, xã Tri Tôn rộn ràng bởi tiếng đọc bài của các em nhỏ Khmer. Trong căn phòng học đơn sơ nằm cạnh chánh điện, em Tăng Phone Ly Na chăm chú nắn nót từng nét chữ trên trang vở. Đã 2 mùa hè gắn bó với lớp học chữ Khmer tại chùa, Ly Na giờ đây có thể đọc, viết khá thành thạo tiếng mẹ đẻ. Từ những lớp học giản dị dưới mái chùa, tình yêu tiếng mẹ đẻ và niềm tự hào về bản sắc dân tộc đang được vun đắp trong tâm hồn của Ly Na và nhiều thế hệ trẻ nơi phum, sóc. “Nhờ thầy cô tận tình chỉ dạy, em biết đọc, biết viết tiếng Khmer và hiểu hơn về văn hóa của dân tộc. Các thầy cô còn hướng dẫn chúng em cách dịch từ tiếng Khmer sang tiếng Anh, giúp em có thêm kiến thức và hỗ trợ rất nhiều trong quá trình học tập ở trường”, Ly Na chia sẻ.

Chư tăng giảng dạy chữ Khmer cho học sinh tại lớp học hè ở chùa Krăng Chay, phường Chi Lăng. Ảnh: DANH THÀNH

Không riêng em Ly Na, mỗi dịp hè, nhiều học sinh là con em đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh đến các ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer để học tiếng nói, chữ viết Khmer. Tại chùa Xẻo Cạn, xã Vĩnh Hòa năm nay đón gần 100 học sinh là con em đồng bào Khmer và Kinh trên địa bàn xã đến học chữ Khmer trong dịp hè. Để việc giảng dạy đạt hiệu quả, chùa chia các em thành 5 lớp theo từng trình độ, duy trì học tập trong suốt 3 tháng hè. Dưới sự hướng dẫn tận tình của các vị chư tăng và giáo viên, các em được trang bị kỹ năng đọc, viết chữ Khmer, đồng thời tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán của đồng bào Khmer.

Lần đầu tham gia lớp học chữ Khmer tại chùa Xẻo Cạn, em Danh Ngọc Khả Ngân cho biết: “Trước đây, em chưa biết đọc, biết viết chữ Khmer nên khi nghe chùa mở lớp hè, em đăng ký học ngay. Em mong muốn sẽ học thật tốt để có thể đọc được chữ và hiểu thêm về những phong tục, truyền thống của đồng bào Khmer”.

Chung tay gìn giữ tiếng nói, chữ viết dân tộc

Dịp hè năm 2026, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh mở 461 lớp dạy chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 5, thu hút trên 12.920 chư tăng và con em đồng bào Khmer theo học. Đằng sau những con số ấy là sự chung tay, đóng góp của chư tăng và đội ngũ giáo viên tình nguyện, những người đã dành thời gian nghỉ hè để đến chùa truyền dạy tiếng nói, chữ viết Khmer. Nhiều năm nay, cô Neáng Rone - giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở Tri Tôn đều đặn tham gia giảng dạy chữ Khmer tại các lớp học hè ở chùa. Với cô, đây không chỉ là trách nhiệm của một giáo viên mà còn là niềm tự hào khi được góp sức bảo tồn tiếng mẹ đẻ của dân tộc. “Khi nhìn thấy các em đến lớp đông đủ, chăm chú tập đọc, tập viết từng con chữ Khmer, tôi thấy rất vui. Tôi mong góp một phần nhỏ vào việc giữ gìn tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer để những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ”, cô Neáng Rone chia sẻ.

Từ nguồn vận động, dịp hè năm 2026, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer tặng trên 10.000 quyển tập viết và hàng trăm bộ sách giáo khoa tiếng Khmer cho học sinh. Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Danh Phúc, việc các chùa duy trì mở lớp dạy chữ Khmer trong dịp hè có ý nghĩa quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer. Qua các lớp học, thế hệ trẻ không chỉ được trang bị kỹ năng đọc, viết tiếng Khmer mà còn được tìm hiểu về lịch sử, truyền thống văn hóa, đạo đức, lối sống tốt đẹp của dân tộc. “Thời gian tới, sở tiếp tục phối hợp địa phương, các chùa để tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao chất lượng giảng dạy, qua đó góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Khmer trong giai đoạn hội nhập và phát triển”, ông Danh Phúc nói.