Mùa xuân biên giới, súng anh canh trời xa…

Khánh Ly - Thanh Phúc - Hải Thượng / Trình bày: Hồng Toại • 18/02/2026

*****

Khi phố phường rộn ràng sắc Xuân, nhà nhà sum vầy bên mâm cơm tất niên, thì nơi phên dậu Tổ quốc, những người lính quân hàm xanh vẫn lặng thầm bám trụ đường biên, cột mốc dọc tuyến biên giới Việt – Lào. Giữa giá rét miền sơn cước, họ gác lại niềm riêng, chắc tay súng, giữ bình yên từng tấc đất thiêng liêng để Nhân dân an vui đón Tết. Ở đó, mùa Xuân không chỉ có hoa đào, bánh chưng xanh, mà còn có những bước chân tuần tra xuyên đêm và lời thề son sắt với biên cương.

Những ngày cận Tết Nguyên đán, chúng tôi ngược dốc lên miền biên viễn xứ Nghệ. Con đường đất lổn nhổn đá hộc, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút, càng đi càng thấm cái lạnh se sắt của vùng cao. Điểm đến là Tổ công tác Huồi Mới thuộc Đồn Biên phòng Tri Lễ – nơi những người lính đang ngày đêm bám chốt bảo vệ đoạn biên giới giáp bản Đằn Đín, huyện Mường Quắn, tỉnh Hủa Phăn (Lào).

Một góc bản Huồi Mới xã Tri Lễ. Ảnh: K.L

Tổ công tác đóng quân cách trung tâm bản Huồi Mới khoảng 2km, cách đồn hơn 12km đường rừng. Mùa này, sương mù phủ kín lối đi, có thời điểm nhiệt độ xuống chỉ còn 7–8 độ C. Thế nhưng, giữa không gian tĩnh lặng của núi rừng, doanh trại nhỏ vẫn ánh lên sắc xuân. Cành đào rừng hồng tươi trước sân, mâm ngũ quả bày trang trọng trên bàn thờ Tổ quốc, vườn rau cải xanh mướt, luống hành, khóm hồng, khóm cúc do chính tay cán bộ, chiến sĩ vun trồng… Tất cả tạo nên một cái Tết đủ đầy giữa nơi tưởng chừng chỉ có gió lạnh và mây ngàn.

Trung tá Đậu Bá Phúc – người có 35 năm gắn bó với lực lượng biên phòng – vừa cùng anh em chuẩn bị lá dong gói bánh, vừa chia sẻ: “Tết ở biên giới tuy xa nhà nhưng không hề thiếu hơi ấm. Rau tự trồng, lợn, gà tự tăng gia. Ngày 27–28 Tết, anh em vào rừng chặt lá dong, mổ lợn, gói bánh chưng. Đêm Giao thừa quây quần bên bếp lửa, cùng nhau ôn lại một năm đã qua, động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ”.

Cán bộ biên phòng tổ công tác Huồi Mới chuẩn bị trang trí cành đào đón Tết. Ảnh: T.P

Bên nồi bánh chưng đang đỏ lửa, Trung tá Hồ Quang Hà – người đã gần ba thập kỷ công tác ở cả hai tuyến biển và bộ – thoăn thoắt xếp bánh vào khuôn.

Anh từng nhiều năm trực Tết. “Có năm được về sum họp với gia đình, năm nay tôi lại ở lại cùng anh em. Ở đây sóng điện thoại chập chờn, nhiều khi giao thừa không thể gọi về nhà đúng khoảnh khắc thiêng liêng. Nhưng ngồi bên bếp lửa, nghe đồng đội kể chuyện con cái, gia đình, nỗi nhớ cũng vơi đi nhiều”, anh tâm sự.

Cán bộ tổ biên phòng Huồi Mới tổ chức gói bánh chưng. Ảnh: K.L

Với Đại úy Ngô Minh Thượng (SN 1993), đây là mùa xuân đầu tiên nơi chốt tiền tiêu. “Không tránh khỏi cảm giác chạnh lòng khi nghĩ đến gia đình, nhưng tôi tự hào vì được đứng nơi tuyến đầu Tổ quốc. Đồn, tổ, trạm là nhà; đồng bào là người thân”, anh bộc bạch, ánh mắt ánh lên sự quyết tâm.

Bản Huồi Mới có 53 hộ với gần một nghìn nhân khẩu đồng bào Mông. Quanh tổ công tác còn có hơn chục hộ dựng lán sản xuất, trồng đào, trồng rau, chăn nuôi. Mỗi dịp Tết đến, bà con lại mang theo con gà, mớ rau, chai rượu ngô… lên chúc Tết bộ đội. Những món quà mộc mạc “cây nhà lá vườn” nhưng thấm đẫm nghĩa tình. Bộ đội cùng bà con gói bánh, chơi các trò chơi truyền thống ( ném còn, đẩy gậy), giao lưu văn nghệ, chia sẻ câu chuyện làm ăn, cuộc sống. Tình quân – dân nơi biên viễn vì thế càng thêm bền chặt.

Ông Xồng Xìa Lỳ - người uy tín ở bản Huồi Mới , dựng chòi sinh sống ngay sát tổ công tác để làm ruộng, trồng đào cho biết: Bình thường tôi vẫn hay được cán bộ, chiến sỹ ở tổ công tác giúp đỡ, hỗ trợ rất nhiều, ngày Tết tôi thường lên tổ để động viên, cảm ơn những người lính đón Tết xa gia đình để bà con có một cái Tết yên vui.

Không chỉ người dân địa phương, đại diện cán bộ thôn bản và lực lượng bảo vệ biên giới bản Đằn Đín (huyện Mường Quắn, tỉnh Hủa Phăn, Lào) cũng sang thăm hỏi, chúc Tết. Những cái bắt tay siết chặt giữa hai bên đường biên là biểu tượng sinh động cho tình đoàn kết Việt – Lào thủy chung, son sắt.

Công an Trạm Đèn Đín, huyện Mường Quắn, tỉnh Hủa Phăn, Lào chúc Tết Tổ công tác Huồi Mới, Đồn Biên phòng Tri Lễ… Ảnh: CSCC

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Tri Lễ thăm hỏi, chúc tết nhân dân sống ở khu vực biên giới. Ảnh: K.L

Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Tri Lễ thăm, chúc Tết đồng bào Mông ở Huồi Mới. Ảnh: T.P

Têt ở tổ chốt biên phòng Huồi Mới đủ đầy lương thực, thực phẩm tự tăng gia. Ảnh: K.L

Ông Xồng Xìa Lỳ (đội mũ) - người uy tín bản Huồi Mới gói bánh chưng cùng cán bộ tổ công tác biên phòng Huồi Mới. Ảnh: K.L

Rời Huồi Mới, chúng tôi tiếp tục đến Tổ công tác Huồi Khe thuộc Đồn Biên phòng Mường Ải. Doanh trại mới khang trang nằm giữa sắc trắng hoa mơ, hoa mận và sắc hồng đào phai. Nhưng ẩn sau vẻ yên bình ấy là nhịp trực sẵn sàng chiến đấu không phút lơi là.

Tổ công tác Huồi Khe trang trí cành đào đón Xuân. Ảnh: Hải Thượng

Tổ công tác Huồi Khe quản lý đoạn biên giới từ mốc 415 đến mốc 419 trên tuyến Việt – Lào, cách đồn khoảng 20km đường tuần tra, cách bản gần nhất 8km. Năm qua, đơn vị đã làm tốt công tác nắm tình hình địa bàn, vận động nhân dân cụm dân cư Ải Khe, Thẩm Khợp chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách, pháp luật; đồng thời duy trì trao đổi thông tin với lực lượng bảo vệ biên giới phía bạn thuộc cụm bản Xám Chè, tỉnh Xiêng Khoảng.

Đồn Biên phòng Mường Ải (BĐBP Nghệ An) tuần tra bảo vệ đường biên cột mốc dịp Tết. Ảnh: Khánh Ly

Đã 33 năm gắn bó với biên cương, Trung tá Dương Văn Vinh, Tổ trưởng công tác, khẳng định: “Tết đến, ai cũng có nỗi niềm riêng, nhưng với người lính giữ biên cương, nhiệm vụ là trên hết. Chúng tôi xác định phải bảo đảm cho bà con vui xuân an toàn, không để xảy ra bất ngờ”.

Ở nơi phên dậu Tổ quốc, mùa xuân không chỉ có sắc hoa, mà còn có những bước chân tuần tra xuyên đêm. Khi bản làng rộn ràng chuẩn bị đón Giao thừa, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn vẫn lặng lẽ hành quân dọc tuyến mốc 405–406, kiểm soát chặt các đường mòn, lối mở – địa bàn các đối tượng thường lợi dụng vận chuyển ma túy, pháo nổ, hàng hóa trái phép.

Cán bộ chiến sĩ Đồn biên phòng Nậm Cắn tuần tra bảo vệ đường biên cột mốc. Ảnh: HT

Khu vực Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn vốn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự. Vì vậy, đơn vị đã hiệp đồng chặt chẽ với Công an, Hải quan và lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Lào tổ chức tuần tra song phương, trao đổi thông tin thường xuyên, chủ động phát hiện, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.

Trong đội hình tuần tra có những chiến sĩ trẻ lần đầu trực Tết xa nhà. Hạ sĩ Phạm Văn Phúc chia sẻ ngắn gọn: “Nhớ nhà thì có, nhưng nhiệm vụ là trên hết”. Khi có sóng điện thoại, anh tranh thủ gọi về chúc Tết gia đình. Những cuộc gọi chớp nhoáng giữa núi rừng đủ tiếp thêm động lực để anh và đồng đội tiếp tục hành quân trong giá lạnh.

BĐBP Nghệ An tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: Hải Thượng

Tại Đồn Biên phòng Keng Đu, đơn vị quản lý gần 30km đường biên với hệ thống cột mốc, cọc dấu trải dài qua địa hình rừng núi hiểm trở. Trước, trong và sau Tết, cán bộ, chiến sĩ tăng cường tuần tra song phương với lực lượng bảo vệ biên giới Lào; đồng thời, phối hợp cấp ủy, chính quyền, công an, quân sự địa phương giữ vững an ninh trật tự.

Thượng tá Nguyễn Ngọc Tú - Chính trị viên Đồn biên phòng Keng Đu chia sẻ: Thông qua hoạt động tuần tra, kiểm soát góp phần duy trì ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội địa bàn khu vực biên giới trong dịp đón Tết cổ truyền của dân tộc, giữ bình yên cho nhân dân vui Xuân.

Đồn Biên phòng Tri Lễ tuần tra bảo vệ an ninh biên giới. Ảnh: K.L

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Thành Trung, Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An, cho biết thêm: Thực hiện mệnh lệnh công tác năm 2026, đơn vị đã mở đợt cao điểm bảo vệ biên giới trước, trong và sau Tết; rà soát, bổ sung phương án sẵn sàng chiến đấu; duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ; tăng cường lực lượng cho các địa bàn trọng điểm.

Chỉ tính từ cuối tháng 11/2025 đến giữa tháng 1/2026, các đơn vị đã phát hiện, xử lý 56 vụ với 79 đối tượng; thu giữ hơn 111kg pháo nổ, trên 18.000 viên ma túy tổng hợp, 2 bánh heroin, gần 4kg thuốc nổ cùng nhiều tang vật nguy hiểm; vận động người dân giao nộp 27 súng tự chế; đấu tranh thành công 3 chuyên án lớn liên quan ma túy, pháo nổ và mua bán người. Những con số biết nói ấy là minh chứng cho sự chủ động, quyết liệt trong giữ gìn an ninh biên giới.

Tết đến Xuân về trên các cung đường tuần tra biên giới luôn có dấu chân người chiến sĩ biên phòng. Ảnh: KL

Song song với nhiệm vụ chuyên môn, công tác chăm lo Tết cho cán bộ, chiến sĩ cũng được đặc biệt quan tâm. 100% quân số được quán triệt tư tưởng “Vui Xuân mới không quên nhiệm vụ”; bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn, chế độ; nắm chắc tâm tư chiến sĩ trẻ lần đầu xa nhà; không bố trí trực Tết hai năm liên tục. Sự quan tâm ấy là điểm tựa tinh thần để mỗi người lính thêm vững vàng.

Đồn biên phòng Tri Lễ kiểm tra đường biên, cột mốc; Tổ công tác Huồi Mới phối hợp tuần tra, phát quang quanh khu vực cột mốc. Ảnh: K.L

Giữa đại ngàn xứ Nghệ, mùa xuân đến trong sắc đào rừng và hơi ấm bếp lửa doanh trại. Nhưng phía sau không khí sum vầy ấy vẫn là những ca trực xuyên đêm, những bước chân tuần tra lặng lẽ. Sự hy sinh thầm lặng của những người lính quân hàm xanh đã góp phần giữ vững từng cột mốc, từng đường biên, để mỗi bản làng, mỗi mái ấm nơi hậu phương được đón một mùa xuân bình yên, trọn vẹn. “Giữ xuân nơi phên dậu Tổ quốc” – đó không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là niềm tự hào, là lời thề son sắt của những người lính đang ngày đêm canh trời xa.

Sáng mùng Một Tết Bính Ngọ 2026 (17/2), các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp với các cơ quan, đơn vị đứng chân tại địa bàn tổ chức chào cờ tại đơn vị và tại các cột mốc chủ quyền biên giới thiêng liêng của Tổ quốc. Ảnh: HT

Khánh Ly - Thanh Phúc - Hải Thượng