Nhận diện điểm 'nghẽn' về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Cộng đồng doanh nghiệp Lâm Đồng kỳ vọng về cơ hội đầu tư phát triển Lâm Đồng

Báo cáo phân tích của VCCI về PCI 2025 của Lâm Đồng đánh giá: Khu vực kinh tế tư nhân tại Lâm Đồng hiện có quy mô phát triển ở mức trung bình khá so với mặt bằng chung cả nước, song mức độ năng động của cộng đồng doanh nghiệp vẫn còn dấu hiệu chững lại. Mật độ doanh nghiệp thành lập mới đạt 1,32 doanh nghiệp/1.000 dân, cao hơn mức trung vị toàn quốc (1,12), phản ánh nền tảng kinh doanh tương đối thuận lợi và sức hấp dẫn nhất định đối với hoạt động khởi sự kinh doanh.

Mức độ mở rộng đầu tư chưa cao

Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh trong 2 năm tới chỉ đạt 18,56%, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung cả nước (31,6%). Đây có thể do tâm lý thận trọng của cộng đồng doanh nghiệp trước triển vọng thị trường và môi trường đầu tư trong giai đoạn tới. Đáng chú ý, mật độ cơ sở kinh tế cá thể phi nông nghiệp chỉ đạt 5,89 cơ sở/1.000 dân, thấp hơn rất nhiều so với trung vị toàn quốc, cho thấy nền kinh tế hộ kinh doanh và hệ sinh thái doanh nghiệp nhỏ tại địa phương còn tương đối mỏng.

Dù vậy, hiệu quả hoạt động của khu vực doanh nghiệp tư nhân tại Lâm Đồng duy trì ở mức tương đối tích cực. Tỷ lệ doanh nghiệp báo cáo kinh doanh có lãi đạt 57,89%, tiệm cận mặt bằng chung cả nước. Cùng với đó, tốc độ tăng trưởng cơ sở kinh tế cá thể phi nông nghiệp đạt 7,39%, cho thấy khu vực kinh tế tư nhân vẫn duy trì được động lực tăng trưởng nhất định, bất chấp bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Nhưng, mức độ sẵn sàng mở rộng đầu tư thấp cho thấy sự cải thiện về niềm tin thị trường chưa thực sự bền vững.

Sản phẩm của doanh nghiệp Lâm Đồng được hỗ trợ tham gia quảng bá, giới thiệu và phát triển thị trường cả trong nước và quốc tế

Nhiều chỉ tiêu đạt thấp

Mặc dù chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh có độ bao phủ khá tốt, nhưng hiệu quả chuyên sâu còn hạn chế. Tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được các loại hình hỗ trợ đạt 76,1%, cao hơn trung vị cả nước.

Tuy nhiên, mức độ đáp ứng nhu cầu của các chương trình hỗ trợ hội nhập quốc tế còn thấp; tỷ lệ doanh nghiệp nhận được hỗ trợ tài chính cho khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn ở mức rất khiêm tốn.

Chất lượng lao động địa phương chưa thực sự nổi bật khi tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp hơn mức trung vị toàn quốc và chỉ khoảng một nửa doanh nghiệp được khảo sát cho đánh giá lao động địa phương đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng.

Đối với 17 chỉ tiêu trong Chỉ số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, thì Lâm Đồng có một số chỉ tiêu được đánh giá thấp. Kết quả khảo sát chỉ ra rằng, tỉnh chỉ đạt 4% ở 2 chỉ tiêu. Cụ thể, tỷ lệ doanh nghiệp đã nhận hỗ trợ tài chính từ nhà nước trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; tỷ lệ doanh nghiệp đã nhận hỗ trợ tài chính từ nhà nước và có thành phần hỗ trợ từ cấp tỉnh.

Một chỉ tiêu khác cho thấy Lâm Đồng rất thiếu nhà cung cấp dịch vụ khi chỉ có 3% trên tổng số doanh nghiệp (địa phương có tỷ lệ cao nhất đạt 6,4%).

Bên cạnh đó, tỉnh cũng cần hỗ trợ doanh nghiệp được tiếp cận các chương trình về hỗ trợ hội nhập quốc tế (chỉ đạt 21,3% so với tỉnh có tỷ lệ cao nhất là 46,4%). Dồng thời, tỉnh chỉ có 21,3% doanh nghiệp công nhận các chương trình hỗ trợ hội nhập quốc tế đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp (tỉnh có tỷ lệ cao nhất là 62,8% doanh nghiệp công nhận).

Nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp

Ở chiều tích cực hơn, các doanh nghiệp đánh giá cao mức độ lao động địa phương đáp ứng về tay nghề kỹ thuật và kỹ năng số (đạt 4/5 điểm – là số điểm cao nhất ở chỉ tiêu này). Chi phí tuyển dụng lao động và chi phí đào tạo lao động trên tổng chi phí kinh doanh được cho là tiết kiệm hơn (chỉ lần lượt 5% và 10%). Các doanh nghiệp cũng đánh giá cao chất lượng giáo dục phổ thông và giáo dục dạy nghề…

Lâm Đồng đang thực hiện 13 chương trình, đề án hỗ trợ doanh nghiệp, được xây dựng đồng bộ nhằm hiện thực hóa cam kết đồng hành và cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương. Trong đó, chương trình Cải thiện Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) hướng đến mục tiêu cụ thể là tập trung cắt giảm chi phí thời gian, nâng cao tính minh bạch và thúc đẩy mô hình kinh doanh bền vững.

Như vậy, có một nghịch lý là, thông tin của các văn bản hành chính luôn cầu thị, nhưng có lẽ thiếu thông tin hướng dẫn thực chiến, dễ hiểu. Doanh nghiệp phản ánh khó khăn (về đất đai, thuế, thủ tục đầu tư) nhưng quy trình xử lý liên thông giữa các sở, ngành còn chậm tạo nên độ trễ phản hồi. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn e ngại khi phản ánh các góc khuất trong thực thi công vụ vì sợ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh…

Ông Đinh Học Hiếu – Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Thương mại và Du lịch tỉnh cho biết: Thời gian qua, trung tâm đã nỗ lực tổ chức nhiều hoạt động để đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà đầu tư đang hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Đặc biệt, trung tâm đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị tổ chức các hoạt động gắn liền với nhu cầu, mong muốn và lợi ích của các doanh nghiệp. Qua đó, tổ chức các hội nghị, các buổi làm việc giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp; chương trình Cà phê doanh nhân; công khai, minh bạch các thủ tục liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.

Trung tâm rà soát các quy định còn chồng chéo, bất cập để hỗ trợ doanh nghiệp; tổ chức hoạt động kết nối, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, kết nối nguồn vốn, quảng bá tuyên truyền thông tin, hình ảnh về tỉnh, các doanh nghiệp của tỉnh Lâm Đồng đến với các thị trường trong và ngoài nước…

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp là 1 trong 3 chỉ số thành phần của PCI có chỉ số cao nhất (15%), cũng là chỉ số có điểm số bình quân (trung vị) thấp nhất trong 9 chỉ số. Dù vậy, điểm cho chỉ số này của Lâm Đồng đều thấp hơn trung vị vùng (5,89 điểm) và trung vị cả nước (5,43 điểm), trong khi tỉnh có điểm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cao nhất là (6,87 điểm), cao hơn Lâm Đồng gần 1,5 điểm.