Người dân Tây Bắc gửi ước vọng no đủ qua lễ hội cầu mùa đầu năm

Trong tiết xuân thanh khiết nơi núi rừng Tây Bắc, lễ hội cầu mùa 2026 tại xã Thượng Bằng La (Lào Cai) rộn ràng diễn ra với những nghi thức thiêng liêng và sắc màu văn hóa đặc trưng. Không chỉ là nghi lễ cầu mong mưa thuận gió hòa, đây còn là dịp cộng đồng gắn kết, gìn giữ và lan tỏa giá trị truyền thống bao đời.

Lễ hội cầu mùa 2026 diễn ra từ ngày 28/2/2026 - 01/03/2026 năm Bính Ngọ, tại xã Thượng Bằng La, tỉnh Lào Cai. Đây không chỉ là một nghi lễ nông nghiệp truyền thống mà còn là không gian hội tụ bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào vùng cao Tây Bắc. Trong tiết xuân trong trẻo, khi núi rừng còn bảng lảng sương sớm, người dân địa phương lại náo nức chuẩn bị cho ngày hội lớn, ngày gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản làng bình an.

Khai mạc Lễ hội cầu mùa 2026 tại xã Thượng Bằng La- Lào Cai ((Ảnh: TT xã Thượng Bằng La)

Nét đẹp tâm linh gắn với đời sống nông nghiệp

Từ bao đời nay, cư dân vùng cao sống chủ yếu dựa vào nương rẫy, ruộng bậc thang và vòng tuần hoàn của tự nhiên. Với họ, đất trời không chỉ là môi trường sống mà còn là thực thể linh thiêng cần được tôn kính.

Lễ hội cầu mùa tại xã Thượng Bằng La, thuộc tỉnh Lào Cai, ra đời từ chính niềm tin ấy. Người dân tổ chức lễ vào dịp đầu xuân, khi những mầm xanh bắt đầu nhú trên triền đồi, như một cách bày tỏ lòng biết ơn thần linh đã che chở trong năm cũ và cầu mong một năm mới đủ đầy.

Không đơn thuần là nghi thức tín ngưỡng, lễ hội còn phản ánh rõ nét triết lý sống hài hòa với thiên nhiên, điều đã làm nên cốt cách văn hóa Tây Bắc.

Không gian lễ hội giữa núi rừng Thượng Bằng La

Thượng Bằng La hiện lên với những thửa ruộng bậc thang uốn lượn, những mái nhà ẩn mình dưới tán cọ, rừng quế xanh ngát và dòng suối róc rách quanh năm. Khi lễ hội cầu mùa diễn ra, cả không gian ấy như khoác lên mình tấm áo rực rỡ sắc màu thổ cẩm.

Ngay từ sáng sớm, người dân trong xã đã tề tựu về khu vực sân trung tâm hoặc nhà văn hóa bản. Các cụ cao niên mặc trang phục truyền thống chỉnh tề, phụ nữ diện váy áo thêu hoa tinh xảo, trẻ nhỏ háo hức chạy quanh trong tiếng nói cười rộn rã.

Nghi thức tâm linh trang trọng và thiêng liêng

Khung cảnh ấy vừa linh thiêng vừa ấm áp nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành.

Lễ hội cầu mùa 2026 tại xã Thượng Bằng La, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu (Ảnh: TT xã Thượng Bằng La)

Phần lễ là linh hồn của toàn bộ lễ hội. Thầy cúng – người được cộng đồng tín nhiệm sẽ chủ trì nghi lễ dâng hương, khấn mời thần linh, tổ tiên về chứng giám.

Nét độc đáo trong phần lễ là màn rước lễ chay và lễ mặn của 23 thôn trong xã dâng lên miếu thờ các vị thần núi, thần nước, thần hoàng bản thổ.

Mâm lễ thường gồm xôi ngũ sắc, gà luộc, rượu ngô, bánh truyền thống và các sản vật địa phương. Mỗi món đều mang ý nghĩa biểu trưng cho sự no đủ, đoàn kết và sinh sôi.

Trong không khí trang nghiêm, lời khấn vang lên giữa núi rừng, gửi gắm ước vọng.

Khoảnh khắc ấy khiến mỗi người tham dự đều cảm nhận được sự kết nối sâu sắc giữa con người với đất trời và với nhau.

Ngày hội mang đậm sắc màu văn hóa Tây Bắc

Sau nghi thức tâm linh là phần hội – nơi tinh thần cộng đồng được thể hiện rõ nét nhất.

Ảnh: TT xã Thượng Bằng La

Tiếng trống, tiếng chiêng vang vọng khắp bản làng. Những điệu múa truyền thống uyển chuyển tái hiện hình ảnh lao động sản xuất, gieo hạt, gặt hái. Các chàng trai cô gái cùng nhau tham gia trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, đẩy gậy, thi giã bánh…

Mỗi hoạt động đều chan chứa niềm vui và sự gắn kết. Du khách khi đến với lễ hội cầu mùa 2026 tại Thượng Bằng La không chỉ được chiêm ngưỡng nét đẹp văn hóa mà còn có thể hòa mình vào không khí sôi động ấy.

Đặc biệt, các gian hàng ẩm thực truyền thống với thắng cố, thịt hun khói, xôi ngũ sắc, rượu men lá… tạo nên một “bức tranh vị giác” đậm đà hương vị núi rừng.

Ngoài ra, điểm nhấn của lễ hội là màn đại Dậm Thuông (Xòe Then) với 6 điệu dậm cổ của dân tộc Tày, do hơn 1.000 nghệ nhân, diễn viên trình diễn, tạo nên màn đại xòe sôi động, cuốn hút, thu hút sự quan tâm của hàng nghìn người dân và du khách.

Toàn cảnh từ trên cao ghi lại những vòng xòe lớn nối dài bất tận, biểu tượng của tinh thần đoàn kết và nét đẹp văn hóa cộng đồng. (Ảnh: TT xã Thượng Bằng La)

Sắc hồng nổi bật trên nền trang phục đen truyền thống hòa cùng tiếng trống, tiếng cười, làm bừng sáng ngày hội vùng cao. (Ảnh: TT xã Thượng Bằng La)

Dậm Thuông, hay múa Then, không chỉ là một điệu múa truyền thống mà còn mang ý nghĩa nghi lễ huyền bí, thiêng liêng trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày.

Lễ hội cầu mùa 2026 – Điểm nhấn du lịch văn hóa Lào Cai

Trong những năm gần đây, tỉnh Lào Cai chú trọng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa bản địa. Lễ hội cầu mùa tại xã Thượng Bằng La trở thành một trong những điểm nhấn thu hút du khách yêu thích trải nghiệm văn hóa truyền thống.

Năm 2026, lễ hội được tổ chức quy mô hơn nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần mộc mạc vốn có. Chính quyền địa phương phối hợp với người dân xây dựng kịch bản lễ hội đảm bảo. Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển đã giúp lễ hội vừa giữ được “hồn cốt” dân tộc, vừa thích ứng với nhu cầu du lịch hiện đại.

Điều đáng quý nhất ở lễ hội cầu mùa không chỉ nằm ở những nghi thức trang trọng hay phần hội rộn ràng, mà chính là giá trị giáo dục và kết nối cộng đồng.

Thông qua lễ hội, lớp trẻ được nghe kể về nguồn cội, được học cách trân trọng ruộng đồng, núi rừng và công sức lao động của cha ông. Những bài hát dân ca, những điệu múa truyền thống không chỉ là tiết mục biểu diễn mà còn là “bài học sống” được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, lễ hội cầu mùa tại Thượng Bằng La chính là minh chứng cho nỗ lực gìn giữ bản sắc văn hóa của người dân vùng cao.

Nếu đang tìm kiếm một điểm đến du xuân vừa thanh bình vừa giàu bản sắc, lễ hội cầu mùa 2026 tại xã Thượng Bằng La là lựa chọn đáng cân nhắc.

Đến đây, du khách có thể không ồn ào như các lễ hội đô thị, lễ hội cầu mùa mang đến cảm giác gần gũi, chân thành và đầy nhân văn.

Lễ hội cầu mùa 2026 tại xã Thượng Bằng La không chỉ là sự kiện văn hóa đầu năm mà còn là lời nhắc nhở về mối quan hệ bền chặt giữa con người và thiên nhiên. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và những thay đổi trong đời sống xã hội, việc duy trì nghi lễ cầu mùa càng trở nên ý nghĩa.

Giữ lễ hội không chỉ là giữ một ngày hội, mà là giữ một phần ký ức tập thể, giữ những giá trị đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tôn trọng tự nhiên và đề cao tinh thần cộng đồng.

Hoàng Ly