Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba

Trong sâu thẳm tâm thức người Việt, mùng 10 tháng 3 âm lịch không chỉ là một dấu mốc lịch sử, mà còn là một biểu tượng thiêng liêng, nhắc nhở mỗi người con đất Việt về cội nguồn và khơi dậy tình cảm gắn bó giữa đồng bào.

Hằng năm, tại Bảo tàng Tiền Giang (nay là Bảo tàng Đồng Tháp) tổ chức trang trọng Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, đáp ứng nhu cầu đến dâng hương, tưởng niệm các Vua Hùng của Nhân dân tỉnh nhà. Ảnh: VĂN THẢO

Hàng ngàn năm trôi qua, trải qua những thăng trầm, biến đổi của lịch sử, dân tộc ta vẫn một lòng thờ phụng các Vua Hùng - những bậc tiền nhân đã khởi dựng nên quốc gia - như một cách nhắc nhở rằng: Chúng ta là một dân tộc có chung huyết thống, có chung vận mệnh.

Chúng ta tự hào là con Rồng cháu Tiên - truyền thuyết đẹp ấy không chỉ nói về một bản sắc văn hóa, mà còn về một triết lý đoàn kết sâu sắc.

Từ một bào thai trăm trứng, trăm anh em cùng sinh ra - dân tộc Việt Nam hình thành với một tình cảm ruột rà, máu mủ không gì chia cắt được.

Bởi vậy, chỉ ở Việt Nam, người dân mới gọi nhau là “đồng bào” - hai tiếng giản dị mà linh thiêng, hàm chứa biết bao yêu thương và trách nhiệm. “Đồng bào” không chỉ là cách xưng hô, mà là lý tưởng sống, là sợi dây thiêng liêng gắn kết mọi người Việt lại với nhau.

Công lao to lớn của các Vua Hùng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong buổi nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên Phong (nay là Sư đoàn 308, Quân đoàn 12) ngày 19-9-1954 ngay tại Đền Hùng: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Lời của Người đã khắc ghi vào lịch sử dân tộc và là lời hịch non sông thiêng liêng, nhắc nhớ các thế hệ người Việt Nam luôn kề vai sát cánh bên nhau, chung sức đồng lòng, quyết tâm gìn giữ toàn vẹn giang sơn gấm vóc của tổ tiên, ông cha để lại.

Nhớ đến Ngày Quốc Giỗ Hùng Vương, chúng ta không chỉ nhớ về những dấu mốc lịch sử xác lập nguồn gốc tổ tiên, dòng dõi của dân tộc Việt Nam, mà là một dịp để mỗi người Việt lắng lại lòng mình, thành kính dâng nén tâm nhang trước anh linh Quốc Tổ.

Với số lượng hơn 1.400 di tích thờ cúng Hùng Vương và các nhân vật thời đại các Vua Hùng, trong đó tỉnh Phú Thọ có 345 di tích, là một minh chứng sống động về dòng chảy văn hóa “uống nước nhớ nguồn” đã ăn sâu bén rễ vào khắp nơi, mọi chốn trên đất nước Việt Nam.

Với giá trị nhân văn sâu sắc, ngày 6-12-2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ của Việt Nam được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hội thi gói, nấu bánh ít truyền thống là hoạt động thường xuyên tại Bảo tàng tỉnh trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương.

Sở dĩ được vinh danh tầm vóc nhân loại bởi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ thể hiện rõ lòng tôn kính đối với tổ tiên và là di sản có giá trị nổi bật mang tính toàn cầu, khích lệ ý thức chung của cả dân tộc trong việc thúc đẩy giá trị của di sản.

Không chỉ vậy, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ còn thể hiện sự liên kết chặt chẽ giữa giá trị tâm linh của cả một dân tộc với những giá trị khoa học, qua đó minh chứng cho sức sống mãnh liệt, bền bỉ của văn hóa Việt Nam trong dòng chảy văn minh nhân loại.

Ngày nay, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng đã trở thành dịp để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và đồng bào ta ở nước ngoài cùng hướng về tổ tiên, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước.

Đồng thời, đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế, góp phần giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, chúng ta càng thêm trân quý tình đồng bào, nghĩa dân tộc để cùng bày tỏ niềm tự hào: “Rực muôn đời Hồng Lạc tinh hoa/Cao muôn trượng Hùng Vương khí thế”.

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026 diễn ra tại Ban Quản lý Khu di tích - Bảo tàng - Thư viện tỉnh với các nội dung trọng tâm:

Về phần lễ: Lễ Giỗ diễn ra vào lúc 16 giờ 30 phút, ngày 24-4 (nhằm ngày thứ Sáu, mùng 8 tháng 3 âm lịch). Địa điểm: Tại Ban Quản lý Khu Di tích - Bảo tàng - Thư viện tỉnh (Số 2A, đường Trương Vĩnh Ký, phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp).

Về phần hội: Ban Tổ chức trưng bày các chuyên đề: Hình ảnh “Cao Lãnh - Mỹ Tho, xưa và nay” từ ngày 22 đến 26-4 (mùng 6 đến 10 tháng 3 âm lịch).

Nội dung trưng bày các hình ảnh giới thiệu về cảnh quan, công trình, đời sống sinh hoạt người dân tại Cao Lãnh và Mỹ Tho xưa và nay.

Chuyên đề “Sưu tập đèn dầu cuối thế kỷ XIX - thế kỷ XX ” dự kiến từ ngày 22-4 đến 8-5 (mùng 6 đến 22 tháng 3 âm lịch). Chuyên đề: Không gian làng nghề truyền thống với Nghề gói bánh Mỹ Phong vào lúc 13 giờ 30 phút, ngày 24-4 (mùng 8 tháng 3 âm lịch).

Không gian làng nghề giới thiệu cách gói và nấu bánh ít truyền thống, các nghệ nhân thực hiện các công đoạn bắt bột, gói bánh và hấp bánh.

Khách tham quan đến có thể thưởng thức và tham gia trải nghiệm gói bánh.

Ngoài ra, Ban Tổ chức còn giới thiệu Làng nghề dệt choàng Long Khánh vào lúc 7 giờ 30 phút, ngày 24-4 đến hết ngày 26-4 (mùng 8 đến 10 tháng 3 âm lịch).

Các nghệ nhân từ Làng nghề Dệt choàng Long Khánh A (nay thuộc xã Long Khánh) sẽ trình diễn dệt choàng truyền thống. Khách tham quan sẽ được hướng dẫn trải nghiệm dệt sản phẩm…