Người đàn ông mắc sốt rét ác tính sau hơn một năm rời vùng dịch

Nhiều ca sốt rét ác tính do P. falciparum được phát hiện sau khi người bệnh trở về từ châu Phi, có trường hợp suy gan, suy thận.

Nhiều người sốt rét ác tính diễn biến nhanh, nguy hiểm

Những ngày qua, Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai liên tiếp tiếp nhận người bệnh từng sinh sống, làm việc tại châu Phi – khu vực sốt rét vẫn lưu hành mạnh. Trong số này có những trường hợp mắc Plasmodium falciparum (P. falciparum), loài ký sinh trùng gây sốt rét nguy hiểm nhất ở người.

Một trường hợp đáng chú ý là nam người bệnh 32 tuổi, quê Thanh Hóa, từng làm việc tại Angola từ tháng 7/2024 đến tháng 7/2025. Sau khi về Việt Nam, người bệnh làm việc tại Hà Tĩnh, sau đó chuyển ra đảo Cát Hải, Hải Phòng và không đi nước ngoài trong thời gian gần đây.

Từ ngày 5/8, người bệnh xuất hiện sốt cao, rét run, mệt mỏi, mỗi ngày có 2-3 cơn sốt. Tình trạng diễn biến nặng dần, phải qua nhiều cơ sở y tế.

Tại Hải Phòng, xét nghiệm và soi ký sinh trùng sốt rét phát hiện P. falciparum với số lượng nhiều. Người bệnh tụt huyết áp, tiểu cầu giảm sâu, được chẩn đoán sốt rét do P. falciparum, sốc nhiễm khuẩn. Do không có thuốc điều trị đặc hiệu, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai.

Khi nhập Viện Y học nhiệt đới, mật độ ký sinh trùng sốt rét trong máu rất cao. Người bệnh được xác định sốt rét ác tính do P. falciparum, kèm suy thận, suy gan và cần hồi sức, điều trị đặc hiệu khẩn trương.

Đến ngày 11/8, người bệnh giảm sốt, tỉnh táo, tình trạng lâm sàng cải thiện rõ.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sốt rét ác tính - Ảnh BVCC

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sốt rét ác tính - Ảnh BVCC

Trước đó, một nữ người bệnh 23 tuổi, quê Nghệ An, từng sinh sống và làm việc tại Nigeria cũng được điều trị tại đây. Sáu ngày trước khi nhập viện, người bệnh từng khám tại châu Phi vì sốt cao 38,8-39 độ C, rét run, vã mồ hôi và được chẩn đoán sốt rét do P. falciparum nhưng điều trị chưa đầy đủ.

Ngày 1/8, sau khi về Việt Nam, người bệnh đến Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai trong tình trạng mệt tăng, phù hai chân, tiểu đỏ. Sau điều trị và theo dõi, sức khỏe ổn định, người bệnh được xuất viện.

Hơn 1.700 km đưa thuốc đặc hiệu vào TP HCM

Trong khi Bệnh viện Bạch Mai điều trị các ca bệnh nặng, các bác sĩ của bệnh viện còn tham gia hỗ trợ một trường hợp sốt rét ác tính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TPHCM.

Người bệnh cần sử dụng Artesunate khẩn cấp, trong khi nguồn thuốc tại khu vực phía Nam thời điểm đó đã hết. Qua kết nối giữa các cơ sở y tế, Bệnh viện Bạch Mai là một trong số ít đơn vị còn thuốc.

Ngay khi nhận thông tin, bệnh viện khẩn trương hoàn tất thủ tục và chia sẻ thuốc Artesunate từ lô thuốc vừa được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trao tặng.

Thuốc được chuyển từ Hà Nội vào TP HCM ngay trong đêm, vượt quãng đường hơn 1.700 km. Sau khi được tiếp cận thuốc đặc hiệu, kết hợp điều trị tích cực và theo dõi sát, người bệnh tại TP HCM đã hồi phục tốt, tình trạng ổn định.

Tiêu bản ký sinh trùng sốt rét P. falciparum của người bệnh trên phiến kính - Ảnh BVCC

Tiêu bản ký sinh trùng sốt rét P. falciparum của người bệnh trên phiến kính - Ảnh BVCC

Không được bỏ qua tiền sử từng sống ở vùng lưu hành sốt rét

TS.BS Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai cảnh báo, các ca bệnh cho thấy yếu tố dịch tễ cần được đặc biệt lưu ý khi tiếp cận người bệnh sốt chưa rõ nguyên nhân.

Bác sĩ không chỉ nên hỏi người bệnh có “gần đây đi nước ngoài hay không”, mà cần khai thác tiền sử từng sinh sống, làm việc hoặc trở về từ châu Phi và các vùng lưu hành sốt rét.

Trường hợp nam người bệnh 32 tuổi là ví dụ điển hình. Dù đã rời Angola hơn một năm và không đi nước ngoài gần đây, tiền sử từng sinh sống tại vùng lưu hành sốt rét vẫn là dữ kiện quan trọng giúp định hướng chẩn đoán.

Theo thông tin từ đại diện WHO, Việt Nam hiện có hơn chục trường hợp sốt rét mắc trong nước mỗi năm, trong khi ghi nhận hơn 100 ca sốt rét ngoại lai, chủ yếu ở những người từng sống và làm việc tại các quốc gia lưu hành sốt rét ở châu Phi.

Các trường hợp này cho thấy sốt rét dù đã giảm mạnh tại Việt Nam nhưng vẫn có nguy cơ xuất hiện dưới dạng ca bệnh ngoại lai.

Khi nào cần nghĩ đến sốt rét?

- Từng sinh sống, lao động hoặc trở về từ vùng lưu hành sốt rét, đặc biệt là châu Phi.

- Xuất hiện sốt, rét run, vã mồ hôi, mệt nhiều hoặc diễn biến bất thường.

- Cần thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ cho bác sĩ, ngay cả khi đã rời vùng lưu hành sốt rét từ lâu.

- Không tự điều trị hoặc tự ý ngừng thuốc khi vừa hết sốt.

- Sốt rét cần được chẩn đoán chính xác, điều trị đúng phác đồ và theo dõi đầy đủ.

Mời quý độc giả theo dõi video: "Siết chặt luật: Đề xuất cấm toàn diện việc đưa lao động đi làm massage tại nước ngoài".

Thúy Nga

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/nguoi-dan-ong-mac-sot-ret-ac-tinh-sau-hon-mot-nam-roi-vung-dich-post1628384.html