Năng lượng phân hóa mạnh: Lọc dầu hưởng lợi, hàng không chịu sức ép từ giá nhiên liệu

Lọc dầu hưởng lợi khi biên lợi nhuận cải thiện

Theo phân tích của Techcom Securities (TCBS), diễn biến giá dầu trong quý III/2026 tiếp tục tạo ra sự phân hóa đáng kể giữa các doanh nghiệp trong chuỗi năng lượng.

Giá dầu Brent bình quân quý II/2026 ở mức 104 USD/thùng, nhưng giảm xuống khoảng 97 USD/thùng trong quý III, tương đương mức giảm khoảng 7%. Trong khi đó, giá dầu giảm giúp cải thiện một số yếu tố đầu vào của doanh nghiệp lọc dầu, đặc biệt khi giá bán các sản phẩm đầu ra vẫn duy trì ở mức tương đối cao.

BSR là doanh nghiệp được TCBS đánh giá hưởng lợi rõ nhất từ diễn biến này. Biên lợi nhuận gộp của BSR tăng từ 2,8% trong quý II/2025 lên 20,7% trong quý I/2026 và đạt 15,0% trong quý II/2026.

Doanh thu BSR trong quý II/2026 đạt 58.716 tỷ đồng, tăng 60% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ 6 tháng đầu năm đạt 15.931 tỷ đồng, tăng khoảng 1.180% so với cùng kỳ.

TCBS cho rằng lợi nhuận của BSR được hỗ trợ bởi chênh lệch giá giữa sản phẩm và giá dầu đầu vào được cải thiện, đồng thời doanh nghiệp không phát sinh khoản lỗ đánh giá lại tồn kho lớn như quý II/2025.

Đáng chú ý, TCBS cho biết biên lợi nhuận của BSR còn được hỗ trợ bởi việc giá bán sản phẩm được điều chỉnh theo giá dầu, trong khi chi phí đầu vào có độ trễ nhất định.

Điện, dầu khí có mức độ hưởng lợi khác nhau

Không chỉ BSR, một số doanh nghiệp năng lượng khác cũng ghi nhận biên lợi nhuận đáng chú ý trong quý II.

POW có biên lợi nhuận gộp tăng lên 22,6%, từ mức 12,4% cùng kỳ. Doanh thu quý II đạt 20.306 tỷ đồng, tăng 116%. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ 6 tháng đạt 4.575 tỷ đồng, tăng 337% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, nhóm dịch vụ dầu khí có diễn biến kém thuận lợi hơn.

Biên lợi nhuận gộp của PVD giảm từ 21,3% xuống 18,0%, còn PVS giảm từ 15,8% xuống 7,7%. Dù vậy, kết quả lũy kế 6 tháng vẫn tăng với lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của PVD đạt 469 tỷ đồng, tăng 20%; PVS đạt 947 tỷ đồng, tăng 38%.

Theo TCBS, tác động từ giá dầu đối với các doanh nghiệp dịch vụ dầu khí thường có độ trễ, bởi hoạt động của nhóm này còn phụ thuộc vào hợp đồng và chu kỳ đầu tư của các nhà khai thác.

Hàng không chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu

Ở chiều ngược lại, hàng không là nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất từ giá dầu.

TCBS ghi nhận biên lợi nhuận gộp quý II/2026 của HVN giảm xuống 4,2%, từ 17,6% cùng kỳ; VJC giảm còn 5,6%, từ 13,5%.

Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của HVN trong 6 tháng đạt 3.596 tỷ đồng, giảm 43% so với cùng kỳ. Trong khi đó, VJC đạt 1.347 tỷ đồng, tăng 4%.

Theo TCBS, mỗi khi giá dầu Brent tăng thêm 1 USD/thùng, chi phí nhiên liệu của HVN có thể tăng khoảng 300 tỷ đồng. Điều này cho thấy độ nhạy đáng kể của ngành hàng không đối với giá dầu.

Trong quý III, giá Brent bình quân giảm khoảng 7% so với quý II, song TCBS lưu ý quý IV bắt đầu ở mặt bằng giá nhiên liệu cao, do đó áp lực chi phí đối với các hãng hàng không chưa thể xem nhẹ.

Một điểm đáng chú ý trong phân tích của TCBS là giá hàng hóa tăng hoặc giảm không đồng nghĩa lợi nhuận doanh nghiệp sẽ biến động cùng chiều.

Tác động còn phụ thuộc vào cơ cấu chi phí, khả năng chuyển giá vào sản phẩm, độ trễ của hợp đồng, tồn kho và mức độ phụ thuộc vào từng loại nguyên liệu.

Bản đồ tác động của TCBS cho thấy BSR nằm trong nhóm có mức độ hưởng lợi cao khi giá hàng hóa thay đổi, trong khi HVN chịu tác động ngược chiều rõ hơn. Với PVD và PVS, tác động của giá dầu được đánh giá có độ trễ do đặc thù hợp đồng.

Như vậy, trong cùng một chu kỳ giá dầu, doanh nghiệp ở các mắt xích khác nhau của chuỗi năng lượng có thể nhận kết quả hoàn toàn trái chiều. Lọc dầu đang là nhóm hưởng lợi rõ nét hơn, trong khi hàng không tiếp tục đối mặt với sức ép từ chi phí nhiên liệu.