Người vai mang 2 túi thuốc

Bà Đặng Thị Hoa (nhân viên y tế thôn bản xóm Suối Bốc, xã Yên Trạch) và người dân địa phương.

Xóm Suối Bốc có 98 hộ, với gần 400 nhân khẩu, gần 95% là đồng bào dân tộc Dao. Xóm được chia thành hai khu: Suối Bốc và Khe Nhe. Từ Suối Bốc sang Khe Nhe phải đi qua nhiều xóm lân cận, nếu đi bộ sẽ mất gần ba giờ sải chân liên tục.

Vậy mà mấy mươi năm nay đồng bào trong vùng quen thuộc với hình ảnh một người phụ nữ nhỏ nhắn, trên vai đeo túi thuốc và gói ghém trong đó “tinh hoa” của y học hiện đại và kinh nghiệm tri thức dân gian. Cùng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho đồng bào, bà còn là Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ người Dao; đồng thời là thành viên Câu lạc bộ hát then, đàn tính xã Yên Trạch.

Bà sinh ra, lớn lên trong cộng đồng người Dao, vì thế bà hiểu tường tận những phong tục, tập quán, nếp nghĩ của đồng bào mình. Chính điều đó trở thành lợi thế để bà làm tốt vai trò của nhân viên y tế tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cộng đồng.

Từ tuyên truyền giáo dục sức khỏe, theo dõi dịch bệnh, đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và vận động kế hoạch hóa gia đình, tất cả đều được bà thực hiện bằng sự tận tâm.

Không chỉ khám bệnh, bà tích cực hướng dẫn đồng bào tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường, từ việc phát quang bờ bụi quanh nhà; đi ngủ nằm màn tránh muỗi đốt sinh bệnh sốt rét, vệ sinh chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm; đào giếng, xây dựng nhà tắm, nhà vệ sinh, không để phân gia súc vương vãi ra đường... “Mưa lâu thấm dần”, nhận thức của đồng bào về công tác phòng bệnh từng bước thay đổi, nâng cao.

Khi giao thuốc nam cho người nhà bệnh nhân, bà Đặng Thị Hoa (bên phải) luôn hướng dẫn cách nấu thuốc và cho bệnh nhân uống thuốc đúng giờ.

Nhớ lại ít năm trước, bà Hoa kể: Trong vùng còn một số gia đình có niềm tin vào yếu tố tâm linh. Khi ốm đau vẫn mời thầy cúng làm lễ, giết lợn, mổ gà để “đuổi ma”. Trước thực tế đó tôi không áp đặt hay phủ nhận, mà lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt. Tôi đến thăm hỏi, theo dõi tình trạng người bệnh, đợi gia đình hoàn thành nghi lễ rồi mới nhẹ nhàng vận động sử dụng thêm thuốc điều trị.

Chính sự mềm dẻo, tôn trọng văn hóa bản địa đã giúp lời khuyên của bà dễ được đồng bào tiếp nhận. Bà hiểu rằng, thay đổi nhận thức không thể diễn ra trong ngày một ngày hai, mà cần sự kiên trì, thấu hiểu và đồng hành.

Bằng cây thuốc nam, bà có thể chữa được nhiều loại bệnh khác nhau, trong đó tập trung vào các bệnh về xương khớp, gan, dạ dày… Nhiều người nghèo, người cao tuổi được bà bốc thuốc nam chữa khỏi bệnh mà không lấy tiền công.

Gần gũi, chân thành và có phương thuốc nam gia truyền trị bệnh hiệu quả, nên bà được đồng bào trong vùng quý mến. Nhiều người trước đây còn chủ quan với công tác phòng dịch bệnh, nhưng khi nghe bà phân giải cũng nhận ra, thay đổi hành vi cho con cháu tham gia các chương trình y tế như tiêm chủng mở rộng; phòng chống dịch bệnh; tham gia thực hiện kế hoạch hóa gia đình và chủ động báo cáo khi có dấu hiệu dịch.

Minh chứng là trong những năm gần đây hầu hết trẻ trong độ tuổi được cha mẹ đưa đi tiêm phòng đầy đủ các mũi; phụ nữ mang thai chủ động đến cơ sở y tế để khám và theo dõi thai kỳ. Nhiều hủ tục từng bước được bài trừ.