Nơi ăn sáng sớm nhất Hà Nội

4h sáng, Hà Nội vẫn còn thưa người. Nhưng ở những khu chợ đầu mối, một "thành phố khác" đã bắt đầu thức giấc.

Những chiếc xe máy len giữa xe đạp, xe chở đầy rau củ và hàng hóa. Tại các hàng quán trong ngõ Đồng Xuân, người bán bắt đầu bật bếp gas, đặt những nồi nước dùng lớn lên bếp để chuẩn bị cho buổi sáng. Một vài giờ nữa, những con ngõ này sẽ đông nghịt khách.

Đó là thời điểm đầu ngày được National Geographic lựa chọn để khám phá văn hóa ăn sáng của Hà Nội thông qua một tour ẩm thực do đầu bếp địa phương Duyên Phan dẫn đường. Cô bắt đầu tổ chức tour khám phá ẩm thực lúc bình minh từ năm 2017, dựa trên kinh nghiệm nhiều năm đi chợ từ sáng sớm.

Chợ Đồng Xuân

Điểm dừng đầu tiên là khu vực ngõ Đồng Xuân (còn gọi là ngõ chợ Đồng Xuân). Khi những hàng ăn còn chưa mở cửa, khu vực phía sau chợ đã hoạt động từ lâu.

Tại đây, những người mua hàng di chuyển giữa các tấm bạt phủ đầy thịt và thực phẩm tươi sống. Nhiều người là chủ nhà hàng ở Hà Nội tranh thủ đến chợ từ sớm để mua nguyên liệu rồi đưa về bếp, chuẩn bị cho một ngày buôn bán.

Không khí của khu chợ lúc này khác hẳn Hà Nội ban ngày. Mùi thịt tươi hòa cùng tiếng xe máy, tiếng người gọi nhau và những chuyến hàng liên tục ra vào.

Giữa khung cảnh đó, một nhóm phụ nữ thuộc nhiều thế hệ trong cùng một gia đình đang làm bánh trôi. Những viên bột nếp trắng được vo tròn, bên trong là đường nâu. Món bánh gắn với Tết Hàn Thực và chỉ xuất hiện vào những dịp nhất định trong năm.

Duyên Phan cho biết đây là một cảnh tượng hiếm gặp, bởi hoạt động làm bánh diễn ra vào thời điểm rất sớm và mang tính thời vụ.

Một hàng bánh tôm bên trong ngõ chợ Đồng Xuân. Ảnh: Nguyễn Hiếu Công.

Chợ Long Biên

Rời Đồng Xuân, hành trình tiếp tục đến chợ đầu mối Long Biên.

Từ một cầu thang bê tông, khu chợ hiện ra với những chuyến hàng rau củ, trái cây và thực phẩm được chuyển xuống từ xe tải, ôtô và xe máy. Không khí có mùi bạc hà, sả, rau thơm trộn với mùi khói xe.

Người dẫn tour giới thiệu từng loại rau ăn kèm món Việt, trong đó có kinh giới với vị nhẹ, hơi the và rau ngổ có vị hơi đắng, thường được dùng trong các món canh cá.

Bữa ăn đầu tiên trong ngày cũng xuất hiện ngay tại chợ với chả mực nóng giòn. Bên ngoài vàng giòn, phần nhân bên trong dai, ngọt và có những miếng mực rõ vị.

Một trong những điểm đáng chú ý của hành trình là chợ Long Biên không chỉ phục vụ người mua bán thực phẩm mà còn giữ vai trò trong chuỗi cung ứng của các hàng ăn Hà Nội.

Cầu Long Biên nhìn từ phía chợ đầu mối. Ảnh: Việt Hà.

Một tiểu thương được gọi là “Chị Cua” cho biết gia đình bà đã buôn bán tại đây qua 3 thế hệ, với hơn 60 năm gắn bó với khu chợ.

Theo bà, nếu các hoạt động buôn bán bị di dời ra xa, chi phí vận chuyển có thể tăng, kéo theo giá nguyên liệu và giá món ăn. Với những người sống nhờ nguồn cung hàng ngày tại chợ, thay đổi địa điểm không đơn thuần là chuyển một khu bán hàng mà có thể làm thay đổi cả chuỗi cung ứng thực phẩm của thành phố.

Khu dân cư

Khi trời bắt đầu sáng, hành trình chuyển từ chợ sang những quán ăn nhỏ trong khu dân cư.

Một quán bánh cuốn nằm trong garage nhỏ, chỉ có vài chiếc bàn xanh và những ghế nhựa. Bên trong, người bán liên tục tráng những lớp bánh mỏng trên mặt kim loại, sau đó cuộn cùng thịt băm và mộc nhĩ.

Đây là kiểu quán mà khách du lịch khó tình cờ tìm thấy nếu chỉ đi theo những địa điểm phổ biến. Bánh được chấm cùng nước mắm pha chua ngọt, tạo nên vị mềm, mặn, ngọt và một chút chua nhẹ.

Rời quán bánh cuốn, đoàn tiếp tục ghé một quán bún chả đông khách địa phương. Những miếng thịt được nướng trên than đỏ, ăn cùng bún, rau thơm và đu đủ ngâm.

Quán bánh cuốn bà Hoành với tuổi đời hơn 70 năm ở Hà Nội. Ảnh: Việt Linh.

Đến khoảng 7h, bữa sáng vẫn chưa kết thúc.

Một bát phở bò với nước dùng đậm vị được ăn cùng quẩy. Sau đó là xôi thập cẩm, bún mọc và cuối cùng là cà phê trứng.

Từ lúc bắt đầu lúc 4h đến khi kết thúc vào khoảng 8h30, hành trình đã đi qua hàng loạt món ăn quen thuộc của Hà Nội. Khi những tấm bạt được thu dọn, các thùng hàng biến mất khỏi vỉa hè và phố phường bắt đầu đông đúc, những dấu vết của một buổi chợ sớm cũng gần như không còn.