Nông sản xuất khẩu: Giá gạo phục hồi, hồ tiêu giữ đà tăng

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng năm 2026, Việt Nam ước xuất khẩu 6,03 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,91 tỷ USD. Ảnh minh họa được hỗ trợ tạo bởi AI.

Gạo 5% tấm quanh 438 - 442 USD/tấn

Một trong những tín hiệu đáng chú ý trên thị trường nông sản xuất khẩu hiện nay đến từ mặt hàng gạo.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng năm 2026, Việt Nam ước xuất khẩu 6,03 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,91 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu giảm 5%, trong khi giá trị giảm 10,7%.

Giá xuất khẩu bình quân ước đạt 481,5 USD/tấn, giảm 5,9%. Tuy nhiên, diễn biến những tháng gần đây cho thấy sức ép về giá đang có dấu hiệu giảm bớt.

Riêng tháng 7, giá gạo xuất khẩu bình quân đạt 511 USD/tấn, tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng đầu tiên trong năm giá xuất khẩu bình quân ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ.

Trên thị trường, gạo 5% tấm của Việt Nam hiện được giao dịch quanh 438 - 442 USD/tấn.

Diễn biến này cho thấy bài toán của xuất khẩu gạo những tháng cuối năm không chỉ nằm ở lượng hàng đưa ra thị trường, mà còn ở khả năng cải thiện giá bán và cơ cấu sản phẩm.

Trước đó, Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã đề xuất mức giá sàn xuất khẩu 500 USD/tấn theo điều kiện FOB đối với gạo thơm. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh thị trường gạo quốc tế cạnh tranh mạnh, trong khi nhu cầu từ một số thị trường nhập khẩu lớn có những thời điểm chững lại.

Cà phê tăng lượng nhưng giảm giá trị

Trái với diễn biến của gạo, xuất khẩu cà phê tiếp tục ghi nhận lượng hàng tăng mạnh nhưng giá trị chưa theo kịp.

Lũy kế 7 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,2 triệu tấn cà phê, đạt kim ngạch khoảng 5,45 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu tăng 10,8%, nhưng giá trị giảm 11,2%.

Riêng tháng 7, lượng cà phê xuất khẩu đạt gần 154.800 tấn, kim ngạch khoảng 663,4 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu tăng hơn 50%, trong khi kim ngạch tăng khoảng 17%.

Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng lượng và giá trị cho thấy mặt bằng giá xuất khẩu cà phê năm nay thấp hơn giai đoạn giá cao trước đó.

Trong cơ cấu xuất khẩu tháng 7, cà phê nhân vẫn chiếm phần lớn với khoảng 138.455 tấn, trị giá hơn 520,5 triệu USD. Giá xuất khẩu bình quân cà phê nhân đạt khoảng 3.760 USD/tấn.

Đáng chú ý, cà phê chế biến chỉ chiếm khoảng 10,6% khối lượng xuất khẩu trong tháng nhưng đóng góp khoảng 21,5% tổng kim ngạch. Giá xuất khẩu bình quân nhóm cà phê chế biến đạt khoảng 8.739 USD/tấn, cao hơn đáng kể so với cà phê nhân.

Khoảng cách này tiếp tục cho thấy dư địa nâng giá trị xuất khẩu thông qua rang xay, cà phê hòa tan và các sản phẩm chế biến sâu.

Hồ tiêu vượt 1 tỷ USD sau 7 tháng

Trong nhóm gia vị, hồ tiêu tiếp tục là mặt hàng có diễn biến tích cực. Theo số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, trong 7 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 168.429 tấn hồ tiêu, đạt kim ngạch khoảng 1,087 tỷ USD.

So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu tăng 16,1%, trong khi giá trị tăng 10,1%.

Châu Á hiện là khu vực nhập khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 45,6% tổng lượng xuất khẩu. Châu Mỹ chiếm khoảng 27% và châu Âu chiếm 21,5%.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường đơn lẻ lớn nhất, với hơn 40.700 tấn hồ tiêu Việt Nam được xuất khẩu trong 7 tháng. Xuất khẩu sang Trung Quốc, Hà Lan và Thái Lan cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.

Trên thị trường quốc tế, cập nhật gần nhất của Cộng đồng Hồ tiêu Quốc tế cho thấy tiêu đen Việt Nam loại 500 g/l được tham chiếu ở mức 5.990 USD/tấn; loại 550 g/l khoảng 6.050 USD/tấn và tiêu trắng ASTA khoảng 8.400 USD/tấn.

Cộng đồng Hồ tiêu Quốc tế nhận định thị trường hồ tiêu thế giới trong tuần cuối tháng 8 nhìn chung có diễn biến tích cực. Tuy nhiên, diễn biến tỷ giá, cung - cầu và sức mua tại các thị trường lớn vẫn là những yếu tố cần theo dõi.

Rào cản kỹ thuật ngày càng đáng chú ý

Bên cạnh giá và nhu cầu, tiêu chuẩn nhập khẩu đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với nông sản Việt Nam.

Bộ Công Thương cho biết trong tháng 7 và tháng 8, Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của Liên minh châu Âu đã ghi nhận nhiều cảnh báo liên quan đến thực phẩm nhập khẩu.

Trong nhóm sản phẩm có liên quan tới nông sản và thực phẩm Việt Nam có quế, hạt tiêu đen xay, chôm chôm, trà xanh cùng một số mặt hàng thủy sản.

Các cảnh báo tập trung vào dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, chất không được phép sử dụng, vi sinh vật hoặc yêu cầu về ghi nhãn.

Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu tăng cường kiểm soát nguyên liệu và toàn bộ quy trình sản xuất; chú ý dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, phụ gia, vi sinh vật và quy định về ghi nhãn, đồng thời chủ động kiểm nghiệm sản phẩm trước khi xuất khẩu.

Áp lực này cũng phù hợp với xu hướng chung của thị trường nông sản thế giới, khi yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh ngày càng chặt chẽ.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 7 tháng đầu năm đạt khoảng 42,8 tỷ USD, tăng 7,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, xuất siêu riêng nhóm nông sản chỉ còn khoảng 1,51 tỷ USD, giảm mạnh so với cùng kỳ, một phần do giá xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực giảm.

Trong bối cảnh đó, diễn biến của gạo, cà phê và hồ tiêu cho thấy tăng sản lượng chưa đồng nghĩa với tăng tương ứng giá trị xuất khẩu. Khả năng duy trì giá bán, nâng tỷ lệ chế biến sâu và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu sẽ ngày càng quyết định hiệu quả của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.