Nâng chuẩn hàng Việt để khai thác thị trường Halal tại UAE

Từ lợi thế thuế quan đến thị trường

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) mở thêm dư địa cho hàng hóa Việt Nam tại một trong những thị trường quan trọng của Trung Đông. Khi lợi thế thuế quan được mở rộng, cơ hội không chỉ nằm ở việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn tạo động lực để doanh nghiệp nâng chuẩn sản phẩm, đầu tư vào chế biến sâu và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường Halal.

Để cơ hội đó được khai thác hiệu quả, ưu đãi thuế quan cần đi cùng năng lực đáp ứng thị trường. Một sản phẩm muốn hưởng mức thuế ưu đãi phải đáp ứng quy tắc xuất xứ của Hiệp định; còn để thực sự tiếp cận UAE, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định nhập khẩu và yêu cầu kỹ thuật tương ứng với từng nhóm hàng. Với những sản phẩm thuộc phạm vi liên quan, Halal là một trong những yêu cầu cần được doanh nghiệp quan tâm từ sớm.

Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tháng 9/2026, bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet cho rằng, Việt Nam có lợi thế đáng kể về nguồn nông sản. Dư địa còn lớn hơn nếu doanh nghiệp từng bước nâng năng lực chế biến và chuẩn hóa sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của các thị trường Halal.

“Đối với dòng sản phẩm chế biến sâu, đây cũng là một ngành có nhu cầu cực kỳ lớn. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, việc đáp ứng được các tiêu chuẩn của những thị trường đặc trưng đang còn rất hạn chế, ví dụ như thị trường UAE, thị trường Malaysia...”, bà Bá Thị Nguyệt Thu chia sẻ.

Nhìn từ CEPA, khoảng trống này cũng chính là dư địa để doanh nghiệp nâng cấp năng lực sản xuất. Khi hàng rào thuế quan từng bước được tháo gỡ, việc chủ động đáp ứng tiêu chuẩn sẽ giúp hàng Việt tận dụng tốt hơn lợi thế từ Hiệp định, đặc biệt với những sản phẩm có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Nâng cao năng lực chế biến, chuẩn hóa sản phẩm là hướng đi giúp nông sản Việt gia tăng giá trị và khai thác tốt hơn thị trường Halal tại UAE. Ảnh: Lê An

Với nông sản và thực phẩm, lợi thế từ CEPA mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam hướng tới những phân khúc có giá trị cao hơn tại UAE. Thay vì chủ yếu dựa vào xuất khẩu nguyên liệu và sản phẩm sơ chế, việc đáp ứng tốt các tiêu chuẩn của thị trường sẽ tạo điều kiện để hàng chế biến sâu gia tăng hiện diện, qua đó nâng giá trị xuất khẩu. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp đầu tư bài bản hơn vào sản xuất, hoàn thiện chất lượng sản phẩm và nâng sức cạnh tranh của hàng Việt tại UAE.

Với thị trường Halal, sự chủ động càng trở nên quan trọng khi yêu cầu về chứng nhận có sự khác biệt giữa từng thị trường và nhóm sản phẩm. Do đó, việc nắm rõ các yêu cầu của UAE từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị sản phẩm, quy trình sản xuất và phương án chứng nhận phù hợp, qua đó rút ngắn quá trình tiếp cận thị trường và tận dụng tốt hơn cơ hội mà CEPA mang lại.

Chuẩn hoá chuỗi để mở rộng cơ hội

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường Halal, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ từ nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất đến bảo quản, vận chuyển và logistics. Khi các yêu cầu được tính toán ngay từ đầu chuỗi, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong kiểm soát chất lượng, hoàn thiện sản phẩm và tạo nền tảng để hàng hóa tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.

Từ kinh nghiệm trực tiếp tham gia thị trường, bà Bá Thị Nguyệt Thu nhận diện ba vấn đề doanh nghiệp cần tập trung tháo gỡ, gồm tiêu chuẩn và chứng nhận; tính đồng bộ của chuỗi cung ứng, hạ tầng logistics Halal và khả năng tiếp cận thông tin thị trường. Đáng chú ý, yêu cầu Halal có thể xuất hiện ngay từ những khâu đầu của quá trình sản xuất, thay vì chỉ đặt ra khi hàng hóa chuẩn bị xuất khẩu.

Ở một góc nhìn tích cực hơn, đây cũng là dư địa để Việt Nam phát triển mạng lưới cung ứng nguyên liệu Halal trong nước. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp hướng đến UAE và các thị trường Hồi giáo, nhu cầu về nguyên liệu, dịch vụ chứng nhận và logistics đáp ứng yêu cầu Halal có thể tạo thêm động lực hình thành một chuỗi cung ứng đồng bộ hơn, qua đó tăng mức độ chủ động cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Chi phí chứng nhận cũng là yếu tố cần được tính toán khi doanh nghiệp xây dựng kế hoạch tiếp cận thị trường Halal, bởi ngoài khoản đầu tư ban đầu còn có chi phí duy trì hằng năm. Việc thúc đẩy công nhận chứng nhận vì vậy có ý nghĩa trong giảm chi phí tuân thủ, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, qua đó tạo thêm điều kiện để nhiều sản phẩm Việt Nam đáp ứng yêu cầu thị trường và mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Từ thực tế triển khai, lộ trình chuẩn hóa đang được doanh nghiệp thực hiện theo hướng bắt đầu từ vùng nguyên liệu, xây dựng hệ thống Halal, đăng ký chứng nhận và tiến tới liên kết xuất khẩu. Cách tiếp cận này cho thấy, Halal không nên được xem là một thủ tục hoàn thiện khi đã có đơn hàng, mà cần trở thành một phần trong quá trình chuẩn bị năng lực sản xuất và tiếp cận thị trường.

Khi các yêu cầu được tính toán ngay từ khâu nguyên liệu và tổ chức sản xuất, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong hoàn thiện sản phẩm, kết nối đối tác và đáp ứng nhu cầu của nhà nhập khẩu. Đây cũng là nền tảng để hàng Việt khai thác tốt hơn cơ hội tại UAE từ CEPA, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường Halal khác.

CEPA đang mở thêm dư địa để hàng hóa Việt Nam gia tăng hiện diện tại UAE, song khả năng tận dụng đến đâu sẽ phụ thuộc vào sự chuẩn bị của doanh nghiệp. Bên cạnh việc nắm chắc cam kết thuế quan và quy tắc xuất xứ, việc chủ động nâng chuẩn sản phẩm, hoàn thiện nguồn nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu chứng nhận và tổ chức chuỗi cung ứng phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tiến gần hơn tới thị trường.

Khi sự chuẩn bị được thực hiện ngay từ đầu, những yêu cầu về tiêu chuẩn có thể trở thành động lực để doanh nghiệp nâng chất lượng và giá trị sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để hàng Việt từng bước mở rộng hiện diện tại UAE, qua đó đưa những lợi thế từ CEPA thành cơ hội tăng trưởng bền vững hơn cho xuất khẩu.