Nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn nhưng khả năng tài chính là điểm nghẽn trung tâm

Ngày 14-7, Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức Hội nghị khảo sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn TPHCM”, ông Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM chủ trì.

Cần có cơ chế hỗ trợ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội

Quang cảnh hội nghị

Theo kết quả khảo sát trực tuyến của Đoàn ĐBQH TP.HCM, cuộc khảo sát thu về 1.292 phiếu trả lời hợp lệ, tập trung vào 18 nhóm câu hỏi chính sách. Đoàn khảo sát xác định 5 vấn đề chính từ dữ liệu thu thập được. Theo đó, nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn nhưng khả năng tài chính là điểm nghẽn trung tâm; giá nhà ở xã hội không chỉ tạo áp lực đối với người thu nhập thấp mà ngay cả cán bộ, công chức, viên chức cũng gặp khó khăn; tín dụng chưa phát huy vai trò hỗ trợ; thông tin dự án, hồ sơ và tính minh bạch vẫn là rào cản trong tiếp cận; đồng thời vị trí dự án gần nơi làm việc là điều kiện quan trọng để chính sách phát huy hiệu quả thực chất.

Khảo sát chỉ ra phần lớn người tham gia vẫn có nhu cầu về một chỗ ở ổn định. Nhóm đang ở nhờ người thân hoặc thuê trọ chiếm tỷ trọng lớn, phản ánh nhu cầu an cư còn rất rõ nét. Đoàn khảo sát nhận định nhà ở xã hội không chỉ là nơi ở mà còn là điều kiện để ổn định việc làm, gia đình và đời sống đô thị.

Từ kết quả khảo sát, Đoàn ĐBQH TPHCM đề xuất bốn nhóm vấn đề cần tập trung xử lý, gồm: tăng nguồn cung đúng vị trí, thiết kế giá bán và phương thức thanh toán theo khả năng chi trả thực tế, gỡ điểm nghẽn tín dụng và minh bạch hóa toàn bộ quy trình tiếp cận nhà ở xã hội.

Đại diện Sở Xây dựng TPHCM thông tin

Đại diện Sở Xây dựng TPHCM thông tin, trong đoạn 2021-2025, thành phố hoàn thành 28 dự án, với 17.902 căn hộ. Hiện thành phố có 19 dự án, quy mô 18.899 căn thuộc nhóm dự án đang thi công, giai đoạn 2026-2030.

Để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, đại diện Sở Xây dựng kiến nghị bổ sung hình thức Nhà nước đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng vốn đầu tư công để cho thuê, cho thuê mua. Đồng thời, bổ sung nguồn vốn cho Ngân hàng chính sách xã hội, đáp ứng nhu cầu vay vốn nhà ở xã hội ngày càng tăng.

Sở kiến nghị HĐND TPHCM ban hành Nghị quyết quy định về cơ chế hỗ trợ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Theo đó, chủ đầu tư được hỗ trợ 50% kinh phí đầu tư xây dựng các công trình, hạng mục hạ tầng kỹ thuật, mức hỗ trợ không quá 10 tỷ đồng/dự án.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, qua rà soát, có 209 khu đất/dự án làm nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, với tổng diện tích 1.040,5ha. Trong đó, đất do Nhà nước quản lý có 91 khu/dự án, diện tích khoảng 726,35ha; quỹ đất 20% nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại có 93 khu/dự án, với 253,91ha; đất do doanh nghiệp tự có gồm 25 khu/dự án, tổng 60,24ha.

Tăng nguồn cung nhà ở xã hội cần gắn với sự thuận lợi trong đi lại

Tham gia góp ý kiến, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội, đánh giá kết quả khảo sát của Đoàn ĐBQH TPHCM tuy thực hiện với hơn 1.200 phiếu nhưng rất có giá trị và mang tính khách quan. Theo đại biểu, bốn kiến nghị được rút ra từ khảo sát đều đáng chú ý, trong đó việc tăng nguồn cung cần gắn với sự thuận lợi trong đi lại.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân phát biểu

Đại biểu cho biết Ngân hàng Nhà nước vừa qua ban hành công văn có nội dung mong muốn các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp chung tay thực hiện trách nhiệm xã hội. Trong đó, dùng nguồn vốn, nguồn lực huy động của mình để ưu tiên cho vay các dự án nhà ở xã hội; lãi suất cho vay đối với người mua là 6,5 %/năm, nhà đầu tư là 7%/năm.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng cùng với việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản nhằm đa dạng hóa nguồn cung. Bài toán chi phí xây dựng, vật liệu và nhân công cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TPHCM, cho rằng quy hoạch phát triển thành phố tầm nhìn 100 năm cần xác định rõ định hướng phát triển nhà ở xã hội, đồng thời quan tâm hoàn thiện hạ tầng xã hội như công viên, trường học, cơ sở y tế và các công trình phục vụ đời sống để các dự án nhà cho thuê phát huy hiệu quả.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM phát biểu

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM đề xuất công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là một dạng nhà ở xã hội. Việc này giúp chủ nhà trọ được hưởng ưu đãi về tín dụng và thuế; cần xem xét lại diện tích nhà ở xã hội tối thiểu là 15m2 thay vì 25m2 như hiện nay, nhằm đáp ứng tốt nhu cầu thuê nhà của người dân.

Ông Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM phát biểu

Kết luận hội nghị, ông Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, cho biết đoàn sẽ tổng hợp các ý kiến tại buổi làm việc, đề xuất cơ quan soạn thảo nghiên cứu, đưa vào dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản trong thời gian tới.