'Chìa khóa' để chính quyền hai cấp vận hành thực chất, hiệu quả

Từ khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp, nhiều địa phương đã chủ động rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo hướng tăng quyền cho cơ sở. Những thủ tục hành chính trước đây phải qua nhiều cấp trung gian, nay được giải quyết ngay tại xã, phường. Tại bộ phận “một cửa”, không khí làm việc trở nên khẩn trương, chuyên nghiệp hơn. Bà Nguyễn Thị Minh (phường Thanh Xuân) cùng nhiều người dân khi đến giao dịch không còn phải chờ đợi lâu hay đi lại nhiều lần như trước.

Bà Minh chia sẻ: "Tôi cảm thấy rất tuyệt vời khi chứng kiến những thay đổi tích cực tại đây. Đầu tiên là sự thay đổi từ chính đội ngũ công chức. Mọi người làm việc với thái độ niềm nở, vui vẻ và dường như áp lực công việc cũng đã vơi bớt phần nào. Về phía người dân, chúng tôi cảm thấy vô cùng thoải mái và hài lòng vì không còn cảnh xếp hàng chờ đợi mệt mỏi. Thủ tục hiện nay được xử lý cực kỳ nhanh gọn, chỉ mất khoảng 5 đến 10 phút là có kết quả ngay tại chỗ thay vì phải nhận giấy hẹn đi lại nhiều lần như trước. Đây thực sự là một bước tiến đáng mừng trong việc phục vụ nhân dân."

Không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, việc phân quyền còn giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong xử lý công việc, đặc biệt là những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Theo ông Bùi Hữu Nam - Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương, việc phân cấp, phân quyền rõ ràng đã giúp địa phương chủ động trong điều hành, giải quyết công việc nhanh hơn, sát với thực tế hơn. Tuy nhiên, đi kèm với đó là trách nhiệm cũng lớn hơn, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm.

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai phân cấp, phân quyền vẫn còn một số vướng mắc. Ở một số nơi, quyền hạn được giao nhưng chưa đầy đủ, hoặc còn chồng chéo giữa các cấp. Theo ông Ngô Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng, phân cấp, phân quyền không chỉ là chuyển giao công việc, mà phải gắn với chuyển giao đầy đủ thẩm quyền và nguồn lực. Nếu không làm đồng bộ, sẽ dẫn đến tình trạng cấp dưới bị động, còn cấp trên vẫn ôm việc, làm giảm hiệu quả của bộ máy.

Một yêu cầu đặt ra hiện nay là phải hoàn thiện thể chế, quy định rõ ràng “việc gì của cấp nào, cấp đó chịu trách nhiệm”. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát để tránh lạm quyền hoặc buông lỏng quản lý. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số cũng được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả phân quyền. Khi quy trình được số hóa, dữ liệu được liên thông, việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ minh bạch, nhanh chóng và dễ kiểm soát hơn.

PGS TS Trần Thị Diệu Oanh - Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho biết: "Trong quản trị hành chính, việc phân định thẩm quyền cần phải được xác định rõ ràng và rành mạch giữa các cấp. Trên cơ sở phân định đó, chúng ta nhất thiết phải thiết lập các điều kiện đảm bảo thực thi một cách đồng bộ, bao gồm: nguồn lực tài chính, đội ngũ nhân sự và hệ thống cơ sở hạ tầng tương xứng. Một vấn đề cốt lõi đặt ra là song song với việc giao quyền, phải hình thành được cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả trong suốt quá trình phân cấp, phân quyền. Hiện nay, Việt Nam đang trong giai đoạn sắp xếp, rà soát kỹ lưỡng để xác định nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp chính quyền. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo mỗi cấp đều thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình một cách hiệu quả nhất, tránh chồng chéo và phát huy tối đa nguồn lực tại chỗ."

Thực tiễn cho thấy, phân cấp, phân quyền nếu được thực hiện bài bản, đồng bộ sẽ trở thành “chìa khóa” giúp chính quyền hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả. Khi quyền lực được trao đúng, đủ và được kiểm soát chặt chẽ, bộ máy không chỉ tinh gọn mà còn thực sự phục vụ người dân một cách tốt nhất.