Ngày này năm xưa (23/10): Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời Tuyên bố với quốc dân sau khi đi Pháp về

Trường Quốc học Huế. Ảnh: TTXVN

* Ngày 23/10/1896: Thành lập Trường Quốc học Huế. Ngày 23/10/1896, Trường Quốc học Huế (nay là Trường THPT Chuyên Quốc học - Huế) được thành lập. Nhiều học trò của trường sau này đã trở thành danh nhân văn hóa, những nhà cách mạng tiền bối, nhà khoa học lớn, nhà văn, họa sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng của nước ta, với những tên tuổi tiêu biểu như: Hồ Chí Minh, Trần Phú, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Diểu, Tố Hữu, Tạ Quang Bửu, Hải Triều, Nguyễn Khánh Toàn, Xuân Diệu, Huy Cận...

Đây là ngôi trường Chủ tịch Hồ Chí Minh từng theo học vào những năm đầu thế kỷ XX. Chính tại ngôi trường này, Người đã tiếp thu nhiều tri thức mới và được giác ngộ để trở thành một thanh niên trí thức yêu nước.

* Ngày 23/10/1945: Quân và dân Nha Trang - Khánh Hòa đồng loạt tấn công địch tại nhiều vị trí trong thị xã Nha Trang (nay là phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), mở màn cho 101 ngày đêm chiến đấu anh dũng, kiên cường nhằm vây chặt quân Pháp tại Nha Trang. Cuộc chiến đấu đã tạo thời cơ quý báu để toàn tỉnh, khu vực Nam Trung Bộ và cả nước tranh thủ củng cố, xây dựng thực lực về mọi mặt, sẵn sàng bước vào cuộc kháng chiến lâu dài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Hải ngoại Pháp Marius Moutet ký Tạm ước ngày 14/9/1946. Ảnh tư liệu

* Ngày 23/10/1946: Sau chuyến thăm nước Pháp trở về, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời Tuyên bố với quốc dân sau khi đi Pháp về, đăng trên Báo Cứu quốc, số 384. Người cho biết, trong hơn 4 tháng ở Pháp, đã gây dựng uy tín của Việt Nam trong con mắt nhân dân Pháp và nhân dân thế giới. Chính phủ và nhân dân Pháp đã biết lá quốc kỳ Việt Nam, hiểu rõ vấn đề Việt Nam hơn, do đó có một bộ phận ủng hộ Việt Nam độc lập, ủng hộ quan hệ Việt - Pháp bình đẳng. Các tổ chức thế giới công nhận các đoàn thể thanh niên, phụ nữ và lao động Việt Nam là hội viên. Tạm ước 14/9 sẽ tạo điều kiện để hai Chính phủ hội đàm tiếp.

Người cũng nêu rõ, cho đến tháng Giêng năm mới, Chính phủ và Nhân dân Việt Nam phải ra sức đoàn kết xây dựng đất nước, phải đối xử khôn khéo với người Pháp ở Việt Nam. Người khẳng định Việt Nam là một nước thống nhất, độc lập; Nam Bộ không thể bị chia cắt khỏi Tổ quốc và viết: “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ, là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên".

Những chiếc tàu không số vận chuyển vũ khí từ Bắc vào chiến trường miền Nam. Ảnh tư liệu/TTXVN

* Ngày 23/10/1961: Thành lập Đoàn 759, tiền thân của lực lượng vận tải đường biển chi viện chiến trường miền Nam. Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 97/QP thành lập Đoàn 759, có nhiệm vụ “mua sắm phương tiện, điều hành vận chuyển các loại hàng tiếp tế cho chiến trường miền Nam bằng đường biển”. Sự ra đời của Đoàn 759 (sau là Đoàn 125, Lữ đoàn 125 Hải quân) là mốc son lịch sử quan trọng, đánh dấu tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển chính thức ra đời.

* Ngày 23/10/1991: Ký kết Hiệp định hòa bình Paris về Campuchia. Ngày 23/10/1991, Hiệp định hòa bình Paris về Campuchia được ký kết với sự tham gia của Cộng hòa Nhân dân Campuchia, FUNCINPEC, KPNLF, Khmer Đỏ, Việt Nam, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên Xô và một số quốc gia khác.