Ngôi mộ cổ có cấu trúc kỳ lạ, mở cửa bước giới khảo cổ kinh ngạc

Một ngôi mộ cổ gần đây đã thu hút sự chú ý nhờ cấu trúc kiến trúc đặc biệt cùng những di vật có giá trị bên trong. Đó là mộ cổ Chu Mãn, thuộc di chỉ Phàn Gia, thành phố Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Sau khi tiếp cận và mở lối vào khu mộ, các chuyên gia phát hiện một không gian mai táng được thiết kế công phu, chứa nhiều hiện vật quý hiếm.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cách bố trí các khu vực bên trong. Phòng mộ chính nằm ở phía bên trái của toàn bộ khu lăng mộ, kết nối với một phòng phụ thông qua hành lang dài khoảng 20 m. Cách tổ chức không gian này cho thấy người xưa đã có sự tính toán kỹ lưỡng trong quá trình xây dựng công trình.

Đặc biệt, tổng thể kiến trúc được mô tả có hình dạng giống chữ H. Đây là kiểu bố trí được đánh giá có giá trị nghiên cứu, giúp các nhà khảo cổ tìm hiểu thêm về kỹ thuật xây dựng và quan niệm mai táng của người xưa.

Đây là nhóm tượng gốm minh khí (đồ tùy táng) thuộc kỹ thuật tráng men Đường Tam Thái tìm thấy trong mộ cổ Chu Mãn. Ảnh: Bảo tàng tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.

Phát hiện khiến giới khảo cổ đặc biệt quan tâm là hơn 100 món đồ gốm Đường Tam Thải được tìm thấy trong phòng phụ của ngôi mộ. Đường Tam Thải là dòng gốm men nhiều màu nổi tiếng của Trung Quốc thời Đường. Các sản phẩm thường có những sắc men như vàng, xanh lục, trắng, nâu và đôi khi xuất hiện màu lam hoặc tím. Tên gọi “Tam Thải” không có nghĩa chỉ sử dụng ba màu, mà dùng để chỉ kỹ thuật trang trí bằng nhiều màu men khác nhau.

Theo Bảo tàng Cố Cung Trung Quốc, Đường Tam Thải thuộc nhóm gốm men chì nung ở nhiệt độ thấp, thường khoảng 800 độ C. Các nguyên liệu tạo màu có thể bao gồm những hợp chất chứa đồng, sắt, coban và mangan. Dòng gốm này phát triển mạnh dưới thời Đường, đặc biệt trong giai đoạn Khai Nguyên, thường được sử dụng làm đồ tùy táng.

Những hiện vật được phát hiện trong ngôi mộ không chỉ có đồ gốm Đường Tam Thải mà còn bao gồm tượng gốm nhiều màu và bia mộ. Đây là những tư liệu quan trọng giúp nghiên cứu về nghệ thuật tạo hình, kỹ thuật chế tác và phong tục mai táng thời cổ đại.

Giá trị của những món đồ tùy táng không chỉ nằm ở chất liệu hay vẻ đẹp bên ngoài. Chúng còn phản ánh quan niệm về thế giới sau khi chết, địa vị xã hội và đời sống tinh thần của người xưa.

Trong thời Đường, đồ tùy táng thường được chế tác thành hình người, động vật, vật dụng sinh hoạt và các công trình kiến trúc thu nhỏ. Những sản phẩm này mô phỏng một phần thế giới của người sống, với mong muốn người đã khuất tiếp tục được phục vụ và bảo vệ ở thế giới bên kia.

Các tượng gốm nhiều màu cũng cho thấy trình độ thủ công phát triển. Nghệ nhân phải trải qua nhiều công đoạn, từ tạo hình, làm khô, nung phôi đến phủ men và nung hoàn thiện. Sự kết hợp giữa kỹ thuật chế tác và phối màu tạo nên những sản phẩm có giá trị nghệ thuật cao.

Thông qua các hiện vật, giới nghiên cứu có thể tìm hiểu thêm về trang phục, phương tiện đi lại, hoạt động sản xuất và những quan niệm văn hóa phổ biến trong xã hội thời Đường.

Một trong những yếu tố khiến phát hiện này có ý nghĩa là cách bố trí các phòng và hành lang trong khu mộ. Việc xây dựng phòng phụ nằm cách phòng chính qua một hành lang dài có thể liên quan đến chức năng riêng của từng không gian, đồng thời phản ánh sự phức tạp trong thiết kế lăng mộ.

Các chuyên gia cho rằng cấu trúc này có thể góp phần bảo vệ những món đồ tùy táng quý giá khỏi nguy cơ bị đánh cắp. Tuy nhiên, để xác định chính xác mục đích thiết kế cũng như mức độ nguyên vẹn của khu mộ, cần có thêm thông tin từ hồ sơ khai quật và nghiên cứu chuyên môn.

Dù vậy, sự tồn tại của một số lượng lớn hiện vật trong cùng một không gian vẫn mang ý nghĩa đáng kể. Khi được bảo quản và nghiên cứu đúng cách, chúng có thể cung cấp dữ liệu về kỹ thuật chế tác, hoạt động trao đổi hàng hóa và sự phát triển văn hóa trong lịch sử Trung Quốc.