Nhiều vướng mắc gây ách tắc hồ sơ chứng nhận xuất xứ hàng hoá

Theo phản ánh của VASEP, sau khi thực hiện chuyển giao nhiệm vụ cấp C/O từ các đơn vị thuộc Bộ Công Thương về các Sở Công Thương địa phương, tình trạng ách tắc hồ sơ đã xảy ra tại một số nơi. Nguyên nhân chủ yếu do số lượng hồ sơ tăng nhanh đột biến trong khi quy trình, nhân lực và hệ thống xử lý tại địa phương chưa kịp đáp ứng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đang gặp khó khăn khi phải thực hiện lại hoặc cập nhật hồ sơ thương nhân khi chuyển sang cơ quan cấp C/O mới. Trong thời gian chờ phê duyệt hồ sơ thương nhân, doanh nghiệp không thể nộp hoặc hoàn thiện hồ sơ xin cấp C/O cho các lô hàng xuất khẩu.

"Sự chậm trễ này đang gây ra nhiều rủi ro trực tiếp cho doanh nghiệp thủy sản, bao gồm: không kịp hoàn thiện chứng từ để khách hàng làm thủ tục nhập khẩu và hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định FTA; phát sinh thêm chi phí lưu kho bãi; chậm thanh toán và đối mặt với nguy cơ bị phạt do giao chứng từ không đúng thời hạn", VASEP nêu.

Ảnh minh hoạ.

Để không làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu trong giai đoạn chuyển tiếp, VASEP đã kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo và hỗ trợ các Sở Công Thương địa phương khẩn trương xử lý dứt điểm các hồ sơ C/O đang tồn đọng. Trong đó, ưu tiên xử lý trước cho các lô hàng đã xuất khẩu hoặc các đơn hàng có thời hạn giao chứng từ gấp.

Cải tiến quy trình trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến của Bộ Công Thương dùng để quản lý và cấp giấy chứng nhận C/O điện tử (eCoSys) bằng cách cho phép kế thừa và chuyển tự động dữ liệu hồ sơ thương nhân đã được phê duyệt trước đây. VASEP đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ xin cấp C/O song song với quá trình cập nhật, xác nhận hồ sơ thương nhân để tránh đứt gãy tiến độ giao hàng.

Cùng đó, tăng cường nguồn nhân lực, hỗ trợ nghiệp vụ và kỹ thuật cho các Sở Công Thương tại các địa phương có lượng doanh nghiệp xuất khẩu lớn, điển hình như TP Hồ Chí Minh. Đồng thời, cần có cơ chế điều phối, hỗ trợ xử lý hồ sơ giữa các cơ quan cấp C/O khi xảy ra tình trạng quá tải cục bộ.

VASEP cũng kiến nghị Bộ Công Thươngtiếp tục nâng cấp hệ thống eCoSys theo hướng tăng cường số hóa, tái sử dụng dữ liệu sẵn có để giảm thiểu các thao tác thủ công. Hiệp hội cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế xử lý nhanh đối với những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt và các lô hàng cần cấp C/O gấp.

Theo VASEP, việc sớm tháo gỡ các vướng mắc hành chính này là cần thiết để bảo đảm uy tín giao hàng và khả năng duy trì đơn hàng của thủy sản Việt Nam tại các thị trường quốc tế.