Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, mà còn là phương thức quản trị quốc gia hiện đại; đối với lĩnh vực đặc thù như công tác dân tộc và tôn giáo, sự đổi mới này mang tính bước ngoặt; trong đó, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền được xem là 'chìa khóa' để chính quyền thực sự thấu hiểu cơ sở, giải quyết công việc nhanh chóng, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
So với năm 2025, đến nay, Hà Nội đã đưa việc phân cấp, ủy quyền lên một mức mới, toàn diện và triệt để hơn.
Ngày 2-4-2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản hợp nhất số 41/VBHN-BNNMT, hợp nhất các quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời làm rõ cơ chế phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế về đất đai, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới.
Bảo đảm nguyên tắc không có khâu trung gian, phù hợp với định hướng phân cấp, phân quyền, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đây là nhấn mạnh của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng tại cuộc làm việc với Trung tâm Dịch vụ Hành chính công Thành phố diễn ra chiều 7/4.
Với lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, việc phân cấp, phân quyền trong chính quyền địa phương 2 cấp là nền tảng để chính quyền cơ sở chủ động hơn, gần dân và phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.
Trong tiến trình cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai với kỳ vọng tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong quản trị Nhà nước. Tuy nhiên, để mô hình này thực sự vận hành hiệu quả, không chỉ dừng ở việc sắp xếp tổ chức, mà điều cốt lõi nằm ở việc phân cấp, phân quyền rõ ràng, thực chất và đi đôi với trách nhiệm.
Sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp với mục tiêu cốt lõi là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy và phục vụ tốt người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn vận hành, một số khó khăn, 'điểm nghẽn' cần được tháo gỡ.
Trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, TS Trần Anh Tuấn, Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp Hội Khoa học hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho rằng, một trong những điểm rất đáng chú ý tại Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV là cách đặt vấn đề về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ ở cấu trúc mà ở phương thức quản trị của Tổng Bí thư Tô Lâm. Yêu cầu lúc này là phải đổi mới thực chất từ tư duy, cơ chế vận hành đến chất lượng đội ngũ để mở ra một mô hình quản trị tinh gọn, chủ động và đo đếm được bằng sự hài lòng của người dân.
Sáng 1-4, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội do Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương làm Trưởng đoàn đã làm việc về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội.
Tỉnh An Giang cần khẩn trương rà soát, sắp xếp và hoàn thiện tổ chức bộ máy. Tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh cấp xã, trọng tâm là các lĩnh vực giáo dục, y tế, hoàn thành trước 31/5/2026.
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là sự sắp xếp về mặt tổ chức hành chính mà còn là bước chuyển mang tính chiến lược trong cách thức điều hành, phục vụ người dân, đặt nền móng cho một bộ máy chính quyền hiện đại, thông minh và thân thiện.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 157/TB-VPCP ngày 28/3/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại buổi làm việc, kiểm tra tình hình hoạt động của mô hình Chính quyền địa phương 02 cấp tại phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang.
Phải lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo thực chất, là tiêu chí cuối cùng để đánh giá thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh điều này tại bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV.
Bộ Nội vụ đang nghiên cứu, xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang; đồng thời triển khai sơ kết việc thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương.