Ông Trump tung điều kiện hòa bình, Iran tố 'nhào trộn thật giả'

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Trong bài đăng dài trên mạng xã hội Truth Social trước 11h sáng 29/5 theo giờ miền Đông (ET), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo: "Tôi sẽ họp ngay bây giờ, tại Phòng Tình huống, để đưa ra quyết định cuối cùng" cho dự thảo hòa bình. Đồng thời, ông cũng nêu rõ các điều khoản cốt lõi của văn kiện hòa bình:

Về vũ khí hạt nhân: Iran bắt buộc phải cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hoặc bom hạt nhân.

Về Eo biển Hormuz: Tuyến đường thủy chiến lược này phải được mở cửa lại ngay lập tức, không được phép thu phí hay áp đặt bất kỳ hạn chế giao thông nào. Các bãi thủy lôi do Iran rải tại đây phải bị gỡ bỏ hoàn toàn.

Về lệnh phong tỏa: Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển, cho phép các tàu thuyền bị mắc kẹt bắt đầu di chuyển trở lại.

Về kho uranium làm giàu: Đối với vấn đề gai góc này, ông Trump cho biết số uranium làm giàu cấp độ cao sẽ do phía Mỹ thu hồi và phá hủy dưới sự phối hợp của Iran.

"Cho đến khi có thông báo mới, sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được trao đổi", ông viết. Đây dường như là hàm ý ám chỉ việc Mỹ hoãn gỡ bỏ trừng phạt tài chính cho Iran trong gói thỏa thuận này.

Iran khẳng định chưa đạt được bất kỳ thống nhất cuối cùng nào với Mỹ về thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, dù hai bên vẫn duy trì trao đổi thông điệp.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước ngày 29/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận các cuộc tiếp xúc đang diễn ra nhưng văn kiện thỏa thuận vẫn chưa thể hoàn tất. Ông Baghaei cho rằng các phát biểu của Tổng thống Trump về thỏa thuận tiềm năng là không chính xác.

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đã dẫn lời các nguồn tin thân cận bác bỏ tuyên bố mới nhất của ông Trump về các điều kiện đối với một thỏa thuận tiềm năng với Iran, gọi đó là "sự nhào trộn giữa thật và giả".

Các nguồn tin giấu tên cho biết trong bài đăng của ông Trump, ông đã bóp méo các yếu tố cốt lõi của dự thảo thỏa thuận nhằm tuyên bố một "chiến thắng giả tạo".

Cụ thể, các nguồn tin khẳng định tuyên bố của ông Trump về việc số uranium làm giàu của Iran sẽ bị phá hủy là "hoàn toàn vô căn cứ", và việc Iran phải mở cửa Eo biển Hormuz mà không được thu phí cũng không hề có trong dự thảo thỏa thuận.

Ông Trump đã không đề cập đến các điều khoản quan trọng khác của dự thảo thỏa thuận, bao gồm việc giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị phong tỏa của Iran và một lệnh ngừng bắn toàn diện tại Lebanon.

Liên quan đến lộ trình mở lại Eo biển Hormuz, ông Baghaei nhấn mạnh việc quản lý tuyến đường thủy chiến lược này phải do Iran và Oman quyết định dựa trên kế hoạch chung nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia của hai nước.

Trước đó, theo CNN, Iran và Mỹ sắp đạt được thỏa thuận nhằm chính thức hóa lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Sau khi Nhà Trắng nhận được thông tin trong tuần này rằng Iran hài lòng với dự thảo đề xuất mới nhất nhằm chấm dứt chiến tranh, Tổng thống Trump đã nói với các cố vấn rằng ông muốn có vài ngày để quyết định xem có ký kết thỏa thuận tiềm năng này hay không.

Một quan chức cho biết, Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ trì hoãn việc đặt bút ký phê chuẩn cho đến khi có thông báo chính thức rằng Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã thông qua văn kiện này.

Văn kiện hiện tại sẽ gia hạn thêm 60 ngày cho lệnh ngừng bắn hiện tại, vốn đã chịu nhiều áp lực trong tuần này khi Mỹ và Iran đấu hỏa lực với nhau tại Eo biển Hormuz.

Khoảnh khắc Iran phóng tên lửa vào căn cứ không quân Mỹ Ngày 28/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công một “căn cứ không quân Mỹ” nhằm đáp trả cuộc tập kích vào sáng sớm cùng ngày của quân đội Mỹ nhắm vào khu vực.