Mỹ thử Tomahawk từ bệ phóng Typhon trên bộ, Nga phô diễn hỏa lực tàu ngầm hạt nhân

Bản tin công nghệ và chiến thuật quân sự quốc tế ghi nhận nhiều động thái đáng chú ý: Lục quân Mỹ hoàn tất vụ thử tên lửa hành trình Tomahawk từ hệ thống phóng di động trên bộ, Nga kiểm tra năng lực tác chiến đa nhiệm của tàu ngầm hạt nhân thế hệ mới tại Thái Bình Dương, và Iran đẩy mạnh ngầm hóa dây chuyền lắp ráp tên lửa đạn đạo sau các đòn không kích.

Lục quân Mỹ phóng thử tên lửa Tomahawk từ hệ thống Typhon trên bộ

Bộ Chỉ huy Đa miền châu Âu thuộc Lục quân Mỹ đã chỉ đạo Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Pháo binh dã chiến 12 thực hiện vụ bắn đạn thật tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk từ tổ hợp bệ phóng Typhon. Hoạt động tác chiến diễn ra tại Trạm vũ khí không quân hải quân China Lake, bang California, đánh dấu lần phóng thứ ba của hệ thống này trên lãnh thổ Mỹ.

Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Pháo binh dã chiến 12 phóng tên lửa Tomahawk từ hệ thống Typhon tại China Lake, California ngày 28/9/2026. Ảnh: Lục quân Mỹ

Hệ thống Typhon, còn gọi là tổ hợp Năng lực tầm trung (MRC), được phát triển nhằm lấp khoảng trống hỏa lực mặt đất sau khi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) hết hiệu lực vào năm 2019. Trước đây, thỏa thuận này nghiêm cấm việc sản xuất và triển khai các hệ thống tên lửa phóng từ mặt đất có tầm bắn trong khoảng 500 đến 5.500 km.

Về cấu hình kỹ thuật, một khẩu đội Typhon tiêu chuẩn bao gồm 4 bệ phóng kéo bằng rơ-moóc, một trung tâm chỉ huy điều hành tác chiến cùng các phương tiện hậu cần tiếp đạn. Mỗi bệ phóng được cải tiến trực tiếp từ cụm giếng phóng thẳng đứng Mk 41 trên tàu chiến mặt nước, trang bị 4 ô phóng sẵn sàng kích hoạt. Nhờ đó, toàn bộ khẩu đội duy trì cơ số chiến đấu 16 quả đạn nạp sẵn.

Điểm nổi bật của Typhon nằm ở năng lực đa nhiệm khi tương thích đồng thời hai dòng đạn chủ lực của Hải quân Mỹ:

BGM-109 Tomahawk: Tên lửa hành trình tầm xa với cự ly tác chiến đạt hơn 1.600 km tùy phiên bản, tốc độ cận âm, ứng dụng chế độ bay men theo địa hình ở độ cao thấp để xuyên thủng mạng lưới radar phòng không.
Standard Missile-6 (SM-6): Dòng tên lửa phòng không đa năng, có thể đánh chặn mục tiêu khí tài đường không, tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối hoặc chuyển đổi phương thức để tiêu diệt tàu chiến mặt nước.

Trước khi tham gia đợt bắn đạn thật, kíp vận hành lục quân đã trải qua 5 tuần huấn luyện chuyên sâu cùng lực lượng Hải quân Mỹ và chuyên gia từ tập đoàn Raytheon. Sau các đợt hiện diện tại Philippines từ tháng 4/2024 và tham gia tập trận bắn đạn thật SM-6 tại Úc (Talisman Sabre 2025), châu Âu dự kiến trở thành địa bàn triển khai tiếp theo theo kế hoạch hợp tác bố trí luân phiên giữa Mỹ và Đức bắt đầu từ năm 2026.

Tàu ngầm Novosibirsk phô diễn năng lực tấn công đa tầng ở Thái Bình Dương

Bộ Quốc phòng Nga thông báo tàu ngầm hạt nhân Novosibirsk (K-573) thuộc Hạm đội Thái Bình Dương đã thực hiện đợt bắn tên lửa hành trình kép từ vị trí ngầm dưới nước trong khuôn khổ diễn tập định kỳ.

Tàu ngầm hạt nhân Novosibirsk phóng tên lửa hành trình Oniks và Kalibr từ dưới nước ở Thái Bình Dương, đánh mục tiêu trên biển và trên bộ cách hơn 1.200 km. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Đợt diễn tập kiểm chứng khả năng tấn công mục tiêu mặt nước lẫn mục tiêu cố định trên đất liền trong cùng một đợt làm nhiệm vụ tác chiến. Tên lửa chống hạm siêu thanh Oniks (P-800, mã định danh 3M55) đã đánh trúng mục tiêu mô phỏng chiến hạm đối phương ở cự ly hơn 170 km. Đồng thời, tên lửa hành trình Kalibr (phiên bản 3M54-1) được dẫn đường tiêu diệt vị trí giả định tại trường bắn Kura trên bán đảo Kamchatka, vượt quãng đường hơn 1.200 km.

Novosibirsk là tàu ngầm hạt nhân tấn công đầu tiên được đóng hàng loạt thuộc lớp Yasen-M (Project 885M). Tàu được đặt lườn năm 2013, chính thức đưa vào biên chế tháng 12/2021 và đóng quân tại căn cứ Vilyuchinsk trên bán đảo Kamchatka. Các thông số vận hành và hỏa lực cơ bản gồm:

Khả năng mang tới 40 tên lửa hành trình giúp lớp Yasen-M đạt mật độ hỏa lực ngang ngửa các tàu ngầm tấn công lớp Virginia Block V của Mỹ. Sự bổ sung của Novosibirsk gia tăng mật độ tuần tra răn đe tại vùng biển Okhotsk và khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương mà không cần nổi lên mặt nước để hiệu chỉnh vũ khí.

Iran mở rộng hệ thống ngầm sau các đợt không kích cơ sở tên lửa

Dữ liệu ảnh viễn thám từ Planet Labs được Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại Mỹ (FPRI) phân tích cho thấy Iran đang tái cấu trúc và mở rộng các tổ hợp công sự sâu trong lòng núi nhằm khôi phục mạng lưới sản xuất tên lửa đạn đạo. Các địa điểm này từng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chiến dịch không kích Epic Fury vào ngày 28/2.

Công trình ngầm đang được xây gần cơ sở sản xuất tên lửa ở Shahrud, Iran, trong ảnh vệ tinh chụp ngày 15/8/2026. Ảnh: Planet Labs/FPRI

Tại khu phức hợp Shahrud, dự án đường hầm khởi công từ mùa thu năm 2024 đã được đào sâu vào kết cấu núi với hai cửa hầm chính, cùng một lối vào thứ ba xuất hiện thêm sau cuộc tập kích. Tại cơ sở ngầm Shahid Boroujerdi gần Parchin, ảnh chụp vệ tinh ghi nhận Iran đã hoàn tất việc sửa chữa một tòa nhà chức năng và san lấp các phễu bom xuyên. Xung quanh khu vực xuất hiện nhiều thùng container dài từ 5 đến 13 m, chuyên dụng cho việc vận chuyển và lưu trữ đạn tên lửa.

Tuy nhiên, các phân tích chỉ ra rằng khâu sản xuất nhiên liệu tên lửa rắn tại Parchin, Khojir và Shahrud vẫn đối mặt với khó khăn lớn. Tại Khojir, nhiều lối dẫn vào tổ hợp ngầm Shahid Movahed tiếp tục bị đất đá phong tỏa và chưa phát hiện tín hiệu nối lại hoạt động.

Nhiên liệu rắn là thành phần cốt lõi của các dòng tên lửa đạn đạo cơ động thế hệ mới, cho phép thời gian chuẩn bị phóng rút ngắn đáng kể so với tên lửa dùng nhiên liệu lỏng. Quy trình đúc buồng đẩy nhiên liệu rắn kích thước lớn đòi hỏi các máy trộn hành tinh chuyên dụng với độ chính xác cao. Việc phân tán cơ sở hạ tầng vào lòng núi giúp gia tăng đáng kể khả năng sống sót của dây chuyền trước vũ khí dẫn đường chính xác, song bài toán bổ sung và thay thế thiết bị chế tạo công nghệ cao vẫn là thách thức hàng đầu đối với ngành công nghiệp tên lửa nước này.