Mỹ và Iran nhất trí đàm phán tại Oman vào ngày 6/2

Nỗ lực ngoại giao diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Mỹ tăng cường lực lượng quân sự ở Trung Đông và các bên trong khu vực tìm cách tránh một cuộc đối đầu quân sự mà nhiều người lo ngại có thể leo thang thành một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn.

Những khác biệt trong những ngày gần đây về phạm vi và địa điểm của các cuộc đàm phán đã làm dấy lên nghi ngờ liệu cuộc gặp có diễn ra hay không. Điều này càng để ngỏ khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể thực hiện lời đe dọa tấn công Iran.

Đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy họ đã tìm được tiếng nói chung về chương trình nghị sự.

Iran đã thúc đẩy việc giới hạn các cuộc đàm phán chỉ xoay quanh tranh chấp hạt nhân kéo dài với các nước phương Tây.

Nhưng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đưa ra quan điểm khác vào ngày 4/2. "Nếu Iran muốn gặp, chúng tôi sẵn sàng" - Rubio nói với các phóng viên. Nhưng ông nói thêm rằng các cuộc đàm phán sẽ phải bao gồm tầm bắn của tên lửa đạn đạo của Iran, sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm vũ trang ủy nhiệm xung quanh khu vực Trung Đông bên cạnh các vấn đề hạt nhân.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran cho biết chương trình tên lửa của Iran "không nằm trong diện thảo luận". Một quan chức cấp cao khác của Iran cho biết Tehran sẽ hoan nghênh các cuộc đàm phán về tranh chấp hạt nhân nhưng việc Mỹ muốn giải quyết các vấn đề phi hạt nhân có thể gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán.

Lãnh tụ tối cao Iran - Ayatollah Ali Khamenei - Ảnh: Reuters

Theo các quan chức, con rể của ông Trump là Jared Kushner dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán, cùng với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.

Mặc dù ban đầu các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng Iran muốn cuộc gặp diễn ra tại Oman như một sự tiếp nối của các cuộc đàm phán trước đó được tổ chức tại quốc gia vùng Vịnh này, vốn chỉ tập trung vào chương trình hạt nhân của Tehran, theo thông tin từ một quan chức khu vực cho biết.

Iran khẳng định các hoạt động hạt nhân của họ nhằm mục đích hòa bình, không phải quân sự, trong khi Mỹ và Israel cáo buộc nước này từng nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân.

Một quan chức vùng Vịnh cho biết các cuộc đàm phán có thể được một số quốc gia đứng ra làm trung gian, mặc dù Iran đã chỉ ra rằng họ muốn một hình thức đàm phán song phương giới hạn ở Washington và Tehran.

Những nỗ lực ngoại giao này diễn ra sau những lời đe dọa hành động quân sự của ông Trump chống lại Iran và việc Mỹ triển khai thêm lực lượng hải quân đến vùng Vịnh. Mỹ đã điều hàng nghìn binh sĩ đến Trung Đông kể từ khi ông Trump đe dọa Iran hồi tháng trước - bao gồm một nhóm tác chiến tàu sân bay đến khu vực này.

Sau khi Israel và Mỹ ném bom Iran vào mùa hè năm ngoái, căng thẳng leo thang đã làm dấy lên nỗi lo ngại tại các quốc gia trong khu vực về một cuộc xung đột lớn có thể gây ra hậu quả ngược lại hoặc dẫn đến hỗn loạn lâu dài ở Iran.

Các nguồn tin cho biết ông Trump vẫn đang cân nhắc lựa chọn tấn công Iran. Điều này đã khiến giá dầu tăng do căng thẳng.

Anh Duy