Nghị quyết số 02/NQ-TW: Ưu tiên phát triển công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao

Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong.

Các chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết số 02/NQ-TW vừa có cơ sở thực tiễn, vừa đặt ra thách thức rất lớn. Nền tảng hiện thực nằm ở chỗ Hà Nội đã tích lũy được đà tăng trưởng tích cực trong nhiều năm, cùng với đó là hệ thống cơ chế, chính sách mới được ban hành từ Trung ương đến địa phương. Sự vào cuộc đồng bộ của Bộ Chính trị, cùng quyết tâm cao của Thành ủy, HĐND và UBND thành phố Hà Nội, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.

Bên cạnh đó, Hà Nội còn hội tụ nhiều lợi thế cho tăng trưởng nhanh. Thủ đô đang giữ vai trò dẫn đầu trong phát triển kinh tế số, khoa học – công nghệ, đồng thời là nơi hình thành nhiều mô hình tăng trưởng mới. Việc triển khai hàng loạt dự án quy mô lớn, mang tính động lực và lan tỏa cao cũng tạo thêm dư địa để thúc đẩy tăng trưởng bứt phá trong thời gian tới.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là yêu cầu duy trì tăng trưởng hai con số trên nền tảng kinh tế đã ở mức cao. Để đạt được mục tiêu này, Hà Nội cần một lượng vốn đầu tư rất lớn, bao gồm cả vốn ngân sách nhà nước, vốn tư nhân và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong khi đó, nguồn lực từ ngân sách chỉ có thể đáp ứng khoảng 20% nhu cầu, phần còn lại buộc phải huy động từ khu vực ngoài nhà nước.

Cùng với đó, dư địa phát triển theo chiều rộng của Hà Nội cũng đang thu hẹp nhanh chóng. Quỹ đất sau khi mở rộng địa giới hành chính năm 2008 đã giảm đáng kể, khiến việc mở rộng không gian phát triển gặp nhiều khó khăn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

Một thách thức khác là đội ngũ cán bộ các cấp cần đủ năng lực, trình độ và kinh nghiệm quản trị để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Tuy nhiên, đây là quá trình cần thời gian, không thể hình thành ngay trong ngắn hạn.

Ngoài ra, Hà Nội cũng đang đối mặt với nhiều áp lực về hạ tầng và môi trường, nếu không được giải quyết hiệu quả sẽ trở thành lực cản đối với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Dù vậy, nếu có sự chỉ đạo, điều hành đồng bộ, thống nhất cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành và cộng đồng doanh nghiệp, Hà Nội hoàn toàn có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra trong Nghị quyết.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, giải pháp then chốt là tháo gỡ các “nút thắt”, đặc biệt là về thể chế, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực. Thành phố cần đẩy mạnh thu hút đầu tư cả theo chiều rộng và chiều sâu, đồng thời phát triển các mô hình tăng trưởng mới có tiềm năng.

Cần xác định khu vực kinh tế tư nhân, bao gồm cả doanh nghiệp FDI và khu vực kinh tế tập thể, nông dân, là động lực tăng trưởng quan trọng nhất. Việc xây dựng hệ sinh thái phát triển đồng bộ, từ khung khổ pháp lý, hạ tầng đến môi trường kinh doanh minh bạch, sẽ là điều kiện tiên quyết để khu vực này phát huy vai trò.

Trong đó, hai lĩnh vực cần ưu tiên phát triển là công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao, đặc biệt là kinh tế số. Đây được xem là những mũi nhọn có khả năng tạo đột phá, giúp Hà Nội duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong dài hạn.

Song song với đó, thành phố cần sớm xây dựng hệ thống dữ liệu số tập trung, kết nối với hệ thống quốc gia để phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế dữ liệu. Việc triển khai đồng bộ các quy hoạch tích hợp dài hạn cũng sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tạo điều kiện thúc đẩy các dự án đầu tư chiến lược.

Cuối cùng, cần tăng cường công tác thông tin, giám sát và đánh giá thực thi. Việc kịp thời biểu dương các mô hình hiệu quả, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm sẽ góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương, qua đó tạo động lực thực hiện thành công các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong