Nông nghiệp hữu cơ, VietGAP: Nâng giá trị nông sản, gia tăng thu nhập cho nông dân

Thực tiễn sản xuất tại Hà Nội cho thấy, chuyển đổi sang các phương thức canh tác an toàn, giảm sử dụng hóa chất và kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ sức khỏe cộng đồng, môi trường mà còn đem lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho người nông dân.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đối với sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP, thu nhập bình quân có thể đạt từ 450 triệu đồng đến 500 triệu đồng/ha/năm khi đầu ra thuận lợi. Riêng những cây trồng có giá trị cao như dâu tây, rau mầm, rau “baby” được gieo trồng trong hệ thống nhà kính, nhà lưới có thể đạt doanh thu khoảng 900 triệu đồng/ha/năm.

Những con số này cho thấy, khi quy trình sản xuất được kiểm soát, chất lượng nông sản được nâng lên và cơ cấu cây trồng phù hợp với nhu cầu thị trường, giá trị thu được trên cùng một đơn vị diện tích có thể được cải thiện đáng kể. Đây cũng là cơ sở để nông dân từng bước chuyển từ tư duy chạy theo sản lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng.

Nhận thức rõ vai trò của nông nghiệp an toàn, nông nghiệp hữu cơ trong nâng cao giá trị sản xuất, Hà Nội đang phối hợp với các địa phương phát triển vùng sản xuất hữu cơ, duy trì diện tích VietGAP và mở rộng những mô hình có sự tham gia của cộng đồng.

Sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP, thu nhập bình quân có thể đạt từ 450 triệu đồng đến 500 triệu đồng/ha/năm khi đầu ra thuận lợi. Ảnh: An Khuê

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, diện tích đã được chứng nhận hữu cơ của thành phố đạt 334,746ha, gồm 149,446ha rau, 15,1ha cây ăn quả, 100,2ha lúa và 70ha cây dược liệu. Bên cạnh đó, diện tích đang chuyển đổi, sản xuất theo hướng hữu cơ đạt 331,4ha, trong đó có 63,2ha rau, 91,1ha cây ăn quả, 154,1ha lúa và 23ha cây dược liệu.

Thành phố cũng duy trì thường xuyên khoảng 1.700ha diện tích trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP, gồm 429ha rau, 446ha cây ăn quả và 3ha chè. Đồng thời, 62 mô hình áp dụng hệ thống bảo đảm có sự tham gia (PGS), gồm 52 mô hình rau và 10 mô hình quả, tiếp tục được duy trì, phát triển với tổng diện tích trên 2.000ha.

Tại xã Hồng Sơn, định hướng đổi mới phương thức sản xuất đang được triển khai theo hướng khuyến khích ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa và liên kết chuỗi.Ông Trương Anh Tuấn, Phó Chủ tịch xã cho biết, Hồng Sơn đang tập trung đổi mới phương thức sản xuất, khuyến khích người dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa, liên kết chuỗi.

Trên địa bàn ngày càng xuất hiện nhiều mô hình nhà màng, nhà lưới, nông nghiệp sạch và sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Nổi bật là mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Công ty TNHH Nghiên cứu và quản lý Martial - Nông trại Terrasol. Tại Terrasol Farm Life, quá trình sản xuất được tổ chức theo quy trình, chú trọng kiểm soát nguồn nước, dinh dưỡng và chăm sóc cây trồng. Mục tiêu không chỉ tạo ra nông sản sạch mà còn từng bước hình thành mô hình nông nghiệp gắn với trải nghiệm thực tế dành cho học sinh, sinh viên và du khách.

Theo ông Nguyễn Quang Hùng, Giám đốc điều hành Terrasol Farm Life, việc ứng dụng công nghệ giúp trang trại kiểm soát tốt hơn quá trình sản xuất, đồng thời mở ra hướng kết hợp giữa nông nghiệp, giáo dục và trải nghiệm. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, khi giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở chất lượng, quy trình sản xuất và câu chuyện phía sau sản phẩm.

Từ thực tiễn tại Hồng Sơn, có thể thấy việc phát triển nông nghiệp theo hướng xanh cần gắn với lợi thế của từng địa phương. Bên cạnh sản xuất nông sản an toàn, các địa phương có điều kiện phù hợp có thể kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm, giáo dục môi trường và quảng bá sản phẩm đặc trưng. Qua đó, giá trị kinh tế được mở rộng, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm và sinh kế cho người dân nông thôn.

Để các mô hình sản xuất hữu cơ, VietGAP phát huy hiệu quả trên diện rộng, Hà Nội xác định tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tăng cường quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, kết nối thị trường.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, để mở rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng VietGAP, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; tăng cường quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý và kết nối thị trường.

Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng suất mà còn là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Hà Nội trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ trong dự báo, quản lý sản xuất, kết nối cung cầu được xác định là yếu tố then chốt để chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Ngoài ra, Hà Nội sẽ tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu; mở rộng sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và VietGAP; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ cao nhằm giảm chi phí sản xuất, hạn chế tổn thất sau thu hoạch và nâng cao chất lượng nông sản.