Năm học mới ở Hà Tĩnh: Kiến tạo nền tảng mới, nâng tầm chất lượng giáo dục

Nâng tầm chất lượng giáo dục đang được Hà Tĩnh bắt đầu từ những chuyển biến trong tư duy và cách làm, từ quản trị nhà trường, tổ chức dạy học đến kiến tạo môi trường học tập. Cùng với đầu tư nguồn lực, việc khai thác hiệu quả công nghệ số, xây dựng không gian học tập mở và phát huy tính chủ động của người dạy, người học đang tạo nên những nền tảng mới, hướng tới một nền giáo dục chất lượng, hiện đại và phát triển toàn diện.

TỪ QUẢN LÝ ĐẾN QUẢN TRỊ -
ĐỘNG LỰC MỚI, TRÁCH NHIỆM MỚI

Những ngày tháng 8, cuộc giao ban hiệu trưởng định kỳ hằng tháng của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh lại được kết nối tới hàng chục điểm cầu tại các trường học trên toàn tỉnh. Với hình thức đổi mới, các cuộc giao ban đã trở thành diễn đàn để lãnh đạo ngành và các hiệu trưởng cùng trao đổi, phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn và cùng tìm lời giải. Đồng thời, những mô hình hay được lan tỏa, khó khăn được tháo gỡ ngay từ cơ sở, tạo nên sự thống nhất trong chỉ đạo nhưng vẫn phát huy tính chủ động của từng nhà trường.

Đó cũng là một trong những điểm mới trong cách điều hành của ngành giáo dục Hà Tĩnh. Khi yêu cầu đổi mới ngày càng cao, nhất là trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp lại mạng lưới trường học, công tác điều hành đang chuyển mạnh từ quản lý sang quản trị nhà trường, với phương châm: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ kết quả, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Việc sắp xếp lại mạng lưới trường học là yêu cầu cấp thiết.

Cô giáo Nguyễn Thị Hương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cẩm Quan (xã Cẩm Bình) cho rằng: “Các cuộc giao ban không chỉ giúp chúng tôi tiếp nhận chỉ đạo mà còn là dịp để nhà trường chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm thực tiễn. Qua đó, chúng tôi có thêm góc nhìn, giải pháp phù hợp, chủ động hơn trong tổ chức, điều hành và xử lý những vấn đề phát sinh tại đơn vị”.

Sự thay đổi ấy đặt ra yêu cầu mới đối với vai trò người đứng đầu. Nếu trước đây hiệu trưởng chủ yếu tập trung tổ chức thực hiện, thì nay cần chủ động hoạch định, dự báo yêu cầu, phát huy thế mạnh đội ngũ cán bộ, giáo viên và tạo đồng thuận trong tập thể. Tư duy quản trị cũng không còn bó hẹp ở ban giám hiệu mà được lan tỏa tới các tổ chuyên môn, để mỗi giáo viên (GV) trở thành một chủ thể tham gia tích cực vào quá trình đổi mới. Từ đó, nhà trường có thêm những cách làm linh hoạt, khai thác tốt hơn năng lực, kinh nghiệm và trí tuệ của từng cán bộ, GV.





Giáo viên sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu sách giáo khoa "Kết nối tri thức vào cuộc sống".

Tại Trường THCS Xuân Diệu (xã Can Lộc), những ngày này, các tổ chuyên môn đổi mới sinh hoạt theo hướng cùng nghiên cứu, trao đổi và tìm giải pháp cho những vấn đề thực tiễn. Chuẩn bị cho việc thống nhất sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, mỗi GV phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động rà soát nội dung, nghiên cứu bài học, đề xuất cách tiếp cận phù hợp. Cô giáo Hồ Thị Trâm - Tổ trưởng Tổ Khoa học xã hội chia sẻ: “Sinh hoạt tổ chuyên môn đang chuyển từ việc triển khai nhiệm vụ sang cùng trao đổi, tìm giải pháp và chịu trách nhiệm về chất lượng dạy học. Tổ trưởng giữ vai trò kết nối, định hướng, tổ chức công việc, mỗi GV chủ động phát huy sở trường, tham gia đóng góp ý kiến và trực tiếp giải quyết các vấn đề chuyên môn. Qua đó, trách nhiệm được phân rõ hơn, trí tuệ tập thể được phát huy, tạo động lực để mỗi thành viên cùng đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học”.

CÔNG NGHỆ SỐ -
KIẾN TẠO PHƯƠNG PHÁP HỌC MỚI

Nếu đổi mới tư duy quản trị là “đòn bẩy” nâng cao hiệu quả hoạt động nhà trường thì chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học. Sau nhiều năm triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ứng dụng công nghệ ở Hà Tĩnh không còn dừng ở số hóa hồ sơ, quản lý mà từng bước đi vào bài giảng, hoạt động chuyên môn và từng giờ học. GV chủ động khai thác học liệu số, nền tảng trực tuyến, AI để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, tổ chức kiểm tra, đánh giá và tăng tương tác với học sinh (HS).

Cô giáo Phạm Thị Ngọc Mai - Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai cho biết: “Quá trình giảng dạy, tôi thường kết hợp AI, học liệu số, video, hình ảnh, bản đồ số và các công cụ tương tác để biến những kiến thức khô khan, trừu tượng thành những tình huống gần gũi, sinh động. Nhờ đó, giờ học trở nên hấp dẫn hơn, HS có cơ hội quan sát, khám phá, trao đổi và chủ động tạo ra sản phẩm học tập. Công nghệ không thay thế vai trò của GV mà giúp tôi có thêm công cụ để phát huy tính chủ động, sáng tạo và năng lực của từng HS”.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy góp phần tạo nên những giờ học hấp dẫn, tăng cường sự tương tác của học sinh.

Với người học, công nghệ cũng mở rộng không gian tự học và khám phá. Em Trần Hữu Việt Hoàng - lớp 11 Tin (Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh) chia sẻ: “Công nghệ giúp việc học không còn bó hẹp trong sách giáo khoa hay thời gian trên lớp. Em có thể chủ động tìm kiếm học liệu, thử nghiệm cách giải quyết và trao đổi với thầy cô, bạn bè, qua đó phát triển năng lực của mình”.

Thực tế cho thấy, các nền tảng số đang ngày càng hiện diện rõ hơn trong hoạt động của nhà trường, từ chia sẻ học liệu, kinh nghiệm chuyên môn đến hỗ trợ tổ chức dạy học. Đặc biệt, trong quá trình thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa mới, công nghệ tạo điều kiện để GV kết nối, trao đổi và nâng cao năng lực chuyên môn. Không chỉ hỗ trợ người dạy, công nghệ còn góp phần đổi mới phương thức quản lý, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và nâng cao chất lượng phục vụ người học.

Không chỉ hỗ trợ người dạy, công nghệ còn góp phần đổi mới phương thức quản lý, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và nâng cao chất lượng phục vụ người học.

Ông Cao Ngọc Châu - Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT Hà Tĩnh thông tin: “Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn được kết nối internet, phủ sóng wifi; học bạ số được triển khai tại 100% cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên; dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong lĩnh vực giáo dục đạt 100%. Ngành cũng từng bước ứng dụng AI trong quản lý, dạy học; tổ chức tập huấn cho GV, ôn thi trực tuyến cho hơn 18.000 HS bậc THPT và triển khai tuyển sinh lớp 10 trực tuyến”.

Những kết quả này cho thấy công nghệ đang dần trở thành một phần quan trọng của quá trình đổi mới, hỗ trợ nhà trường quản lý hiệu quả hơn, giúp GV đổi mới phương pháp và tạo thêm cơ hội để học sinh chủ động học tập, khám phá tri thức.

ĐỔI MỚI BẮT ĐẦU TỪ MỖI LỚP HỌC

Từ đổi mới tư duy quản trị, ứng dụng công nghệ, tinh thần đổi mới đang lan tỏa trong từng lớp học ở Hà Tĩnh. Những mô hình lớp học thông minh, giáo dục chất lượng cao phù hợp với điều kiện thực tiễn, lấy HS làm trung tâm dần được hình thành, phát huy hiệu quả. Tại Trường THCS Lê Văn Thiêm (phường Thành Sen), mục tiêu xây dựng trường học chất lượng cao được thể hiện qua việc đầu tư cơ sở vật chất và cách tổ chức dạy học. Hệ thống thiết bị tương tác, trình chiếu, internet… giúp GV đổi mới phương pháp, tăng tính trực quan và tương tác trong mỗi giờ học. HS được thảo luận, thực hiện dự án, khai thác học liệu số, qua đó phát triển tư duy, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề.

Mô hình trường học chất lượng cao tại Trường THCS Lê văn Thiêm ngày càng phát huy hiệu quả.

Thầy giáo Trần Thanh Kiên - Hiệu trưởng Trường THCS Lê Văn Thiêm cho biết: “Nhà trường chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng điều hành, từ mục tiêu “dạy cho HS biết” sang giúp các em biết học, biết sáng tạo và biết hội nhập. Trên nền tảng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trường tăng cường ngoại ngữ, STEM, tin học, hoạt động trải nghiệm và các câu lạc bộ, tạo môi trường để HS phát triển năng lực, tự tin hội nhập. Nhờ đó, HS ngày càng tự tin tham gia các sân chơi học thuật quốc tế và đạt nhiều giải thưởng”.

Tinh thần đổi mới còn lan tỏa đến mỗi góc sân trường, tạo nên không gian học tập mở, thân thiện, an toàn, nơi HS được trải nghiệm và phát triển toàn diện. Tại Trường THCS Mỹ Châu (xã Mai Phụ), vườn cây, khu sinh thái, góc đọc sách ngoài trời, không gian biểu tượng chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa cùng các công trình có sự tham gia của HS được khai thác như những “lớp học” trực quan. Qua đó, kiến thức được gắn với thực tiễn, giúp các em rèn kỹ năng, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.

Trường THCS Mỹ Châu là một trong bốn cơ sở giáo dục trên cả nước được vinh danh tại chương trình và là cơ sở giáo dục duy nhất của Hà Tĩnh nhận giải thưởng “Trường học xanh – Cộng đồng học tập bền vững 2026”.

Cô giáo Lê Thị Thu Hương - Hiệu trưởng Trường THCS Mỹ Châu chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn mỗi HS đến trường đều cảm thấy hạnh phúc. Môi trường xanh, thân thiện tạo cảm hứng để các em yêu trường, yêu lớp và chủ động tham gia các hoạt động. Điều quan trọng là giúp học sinh phát triển toàn diện”.

Việc xây dựng môi trường giáo dục lấy HS làm trung tâm cũng đang tạo cơ hội để các em khám phá, trải nghiệm, sáng tạo và phát huy năng lực. Tinh thần ấy được cụ thể hóa qua giáo dục STEM, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và các câu lạc bộ học thuật, nghiên cứu khoa học, robotics, ngoại ngữ, nghệ thuật, thể thao… giúp HS phát huy sở trường, rèn kỹ năng và chủ động chuẩn bị hành trang tương lai. Cùng với nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, Hà Tĩnh chú trọng giáo dục mũi nhọn, chất lượng cao, phát huy vai trò hạt nhân của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh, xây dựng các trường THCS trọng điểm và từng bước phát triển trường học số, đáp ứng yêu cầu đổi mới theo đề án phát triển GD&ĐT.

Những chuyển động trong quản trị và dạy học đang được cụ thể hóa bằng kết quả nổi bật. Năm học 2025-2026, Hà Tĩnh tiếp tục giữ vững chất lượng đại trà và khẳng định vị thế ở giáo dục mũi nhọn. Kỳ thi tốt nghiệp THPT ghi nhận điểm trung bình chung 6,154, xếp thứ 5/34 tỉnh, thành phố; 11/12 môn thi nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu. Ở kỳ thi HS giỏi quốc gia, 85/103 HS đoạt giải, đạt 82,5%, xếp thứ 6 toàn quốc về tỷ lệ HS dự thi đạt giải. Cùng với đó, HS Hà Tĩnh tiếp tục tạo dấu ấn tại các sân chơi khoa học kỹ thuật, sáng tạo, công nghệ và các kỳ thi quốc tế.

Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định và các đồng chí lãnh đạo tỉnh tặng cờ thi đua của Bộ GD&ĐT năm học 2024 - 2025 cho Sở GD&ĐT Hà Tĩnh.

Năm học 2026-2027 đang đến gần với tinh thần: “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”. Từ đổi mới quản trị nhà trường, ứng dụng công nghệ số đến kiến tạo môi trường học tập mở, ngành giáo dục Hà Tĩnh đang cụ thể hóa tinh thần ấy bằng những việc làm thiết thực, lấy chất lượng và sự trưởng thành của HS làm thước đo. Khi mỗi nhà trường cùng chuyển động, mỗi GV cùng đổi mới và mỗi HS được trao thêm cơ hội phát triển, những chuyển biến hôm nay sẽ tạo nền tảng cho những kết quả thực chất, bền vững của giáo dục Hà Tĩnh trong chặng đường mới.

BÀI, ẢNH: NHÓM P.V.
THIẾT KẾ: HUY TÙNG