Người bị tăng acid uric có nên ăn măng chua?

Hiện chưa có bằng chứng đầy đủ cho thấy măng chua là thực phẩm làm tăng acid uric mạnh như nội tạng, hải sản hay bia rượu. Dù vậy, người bị tăng acid uric vẫn cần ăn điều độ và lưu ý cách chế biến để bảo vệ sức khỏe.

Măng chua có làm tăng acid uric không?

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purine trong cơ thể. Bình thường, acid uric được hòa tan trong máu và đào thải chủ yếu qua thận. Khi cơ thể sản xuất quá nhiều acid uric hoặc khả năng đào thải bị suy giảm, nồng độ acid uric trong máu sẽ tăng lên. Nếu kéo dài, các tinh thể urat có thể lắng đọng tại khớp, gây viêm và dẫn đến bệnh gout.

Trong chế độ ăn, những thực phẩm được chứng minh làm tăng nguy cơ tăng acid uric và gout bao gồm nội tạng động vật, một số loại hải sản, thịt đỏ ăn với lượng lớn bia rượu và đồ uống chứa nhiều fructose.

Đối với măng chua, đến nay chưa có bằng chứng khoa học cho thấy đây là thực phẩm làm tăng acid uric rõ rệt hoặc làm tăng nguy cơ gout tương tự các thực phẩm giàu purine kể trên. Măng là thực phẩm có nguồn gốc thực vật, chứa nhiều chất xơ, ít chất béo và năng lượng thấp. Purine trong thực vật nhìn chung có ảnh hưởng đến nguy cơ gout thấp hơn so với purine từ thực phẩm có nguồn gốc động vật.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người bị tăng acid uric có thể ăn măng chua với số lượng lớn.

Người bệnh gout hoặc tăng acid uric không nên ăn nhiều măng chua.

Vì sao người bị gout nên ăn măng chua ở mức vừa phải?

Măng chua không phải là "thủ phạm" trực tiếp làm tăng acid uric, nhưng vẫn có một số lý do khiến người mắc gout hoặc người có chỉ số acid uric cao cần sử dụng thận trọng, là do:

Hàm lượng muối thường khá cao

Trong quá trình muối chua, măng thường được bổ sung lượng muối đáng kể để tạo điều kiện lên men và bảo quản thực phẩm.

Ăn quá nhiều thực phẩm nhiều muối không làm tăng acid uric trực tiếp nhưng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, làm tăng huyết áp và bất lợi cho người có bệnh thận. Trong khi đó, chức năng thận đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải acid uric ra khỏi cơ thể.

Không nên ăn thay thế rau xanh

Măng chứa nhiều chất xơ nhưng không cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất như nhiều loại rau xanh khác. Nếu ăn quá nhiều măng chua và giảm lượng rau củ đa dạng trong khẩu phần có thể làm mất cân đối dinh dưỡng.

Vấn đề an toàn thực phẩm

Măng chua tự làm hoặc được chế biến không đúng cách có nguy cơ nhiễm vi sinh vật hoặc chứa hàm lượng nitrit cao do quá trình lên men không đảm bảo vệ sinh. Vì vậy, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng hoặc chế biến đúng quy trình.

Những lưu ý khi ăn măng chua

Để bảo đảm an toàn, người bị tăng acid uric hoặc gout nên lưu ý một số nguyên tắc sau:

- Ăn với lượng vừa phải: Măng chua chỉ nên là món ăn kèm thay vì món chính trong bữa ăn. Không nên ăn liên tục nhiều ngày hoặc tiêu thụ với số lượng lớn.

- Ưu tiên chế biến đúng cách: Măng tươi cần được luộc kỹ và thay nước luộc trước khi chế biến nhằm giảm các hợp chất cyanogenic glycosides có trong măng tươi. Đây là bước quan trọng để bảo đảm an toàn thực phẩm.

- Hạn chế các món nhiều muối: Nếu đã ăn măng chua, nên giảm lượng muối, nước chấm hoặc các thực phẩm chế biến sẵn khác trong cùng bữa ăn.

- Kết hợp chế độ ăn hợp lý:Thay vì quá lo lắng về một loại thực phẩm riêng lẻ, người tăng acid uric nên tập trung xây dựng chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo và hạn chế các thực phẩm giàu purine đã được chứng minh.

Làm gì để kiểm soát acid uric hiệu quả?

Theo các khuyến cáo hiện nay, chế độ ăn chỉ là một phần trong chiến lược kiểm soát acid uric. Để giảm nguy cơ gout và các biến chứng liên quan, người bệnh nên:

Duy trì cân nặng hợp lý, vì thừa cân và béo phì làm tăng nguy cơ tăng acid uric.
Uống đủ nước hằng ngày để hỗ trợ quá trình đào thải acid uric qua thận. Lượng nước cần bổ sung nên điều chỉnh theo tuổi, mức độ hoạt động, thời tiết và tình trạng sức khỏe.
Hạn chế bia, rượu và đồ uống có đường, đặc biệt là nước ngọt chứa fructose.
Giảm tiêu thụ nội tạng động vật, thịt đỏ và một số loại hải sản giàu purine.
Tăng cường vận động thể lực đều đặn và ngủ đủ giấc.
Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán tăng acid uric hoặc gout.

Nếu thường xuyên xuất hiện các cơn đau, sưng nóng đỏ ở khớp, đặc biệt là khớp ngón chân cái, cổ chân hoặc khớp gối; hoặc xét nghiệm cho thấy acid uric tăng kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Việc tự kiêng tuyệt đối một loại thực phẩm như măng chua thường không mang lại hiệu quả kiểm soát acid uric nếu vẫn duy trì các thói quen bất lợi khác như uống nhiều bia rượu, ăn nhiều thịt đỏ hoặc thừa cân.