Mỹ hé lộ 'quả cầu tử thần' xoay 360 độ chuyên săn bầy drone

Một công ty quốc phòng Mỹ đang đưa ra cách tiếp cận rất khác trong cuộc đua chống drone. Thay vì dùng một nòng súng phải xoay theo từng mục tiêu, hệ thống Inferno RTC của Picket Defense Systems được thiết kế như một tháp pháo hình cầu, xoay liên tục 360 độ và có nhiều nòng cố định ở các góc khác nhau. Mục tiêu là tạo ra một lớp phòng thủ tầm gần có thể phản ứng gần như tức thì trước drone FPV hoặc bầy drone lao tới từ nhiều hướng.

Khi drone nhỏ trở thành mối đe dọa lớn

Chiến trường Ukraine đã cho thấy một thực tế mới của chiến tranh hiện đại. Những chiếc drone nhỏ, giá rẻ, có thể mang thuốc nổ và lao thẳng vào xe tăng, pháo binh, hệ thống radar hoặc vị trí bộ binh. Chúng không cần quá đắt tiền để gây thiệt hại lớn. Một drone FPV vài trăm hoặc vài nghìn USD có thể phá hỏng khí tài trị giá hàng triệu USD.

Vấn đề càng nghiêm trọng hơn khi drone không xuất hiện đơn lẻ. Trong kịch bản bầy đàn, nhiều UAV có thể lao tới cùng lúc từ nhiều hướng, buộc hệ thống phòng thủ phải phát hiện, chọn mục tiêu, xoay nòng, khai hỏa rồi chuyển sang mục tiêu tiếp theo. Chỉ cần chậm vài giây, drone đã có thể áp sát và đánh trúng mục tiêu.

Đây chính là bài toán mà Inferno RTC muốn giải quyết. Theo Defence Blog, điểm khác biệt của hệ thống này nằm ở việc nó không chờ đến khi phát hiện mục tiêu rồi mới xoay nòng súng về hướng đó. Thay vào đó, toàn bộ cụm nòng được bố trí trên một khung hình cầu và xoay liên tục, giúp luôn có một nòng ở gần hướng cần bắn nhất.

Tháp pháo không cần “ngắm” theo cách truyền thống

Các hệ thống chống drone thông thường thường phải quay nòng súng hoặc cụm vũ khí về phía mục tiêu trước khi khai hỏa. Với drone bay chậm hoặc mục tiêu đơn lẻ, độ trễ này có thể chấp nhận được. Nhưng với drone FPV tốc độ cao hoặc nhiều mục tiêu bay đến cùng lúc, độ trễ khi xoay nòng có thể trở thành điểm yếu chí mạng.

Hệ thống chống drone “Inferno RTC” của Picket Defense Systems. Ảnh: Picket Defense Systems

Inferno RTC tìm cách loại bỏ điểm yếu đó bằng thiết kế nhiều nòng đặt cố định ở các góc khác nhau. Khi hệ thống cảm biến phát hiện và phân loại mục tiêu, máy tính sẽ chọn nòng phù hợp nhất rồi khai hỏa mà không cần chờ tháp pháo quay hẳn về mục tiêu. Picket Defense Systems mô tả hệ thống này có vùng tiêu diệt bảo đảm khoảng 40 m theo mọi hướng và gần như không có độ trễ ngắm bắn.

Nói dễ hiểu, Inferno RTC giống như một quả cầu có nhiều nòng vũ khí chĩa ra theo các hướng khác nhau. Quả cầu này liên tục xoay, còn hệ thống điều khiển sẽ tính toán thời điểm và nòng phù hợp để bắn hạ drone. Cách làm này đặc biệt hữu ích trong môi trường mà mối đe dọa có thể xuất hiện bất ngờ từ bên trái, bên phải, phía sau hoặc từ trên cao.

Hai phiên bản cho nhiều nhiệm vụ khác nhau

Inferno RTC hiện có hai cấu hình chính. Phiên bản nhỏ nặng khoảng 20 kg, được trang bị 36 nòng và có thể sử dụng các loại đạn như 5,56 mm, đạn .410 và đạn 20-gauge. Phiên bản lớn nặng khoảng 41 kg, có hơn 54 nòng và hỗ trợ các loại đạn mạnh hơn, từ 12-gauge đến lựu đạn 40 mm vận tốc thấp.

Cả hai phiên bản đều được thiết kế để bao phủ 360 độ và có thể phát hiện mục tiêu ở cự ly lên tới khoảng 120 m. Hệ thống sử dụng các thành phần nhựa in 3D nhằm giảm khối lượng, giảm chi phí sản xuất và giúp chế tạo nhanh hơn so với những cấu trúc kim loại gia công truyền thống.

Tháp pháo Inferno RTC được lắp trên một phương tiện. Ảnh: Picket Defense Systems

Điều này rất quan trọng trong chiến tranh chống drone. Nếu hệ thống phòng thủ quá đắt, quá nặng hoặc sản xuất quá chậm, nó khó có thể triển khai rộng rãi để bảo vệ nhiều mục tiêu cùng lúc. Trong khi đó, drone tấn công lại có thể được chế tạo hàng loạt với chi phí thấp. Vì vậy, vũ khí chống drone không chỉ cần hiệu quả mà còn phải đủ rẻ, đủ gọn và đủ dễ sản xuất.

Phát hiện mục tiêu mà không cần phát tín hiệu radar

Một điểm đáng chú ý khác của Inferno RTC là khả năng phát hiện mục tiêu thụ động. Hệ thống sử dụng mảng micro âm thanh 3D kết hợp với nhiều camera để phát hiện, theo dõi và nhận dạng drone. Cách tiếp cận này giúp hệ thống không cần phát sóng radar, từ đó giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện, gây nhiễu hoặc lần ngược vị trí.

Trong môi trường tác chiến hiện đại, việc “im lặng điện tử” ngày càng quan trọng. Một radar bật liên tục có thể giúp phát hiện mục tiêu sớm hơn, nhưng cũng biến chính nó thành mục tiêu cho tác chiến điện tử, tên lửa chống bức xạ hoặc drone cảm tử. Với Inferno RTC, Picket Defense Systems muốn tạo ra một lớp phòng thủ tầm gần hoạt động kín đáo hơn.

Hệ thống cũng được tích hợp thuật toán AI TinyML, cho phép xử lý và phân loại mục tiêu ngay trên thiết bị mà không cần kết nối với mạng bên ngoài. Điều này giúp Inferno RTC có thể hoạt động độc lập hơn trong môi trường bị gây nhiễu hoặc mất liên lạc.

Không chỉ bắn đạn, còn có lưới, laser và màn khói

Inferno RTC không chỉ giới hạn ở đạn thông thường. Hệ thống có thể triển khai nhiều loại phương tiện tác động khác như lưới bắt drone, thiết bị laser làm lóa cảm biến và màn khói che khuất.

Điều này giúp hệ thống linh hoạt hơn trong các tình huống khác nhau. Ở chiến trường, đạn thật có thể là lựa chọn phù hợp để tiêu diệt drone tấn công. Nhưng trong khu vực đô thị, gần cơ sở hạ tầng dân sự, sân bay hoặc biên giới, việc bắn đạn có thể tạo ra rủi ro phụ. Khi đó, lưới hoặc biện pháp gây nhiễu quang học có thể là lựa chọn an toàn hơn.

Inferno RTC cũng được giới thiệu như một giải pháp có thể đối phó với drone điều khiển bằng cáp quang. Đây là loại drone khó bị gây nhiễu hơn vì không phụ thuộc vào liên kết vô tuyến thông thường. Với loại mục tiêu này, các biện pháp tác chiến điện tử truyền thống có thể kém hiệu quả, khiến giải pháp đánh chặn vật lý tầm gần trở nên quan trọng hơn.

Ý nghĩa đối với cuộc chiến chống drone

Sự xuất hiện của Inferno RTC cho thấy cuộc đua chống drone đang chuyển sang giai đoạn mới. Các quân đội không chỉ tìm cách gây nhiễu tín hiệu hoặc bắn hạ từng drone riêng lẻ, mà còn phải chuẩn bị cho kịch bản bị tấn công bởi bầy drone nhỏ, nhanh, rẻ và xuất hiện từ nhiều hướng.

Nếu hoạt động đúng như quảng bá, Inferno RTC có thể trở thành một lớp phòng thủ cuối cùng cho xe quân sự, căn cứ tiền phương, trạm radar, kho đạn, sân bay dã chiến hoặc các cơ sở hạ tầng quan trọng. Nó không thay thế các hệ thống phòng không tầm xa, nhưng có thể lấp khoảng trống ở cự ly cực gần, nơi drone FPV thường trở nên nguy hiểm nhất.

Tuy nhiên, đây vẫn là một hệ thống mới và cần được kiểm chứng trong điều kiện thực chiến. Những câu hỏi lớn vẫn còn đó, như khả năng phân biệt drone với vật thể dân sự, hiệu quả trước bầy drone đông, độ bền của cấu trúc in 3D, lượng đạn mang theo và chi phí khi triển khai hàng loạt.