Nhật Bản tạm dỡ bỏ hạn chế sản xuất điện than để ứng phó rủi ro nguồn cung LNG
METI quyết định nới lỏng quy định vận hành nhiệt điện than từ năm 2026, đặt mục tiêu tiết kiệm 0,5 triệu tấn LNG mỗi năm do lo ngại bất ổn tại eo biển Hormuz.
Nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, Nhật Bản sẽ tạm thời nới lỏng các quy định về sản xuất điện than trong năm tài khóa 2026. Động thái này diễn ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của nước này.

Dỡ bỏ trần công suất cho nhiệt điện than hiệu suất thấp
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) thông báo sẽ dỡ bỏ mức trần 50% đối với công suất vận hành của các nhà máy nhiệt điện than có hiệu suất dưới 42%. Biện pháp này dự kiến kéo dài trong một năm, bắt đầu triển khai từ ngày 1/4/2026 như một giải pháp khẩn cấp đã được hội đồng chính phủ đồng thuận.
Một quan chức thuộc METI nhấn mạnh: "Bất định về khả năng đảm bảo nguồn LNG trong tương lai đang gia tăng. Chúng tôi cho rằng cần tăng vận hành các nhà máy nhiệt điện than để tiết kiệm nhiên liệu LNG". Tuy nhiên, phía Nhật Bản cũng khẳng định đây chỉ là điều chỉnh ngắn hạn và không làm thay đổi mục tiêu dài hạn về giảm phát thải carbon.
Áp lực từ eo biển Hormuz và mục tiêu tiết kiệm nhiên liệu
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Nhật Bản nhập khẩu khoảng 4 triệu tấn LNG mỗi năm qua eo biển Hormuz, chiếm khoảng 6% tổng lượng nhập khẩu. Đây là tuyến vận tải huyết mạch đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn cao do các xung đột địa chính trị.
Ước tính của METI cho thấy việc nới lỏng quy định điện than có thể giúp giảm tiêu thụ khoảng 0,5 triệu tấn LNG hàng năm. Con số này tương đương hơn 10% tổng lượng LNG mà Nhật Bản nhập khẩu qua eo biển Hormuz, giúp giảm bớt áp lực lên hệ thống năng lượng quốc gia vốn phụ thuộc chủ yếu vào nhiệt điện khí và than.
Nỗ lực đa dạng hóa và dự phòng năng lượng chiến lược
Bên cạnh việc điều chỉnh chính sách điện than, Chính phủ Nhật Bản đang duy trì nhiều phương án dự phòng khác. Hiện tại, nước này có khoảng 4 triệu tấn LNG dự trữ và đã mở kho dự trữ dầu chiến lược với lượng dầu tương đương khoảng 50 ngày tiêu thụ. Điều này đặc biệt quan trọng khi hơn 90% nguồn cung dầu của Nhật Bản cũng đi qua khu vực eo biển Hormuz.
Tái khởi động điện hạt nhân và các nguồn thay thế
Sau sự cố năm 2011, Nhật Bản đã khởi động lại 15 trong số 33 lò phản ứng hạt nhân đủ điều kiện vận hành. Ông Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhận định sau khi khủng hoảng qua đi, ngành điện hạt nhân có thể sẽ được thúc đẩy mạnh hơn nhằm tăng cường năng lực sản xuất năng lượng nội địa.
Trong các cuộc gặp cấp cao, Thủ tướng Sanae Takaichi cũng đã đề nghị phối hợp giải phóng thêm dự trữ dầu và triển khai các chương trình trợ cấp xăng dầu. Đồng thời, Tokyo đang tích cực tìm kiếm các nguồn cung năng lượng thay thế ngoài khu vực Trung Đông để giảm thiểu rủi ro từ các điểm nóng địa chính trị.













