Mỹ - Israel - Iran gia tăng sức ép quân sự, duy trì thế giằng co chiến lược

Trong động thái mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định gia hạn thêm 10 ngày “tối hậu thư” đối với Iran, lùi thời hạn đến 20h00 ngày 6/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ, nhằm tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán liên quan đến đề xuất 15 điểm của Washington. Trước đó, ông Trump cũng đã từng tuyên bố “hoãn tấn công” Iran trong thời hạn 5 ngày vào ngày 23/3, nhằm tạo xúc tác cho đối thoại giải quyết xung đột.

Khói bốc lên sau một vụ nổ tại thủ đô Tehran, khi Israel và Mỹ tiến hành không kích vào Iran ngày 28/2/2026. Ảnh: Reuters

Với bản đề xuất 15 điểm, Washington vẫn duy trì lập trường cứng rắn. Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 26/3 tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Giờ đây Iran có cơ hội, để từ bỏ vĩnh viễn tham vọng hạt nhân và vạch ra một con đường mới. Chúng tôi sẽ xem liệu họ có muốn làm điều đó hay không. Nếu Iran không muốn, chúng tôi sẽ là cơn ác mộng tồi tệ nhất của họ. Trong khi đó, chúng tôi sẽ tiếp tục đánh bại họ, không bị cản trở, không bị ngăn chặn. Iran sẽ chẳng thể làm gì được".

Song song với đó, Mỹ tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông, với khoảng 40.000 binh sĩ đã được triển khai, cùng hàng nghìn lính thủy đánh bộ bổ sung đang được điều động. Israel cũng duy trì cường độ tấn công cao, với hơn 60 máy bay chiến đấu tham gia không kích trong ngày và đêm 26/3, nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran. Tính từ khi cuộc xung đột nổ ra vào ngày 28/2 vừa qua, Israel đã tấn công khoảng 15.000 mục tiêu, trong đó có các cơ sở sản xuất tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và hệ thống phòng không của Iran.

Ở chiều ngược lại, trên mặt trận thông tin, Iran cũng đưa ra hàng loạt tuyên bố thể hiện lập trường không lùi bước trước những sức ép do Mỹ và Israel tạo ra. Đại sứ Iran tại các cơ quan Liên Hợp Quốc ở Geneva, Ali Bahreini, ngày 26/3 khẳng định Iran sẵn sàng cho mọi tình huống, bao gồm cả việc Mỹ và Israel triển khai quân trên bộ.

“Chúng tôi sẵn sàng cho mọi kịch bản, bao gồm cả bất kỳ hình thức chiến dịch trên bộ. Tôi cho rằng đó sẽ là nơi chúng tôi có thể đánh bại họ, và nếu họ đưa ra quyết định đó, đó sẽ là một trong những sai lầm lớn", ông nói.

Ngoài ra, Iran tiếp tục đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhắm tới các mục tiêu quân sự của Mỹ và đồng minh ở khu vực, cho thấy khả năng duy trì nhịp độ tấn công trong thời gian dài. Đồng thời, Tehran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong đàm phán và sử dụng eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu như một đòn bẩy chiến lược. Trong động thái nới lỏng kiểm soát hiếm hoi mới đây, Iran tuyên bố cho phép tàu của 5 “quốc gia thân thiện” là Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Iraq được phép di chuyển qua eo biển này.

Giới phân tích nhận định xung đột hiện đã bước sang giai đoạn mà các yếu tố quân sự, năng lượng và ngoại giao đan xen chặt chẽ. Việc Mỹ chủ động đề xuất các điều khoản chấm dứt xung đột mở ra cơ hội đối thoại, song nguy cơ leo thang giao tranh vẫn hiện hữu nếu lợi ích các bên không được dung hòa một cách thực chất trong thời gian tới.

Quốc Khánh/VOV1 (tổng hợp)