Những trường đại học lâu đời giữa 'đất vàng' trung tâm TPHCM

1. Trường ĐH Kiến trúc TPHCM có nguồn gốc từ Ban Kiến trúc thuộc Trường Mỹ thuật Đông Dương, được thành lập năm 1926 tại Hà Nội theo mô hình đào tạo của Pháp.

Sau năm 1975, Bộ Xây dựng Việt Nam tiếp quản và tổ chức lại hệ thống đào tạo kiến trúc tại miền Nam. Khi đó Khoa Kiến trúc – Xây dựng được thành lập trực thuộc Trường ĐH Bách khoa TPHCM.

Đến năm 1981, Trường ĐH Kiến trúc TPHCM chính thức được thành lập theo quyết định của Bộ Xây dựng, trở thành một trong những cơ sở đào tạo kiến trúc, quy hoạch và xây dựng quan trọng ở phía Nam.

Hiện cơ sở chính của trường đặt tại số 196 đường Pasteur, P. Xuân Hòa (Quận 3 cũ).

2. Trường ĐH Y Dược TPHCM có tiền thân là Trường ĐH Y khoa Sài Gòn (Y khoa Đại học đường Sài Gòn), được thành lập năm 1947 như một phân hiệu của Trường Y khoa Hà Nội. Ban đầu, giáo sư C. Massias giữ chức hiệu trưởng, còn giáo sư Pierre Daleás phụ trách điều hành và được xem là khoa trưởng đầu tiên.

Năm 1954, trường chính thức mang tên Trường ĐH Y Dược Sài Gòn. Đến năm 1961, cơ sở này được tách thành hai trường độc lập: Y khoa Đại học đường Sài Gòn và Dược khoa Đại học đường Sài Gòn. Năm 1962, Ban Nha khoa tiếp tục tách ra thành Nha khoa Đại học đường Sài Gòn; 3 trường hoạt động độc lập trong Viện Đại học Sài Gòn.

Trường ĐH Y Dược TPHCM.

Sau năm 1975, theo Quyết định 426/TTg ngày 27/10/1976, 3 trường Y, Dược, Nha được hợp nhất thành Trường ĐH Y Dược TPHCM. Với lịch sử hình thành từ năm 1947 và đào tạo bậc đại học ngay từ đầu, đây là một trong những trường đại học lâu đời nhất ở miền Nam Việt Nam.

Hiện cơ sở chính của trường ở 217 Hồng Bàng, P. Chợ Lớn (Quận 5 cũ).

3. Trường ĐH Sài Gòn có nguồn gốc từ ngôi trường được xây dựng năm 1908 với tên gọi Trường Trung học Pháp – Hoa tại Sài Gòn. Ngoài tiếng Trung, học sinh còn được học tiếng Pháp nên người tốt nghiệp trường thời đó có vị thế xã hội cao, nổi tiếng trong giới thương mại khắp Nam Kỳ Lục Tỉnh. Họ thường được gọi là “Mái Chín”, từng xuất hiện trong tác phẩm của Hồ Biểu Chánh và Bình Nguyên Lộc. Sau này trường đổi tên thành Bác Ái học viện, đào tạo con em Hoa kiều.

Ngày 9/2/1972, Trường Sư phạm cấp II miền Nam Việt Nam được thành lập tại Chiến khu C, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh. Sau năm 1975, trường chuyển về Sài Gòn, phát triển thành Trường CĐ Sư phạm TPHCM (1976). Năm 2007, trường được nâng cấp thành Trường ĐH Sài Gòn, trực thuộc UBND TPHCM.

Hiện cơ sở chính ở 273 An Dương Vương, P. Chợ Quán (Quận 5 cũ).

4. Trường ĐH Sư phạm TPHCM có tiền thân là ĐH Sư phạm Sài Gòn, được thành lập năm 1957 tại Sài Gòn. Sau năm 1975, hệ thống đào tạo giáo viên được tổ chức lại và đến năm 1976, trường chính thức mang tên Trường ĐH Sư phạm TPHCM theo quyết định của Chính phủ.

Năm 1999, sau một thời gian là thành viên của ĐH Quốc gia TPHCM, trường được tách ra để xây dựng thành trường sư phạm trọng điểm của khu vực phía Nam.

Hiện trụ sở chính ở 280 đường An Dương Vương, P. Chợ Quán (Quận 5 cũ).

5. ĐH Kinh tế TPHCM được thành lập ngày 27/10/1976, đánh dấu sự ra đời của trường đại học đầu tiên đào tạo khối ngành kinh tế và quản lý tại Việt Nam sau năm 1975, trực thuộc Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp. Cùng thời điểm, Trường ĐH Tài chính Kế toán TPHCM cũng được thành lập tại TPHCM với vai trò là cơ sở II của Trường ĐH Tài chính Kế toán Hà Nội.

Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM

Năm 1995, khi ĐH Quốc gia TPHCM được thành lập, Bộ GD-ĐT quyết định hợp nhất Trường ĐH Kinh tế TPHCM, Trường ĐH Tài chính Kế toán TPHCM và Khoa Kinh tế của Trường Đại học Tổng hợp TPHCM để thành lập Trường ĐH Kinh tế thuộc ĐH Quốc gia TPHCM.

Đến năm 2000, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trường được tách khỏi ĐH Quốc gia TPHCM và trở thành Trường ĐH Kinh tế TPHCM trực thuộc Bộ GD-ĐT. Tháng 10/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1146/QĐ-TTg về việc chuyển Trường ĐH Kinh tế TPHCM thành đại học.

Hiện trụ sở chính ở 59C Nguyễn Ðình Chiểu, P. Xuân Hòa (Quận 3 cũ) và 2 cơ sở ở Quận 10 cũ.

6. Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TPHCM có nguồn gốc từ Trường CĐ Khoa học thuộc Viện Đại học Đông Dương, thành lập tại Sài Gòn năm 1941. Sau nhiều lần tổ chức lại, cơ sở này trở thành Trường ĐH Khoa học, Viện ĐH Sài Gòn, đào tạo các ngành khoa học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh.

Sau năm 1975, trường được tổ chức lại thành Trường ĐH Tổng hợp TPHCM, tiếp tục đào tạo và nghiên cứu các ngành khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.

Năm 1996, khi ĐH Quốc gia TPHCM được thành lập và tổ chức lại, Trường ĐH Tổng hợp TPHCM tách thành hai trường: Trường ĐH Khoa học Tự nhiên và Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn. Từ đó đến nay, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên là một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản hàng đầu của Việt Nam.

Hiện trụ sở chính của trường đặt 227 Nguyễn Văn Cừ, P. Chợ Quán (Quận 5 cũ).

7. Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM có tiền thân là Đại học Văn khoa Sài Gòn, thành lập năm 1957 thuộc Viện Đại học Sài Gòn. Sau năm 1976, trường trở thành một bộ phận của ĐH Tổng hợp TPHCM. Năm 1996, khi gia nhập hệ thống ĐH Quốc gia TPHCM, trường chính thức mang tên như hiện nay.

Khuôn viên này được xây dựng từ khoảng năm 1890 thời Pháp thuộc, ban đầu là Trường trung học Collège Chasseloup-Laubat. Sau năm 1954, trường đổi tên thành Jean-Jacques Rousseau. Sau năm 1975, khuôn viên được sử dụng cho hệ thống đại học và trở thành cơ sở của ĐHTổng hợp TPHCM trước khi thuộc về Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày nay.

Hiện trụ sở chính của trường nằm trên đường 10 -12 đường Đinh Tiên Hoàng, P. Sài Gòn (Quận 1 cũ).

Lê Huyền