Nông nghiệp đa giá trị: Hướng đi chiến lược của Hà Nội trong kỷ nguyên xanh

Từ sản xuất đơn giá trị đến mô hình nông nghiệp tích hợp

Là địa phương có tốc độ đô thị hóa thuộc nhóm cao nhất cả nước, Hà Nội đang đứng trước thách thức lớn về thu hẹp diện tích đất sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị diện tích được xem là giải pháp quan trọng để duy trì và nâng cao hiệu quả của ngành nông nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố đã chuyển mạnh sang phát triển nông nghiệp đa giá trị, kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp với ứng dụng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và khai thác các giá trị dịch vụ.

Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long tại xã Dân Hòa phát triển chăn nuôi theo hướng nông nghiệp đa giá trị. Ảnh: PV

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long tại xã Dân Hòa. Từ mô hình chăn nuôi truyền thống, Hợp tác xã đã xây dựng quy trình sản xuất khép kín theo hướng tuần hoàn sinh học, tận dụng tối đa các nguồn phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất. Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long (xã Dân Hòa) Nguyễn Trọng Long cho biết, với diện tích hơn 5ha, tổng đàn lợn từ 4.000 đến 5.000 con, trong đó có khoảng 10% là lợn nái, còn lại là lợn thương phẩm. Chăn nuôi theo hướng đa giá trị không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần giải quyết bài toán môi trường, hướng tới nền sản xuất xanh và phát triển bền vững.

Cùng với kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ đang trở thành động lực quan trọng trong quá trình phát triển nông nghiệp đa giá trị của Hà Nội. Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thành Tâm (xã Sóc Sơn) Nguyễn Văn Hiếu cho biết, Hợp tác xã đã đầu tư hệ thống nhà kính hiện đại kết hợp công nghệ thủy canh tuần hoàn để sản xuất rau an toàn. Mô hình giúp kiểm soát tốt điều kiện canh tác, hạn chế sâu bệnh và giảm đáng kể việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Hiện nay, với diện tích khoảng 1.600m² nhà kính, hợp tác xã cung cấp từ 6 đến 7 tạ rau ăn lá mỗi ngày cho thị trường. Hệ thống thủy canh tuần hoàn giúp tiết kiệm khoảng 70% lượng nước so với phương thức canh tác truyền thống, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp sản xuất ổn định quanh năm mà còn giảm tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch từ khoảng 30% xuống còn 10%. Nhà kính giúp kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và các yếu tố môi trường, tạo điều kiện cho cây trồng phát triển ổn định trước những diễn biến bất thường của thời tiết.

Cùng với kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ đang trở thành động lực quan trọng trong quá trình phát triển nông nghiệp đa giá trị của Hà Nội. Ảnh: PV

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có 406 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đóng góp khoảng 40% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của Thủ đô. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội tiếp tục mở rộng các mô hình nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững và đa giá trị

Thực tế cho thấy, nông nghiệp hiện đại không chỉ dừng lại ở việc sản xuất lương thực, thực phẩm mà còn tạo ra nhiều giá trị gia tăng khác như bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan nông thôn, bảo tồn văn hóa làng nghề và phát triển du lịch trải nghiệm. Đây cũng là hướng đi mà Hà Nội đang tập trung triển khai nhằm khai thác tối đa tiềm năng của khu vực nông thôn trong điều kiện quỹ đất sản xuất ngày càng hạn chế.

Nông nghiệp hiện đại không chỉ dừng lại ở việc sản xuất lương thực, thực phẩm mà còn tạo ra nhiều giá trị gia tăng khác như bảo vệ môi trường. Ảnh: PV

Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, từ sản xuất nông nghiệp đa giá trị, nhiều địa phương đã phát triển các mô hình du lịch sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp, tham quan làng nghề và tiêu thụ sản phẩm tại chỗ. Điều này không chỉ mở rộng nguồn thu mà còn góp phần quảng bá hình ảnh nông thôn Hà Nội đến với du khách.

Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp đa giá trị, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền nông nghiệp theo hướng hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, gắn với du lịch nông thôn và dịch vụ đô thị. Thành phố xác định đầu tư hạ tầng vùng sản xuất tập trung, phát triển chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu nông sản là những nhiệm vụ trọng tâm. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; đưa các giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất đại trà; phát triển các mô hình VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời tăng cường cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Nông nghiệp đa giá trị đang trở thành hướng đi chiến lược của Hà Nội. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ về giống, vật tư, khoa học kỹ thuật, tín dụng; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp; hỗ trợ xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại cho các sản phẩm nông nghiệp. Các nguồn lực từ chương trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình OCOP và các dự án phát triển vùng sản xuất tập trung cũng sẽ được lồng ghép để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Đánh giá về tiềm năng của Thủ đô, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hoàng Văn Hồng nhận định: Trong bối cảnh đất đai ngày càng hạn hẹp và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, nông nghiệp đa giá trị đang trở thành hướng đi chiến lược của Hà Nội.

Từ những mô hình chăn nuôi tuần hoàn, sản xuất công nghệ cao đến các mô hình gắn với du lịch và dịch vụ, ngành nông nghiệp Thủ đô đang từng bước chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo nền tảng để xây dựng một nền nông nghiệp xanh, hiện đại, hiệu quả và xứng tầm với vị thế của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.