Nhiều điểm mới trong quy định về quản lý ngoại thương: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm vững

Mục tiêu cốt lõi của các quy định mới là đảm bảo tính đồng bộ, tương thích sâu rộng với các cam kết quốc tế và Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, tháo gỡ các điểm "nghẽn" pháp lý, đồng thời trao quyền chủ động nhiều hơn cho các địa phương để tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu.

"Cú hích" thể chế từ Nghị định 292/2026/NĐ-CP và Thông tư 48/2026/TT-BCT

Nghị định số 292/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 05/9/2026, thay thế Nghị định số 69/2018/NĐ-CP) và Thông tư số 48/2026/TT-BCT (ngày 05/9/2026) ra đời đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương.

Những nội dung trọng tâm này đã được Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) quán triệt và hướng dẫn chi tiết tại Hội nghị phổ biến một số quy định mới trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 30/10/2026 vừa qua. Sự kiện thu hút sự tham gia đông đảo của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Cẩm Trang - đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, công tác xây dựng thể chế và hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, cũng như pháp luật về xuất nhập khẩu nói riêng trong thời gian qua đã ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ

Tại hội nghị, đại diện Cục Xuất nhập khẩu nhấn mạnh rằng các quy định mới tập trung vào ba trụ cột chính: Rà soát, tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về quy định pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho các địa phương; cắt giảm mạnh mẽ điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước theo hướng minh bạch, hiện đại.

Đối với Thông tư số 48/2026/TT-BCT, cộng đồng doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý những điểm mới về Danh mục hàng tiêu dùng và phương tiện đã qua sử dụng cấm nhập khẩu (chi tiết theo mã HS) thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương. Trong đó, lược bỏ các mặt hàng không phải hàng tiêu dùng: Nhiều thiết bị chủ yếu dùng trong công nghiệp, phục vụ sản xuất và y tế đã được đưa ra khỏi danh mục cấm nhập khẩu của Bộ Công Thương. Đơn cử như: các thiết bị sử dụng tia X, một số loại quạt và bộ phận quạt chuyên dụng công nghiệp, hay khuôn (phom) bằng plastic dùng trong sản xuất giày dép.

Thông tư cũng cập nhật nhiều quy định mới liên quan đến công tác quản lý hạn ngạch thuế quan nhập khẩu và hoạt động xuất nhập khẩu kim cương thô theo Quy chế chứng nhận KP. Các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực này cần nắm chắc để tuân thủ chính xác.

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu phổ biến, hướng dẫn chi tiết các văn bản pháp lý quan trọng mới ban hành.

Đối thoại thực tiễn: Lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Bên cạnh phần phổ biến chuyên môn, Hội nghị đã dành nhiều thời gian cho phiên đối thoại trực tiếp. Lãnh đạo và các chuyên gia từ Cục Xuất nhập khẩu đã lắng nghe, giải đáp và tháo gỡ ngay nhiều vướng mắc thực tế từ phía các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp.

Toàn bộ các vấn đề nóng từ thủ tục cấp Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS), quy định nhập khẩu hàng hóa tân trang, tạm nhập tái xuất cho đến các cơ chế kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng đều được trao đổi, thảo luận và hướng dẫn thấu đáo.

Phát biểu kết luận hội nghị, đại diện Cục Xuất nhập khẩu nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và khẳng định: "Với mục tiêu lấy doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm phục vụ, Cục Xuất nhập khẩu mong muốn tiếp nhận các ý kiến đóng góp từ thực tiễn thi hành. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, kiến tạo một môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng minh bạch, thuận lợi và bền vững".