Nhân rộng giải pháp thuận thiên thích ứng biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long

Những tác động của biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên khắc nghiệt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Trước thực tế đó, ngày 27/3, Quỹ Quốc tế về bảo vệ thiên nhiên tại Việt Nam (WWF) phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp chính thức khởi động Giai đoạn II của dự án Giải pháp Thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu tại ĐBSCL (CRxN) tại Tràm Chim, Đồng Tháp.

Với nguồn tài trợ của Chính phủ Úc thông qua Chương trình Hợp tác Mekong Chống chịu với Biến đổi khí hậu, giai đoạn mới đặt mục tiêu phục hồi 1.750 ha hệ sinh thái nước ngọt quan trọng và đảm bảo sinh kế bền vững, thích ứng khí hậu cho gần 2.000 cư dân dễ bị tổn thương tại Đồng Tháp và Tây Ninh.

Nhân rộng giải pháp thuận thiên thích ứng biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Chia sẻ về những nỗ lực của địa phương, ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, cho biết: "Đồng Tháp đang chuyển hướng mạnh mẽ từ mô hình nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa để ứng phó với thách thức khí hậu, vừa giúp người dân ổn định sinh kế. Giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS) là chìa khóa để khôi phục chế độ lũ tự nhiên của ĐBSCL, cũng là nền tảng cho sự bền vững của môi trường và con người. Chúng tôi cam kết cùng WWF-Việt Nam thúc đẩy và nhân rộng các mô hình NbS hiệu quả, đồng thời huy động các nguồn lực để duy trì, phát triển bền vững."

Theo dự báo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) năm 2023, khoảng 40% diện tích ĐBSCL có nguy cơ bị ngập nếu mực nước biển dâng 1 mét, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hơn 17 triệu người. Để ứng phó với thực tế này, Giai đoạn I của dự án đã thí điểm thành công các mô hình NbS, giúp cộng đồng thích ứng tốt hơn với biến động lũ.

Bằng cách triển khai các mô hình sinh kế "thuận theo con nước" như trồng lúa nổi hay sen-cá kết hợp, dự án đã chứng minh rằng phục hồi sinh thái và tăng trưởng kinh tế có thể song hành. Những mô hình được khoa học chứng minh này đã giúp vùng đất ngập nước tự phục hồi, cải thiện thu nhập và góp phần giảm 25% lượng khí thải nhà kính .

Triển khai đến năm 2029 tại Đồng Tháp và Tây Ninh, Giai đoạn II đánh dấu bước ngoặt quan trọng: chuyển từ thí điểm sang nhân rộng các mô hình thích ứng với khí hậu đã thành công, nhằm phục hồi hệ sinh thái và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng, giúp con người và thiên nhiên cùng phát triển hài hòa. Dự án sẽ tập trung hỗ trợ cộng đồng yếu thế tại các vùng đệm của Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen và Vườn quốc gia Tràm Chim.

Ông Vương Quốc Chiến, Quản lý Dự án vùng, WWF-Greater Mekong, chia sẻ: "Thành công của Giai đoạn I có được là nhờ cam kết và chuyên môn của tất cả các đối tác cùng cộng đồng tham gia. Ở Giai đoạn II, trọng tâm của chúng tôi là tăng cường hợp tác để thúc đẩy phục hồi ở quy mô cảnh quan, nơi mà sinh cảnh đất ngập nước khỏe mạnh hơn, sinh kế bền vững và an ninh khí hậu dài hạn cùng bổ trợ lẫn nhau. Chính tầm nhìn chung này sẽ giúp người dân và các hệ sinh thái của Mekong tiếp tục phát triển thịnh vượng trong nhiều năm tới."

Bà Charlotte Sterrett, Quản lý Cấp cao Chương trình Tăng cường khả năng chống chịu & Thích ứng của cộng đồng, WWF-Úc, nhận định: "Giai đoạn II của dự án đánh dấu bước tiến từ việc thí điểm các giải pháp sang xây dựng lộ trình để mở rộng. Khi chúng ta xác định được giá trị và đảm bảo tính toàn vẹn của những giải pháp dựa vào thiên nhiên do cộng đồng địa phương dẫn dắt, chúng ta có thể thu hút thêm nguồn đầu tư để duy trì các mô hình này lâu dài, ngay cả khi dự án kết thúc."

Tại lễ khởi động, các đại biểu đã thảo luận cơ hội triển khai trong giai đoạn mới và thống nhất cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và sinh kế của cộng đồng tại ĐBSCL. Sự kiện quy tụ 80 đại biểu, bao gồm đại diện Bộ Ngoại giao & Thương mại Úc (DFAT), các cơ quan trung ương và địa phương, viện nghiên cứu và các đối tác phát triển.

Tô Hội