NAFOSTED lý giải mức thù lao 300 triệu đồng/tháng cho tổng công trình sư

Tại họp báo thường kỳ tháng 8 của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ngày 28/8, ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia (NAFOSTED), lý giải cơ sở đưa ra mức thù lao tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với tổng công trình sư tham gia nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia, phát biểu tại họp báo.

Theo Thông tư 49/2026 của Bộ KH&CN, thù lao cho nhân lực thực hiện nhiệm vụ được xác định theo vị trí, trách nhiệm, sản phẩm đầu ra và thời gian tham gia.

Trong đó, mức tối đa dành cho tổng công trình sư là 300 triệu đồng/tháng, chủ nhiệm nhiệm vụ 150 triệu đồng, thành viên chính 100 - 120 triệu đồng, thành viên 70 - 90 triệu đồng, thư ký khoa học 60 triệu đồng và kỹ thuật viên, nhân viên hỗ trợ 45 triệu đồng.

Ông Chiến lưu ý đây là mức trần dùng để lập, thẩm định và phê duyệt dự toán, không phải mức chi mặc nhiên cho mọi nhiệm vụ. Số tiền thực tế phụ thuộc tính chất công việc, năng lực từng cá nhân, thời gian tham gia và yêu cầu đối với sản phẩm.

Giải thích riêng về mức 300 triệu, ông Chiến cho biết tổ soạn thảo đã tham chiếu mức chi trả của Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR), sau đó điều chỉnh theo sức mua tương đương giữa hai quốc gia và tính đến sự khan hiếm của nguồn nhân lực trình độ cao.

“Mức 300 triệu đồng ở đây là tham chiếu mức chi trả của A*STAR Singapore, sau đó chúng tôi nhân với hệ số sức mua tương đương của hai quốc gia và có điều chỉnh liên quan đến sự khan hiếm nguồn nhân lực”, ông Chiến nói.

Từ mức dành cho tổng công trình sư, cơ quan soạn thảo tham chiếu để xây dựng mức trần cho những vị trí còn lại. Theo Giám đốc NAFOSTED, cơ chế này nhằm tạo mức đãi ngộ có khả năng cạnh tranh quốc tế đối với nhân lực tham gia phát triển công nghệ chiến lược.

“Muốn làm chủ công nghệ chiến lược thì trước hết phải đầu tư tương xứng cho con người”, ông Chiến nói và đánh giá đây là một trong những thay đổi mạnh của cơ chế tài chính mới.

NAFOSTED cũng xác định việc đầu tư cho con người dựa trên vị trí và trách nhiệm, thù lao gắn với sản phẩm đầu ra và thời gian tham gia. Việc tham chiếu thu nhập của A*STAR Singapore được nêu là một trong những cơ sở xây dựng mức trần.

Không chỉ nhân lực làm việc thường xuyên, Thông tư 49 cho phép nhiệm vụ công nghệ chiến lược thuê chuyên gia trong và ngoài nước theo cơ chế thị trường.

Mức thuê tối đa trong trường hợp thông thường là 150 triệu đồng/tháng, tương đương Chủ nhiệm nhiệm vụ. Trường hợp đặc biệt có thể lên tới 300 triệu đồng/tháng nếu thuyết minh rõ sự cần thiết, hiệu quả và khả năng cân đối kinh phí.

Mức thuê chuyên gia được xác định căn cứ yêu cầu chuyên môn, phạm vi công việc, năng lực, kinh nghiệm, thời gian tham gia, mặt bằng giá thị trường và thông lệ quốc tế.

Việc đầu tư cho nhân lực KH&CN dựa trên vị trí và trách nhiệm, thù lao gắn với sản phẩm đầu ra và thời gian tham gia.

Dòng tiền đi theo kết quả nghiên cứu

Chính sách thù lao là một phần trong cơ chế tài chính mới cho nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược được quy định tại Thông tư 49/2026, ban hành ngày 1/8.

Theo Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến, thay đổi cốt lõi là chuyển từ quản lý chủ yếu dựa trên đầu vào và thủ tục sang đầu tư theo kết quả.

Cơ chế mới có ba chuyển dịch chính: từ quản lý đầu vào sang kết quả; từ kiểm soát thủ tục sang quản trị theo các mốc đánh giá; từ tiền kiểm sang tăng quyền tự chủ đi cùng hậu kiểm và trách nhiệm giải trình.

Các nhiệm vụ được chia thành từng gói công việc, xác định cụ thể mục tiêu, phạm vi, sản phẩm đầu ra, kinh phí, người chịu trách nhiệm và thời gian thực hiện. Tại từng mốc, hội đồng đánh giá sản phẩm và kết quả. Nếu đạt yêu cầu, nhiệm vụ được thanh toán và tiếp tục cấp kinh phí cho giai đoạn sau; nếu không đạt có thể dừng.

Ông Chiến gọi nguyên tắc này là “dòng tiền đi theo kết quả”, thay vì tập trung xem nhiệm vụ đã chi bao nhiêu hay hoàn thành bao nhiêu thủ tục.

Cơ chế tài chính cũng phân mức hỗ trợ ngân sách theo tính chất nhiệm vụ. Các nhiệm vụ Nhà nước đặt hàng để phát triển công nghệ lõi, công nghệ nền tảng, công nghệ quan trọng với tự chủ quốc gia, quốc phòng, an ninh hoặc có rủi ro cao có thể được ngân sách hỗ trợ tối đa 100%.

Với sản phẩm công nghệ chiến lược đã có khả năng ứng dụng, chuyển giao hoặc thương mại hóa, mức hỗ trợ tối đa là 70%, phần còn lại huy động từ nguồn đối ứng.

Thông tư còn cho phép bố trí kinh phí dự phòng tối đa 10% tổng dự toán từ ngân sách để xử lý những phát sinh trong quá trình nghiên cứu như thay đổi khối lượng, trượt giá vật tư, nhân công.

Tổ chức chủ trì có thể ứng trước nguồn kinh phí hợp pháp để thực hiện nội dung cấp bách trước khi ngân sách được cấp. Nguồn đối ứng của doanh nghiệp không nhất thiết chỉ bằng tiền mà có thể là máy móc, thiết bị, phòng thí nghiệm, quyền sở hữu trí tuệ hoặc nhân lực.

Theo Giám đốc NAFOSTED, cơ chế mới chấp nhận những rủi ro khách quan vốn có của nghiên cứu và phát triển, nhưng không đồng nghĩa buông lỏng quản lý hay chấp nhận sai phạm trong sử dụng nguồn lực. Tổ chức thực hiện được trao quyền tự chủ cao hơn, đồng thời phải tăng trách nhiệm giải trình và chịu hậu kiểm.

Mục tiêu cuối cùng của cơ chế này là chuyển từ “tài trợ cho từng hoạt động nghiên cứu” sang đầu tư có mục tiêu cho năng lực làm chủ công nghệ, từ đó hình thành sản phẩm, chuyển giao và thương mại hóa.