Pháp điều chỉnh chiến lược năng lượng

Nguồn: carboncredits.com

Động thái được đưa ra sau gần 3 năm tranh luận và được xem là sự thay đổi quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng của quốc gia châu Âu này, khi ưu tiên vai trò của điện hạt nhân đồng thời điều chỉnh giảm tham vọng phát triển năng lượng tái tạo.

Luật mới là một phần của Chương trình Năng lượng đa niên (PPE) – khuôn khổ hoạch định chính sách năng lượng kéo dài 10 năm, định hướng cơ cấu sản xuất điện của Pháp trong dài hạn. Theo Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure, việc điều chỉnh mục tiêu phản ánh thực tế nhu cầu điện tăng chậm hơn dự báo, đồng thời nhằm bảo đảm sự ổn định của hệ thống năng lượng quốc gia.

Ông nhấn mạnh điện hạt nhân vẫn là “xương sống” trong hệ thống điện của Pháp, song quốc gia này vẫn cần sự kết hợp giữa năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo. Hiện nay, khoảng 97% sản lượng điện của Pháp đến từ các nguồn phát thải carbon thấp. Trong đó, điện hạt nhân chiếm tỷ trọng lớn nhất, gần 70% tổng sản lượng điện. Thủy điện đóng góp khoảng 11%, điện gió khoảng 9% và điện mặt trời khoảng 6%, trong khi nhiên liệu hóa thạch chỉ chiếm hơn 3%.

Nhờ cơ cấu này, Pháp trở thành một trong những nước xuất khẩu điện ròng lớn tại châu Âu. Tuy nhiên, luật mới đã điều chỉnh giảm mục tiêu công suất điện gió và điện mặt trời đến năm 2035. Nếu như dự thảo trước đây đặt mục tiêu tổng công suất hai nguồn năng lượng này đạt từ 133-163 GW, thì mục tiêu mới được hạ xuống còn 105–135 GW. Riêng điện gió ngoài khơi giảm từ 18 GW xuống 15 GW vào năm 2035.

Chính phủ Pháp cho rằng, việc điều chỉnh này phản ánh những khó khăn thực tế liên quan đến cấp phép dự án, tích hợp lưới điện cũng như tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện thấp hơn dự kiến. Dù vậy, quyết định này đã gây tranh luận trong giới lập pháp và các tổ chức môi trường. Một số ý kiến cho rằng việc giảm mục tiêu năng lượng tái tạo có thể làm chậm tiến trình giảm phát thải và ảnh hưởng tới niềm tin của nhà đầu tư vào các dự án điện gió và điện mặt trời.

Tổ chức Greenpeace France nhận định, định hướng mới “chậm hơn ít nhất một thập kỷ so với yêu cầu của quá trình chuyển đổi năng lượng”. Trái lại, điện hạt nhân được tái khẳng định vai trò trung tâm trong chiến lược năng lượng quốc gia. Luật cho phép Tập đoàn điện lực quốc gia EDF tiếp tục vận hành 14 lò phản ứng hạt nhân từng dự kiến đóng cửa, đồng thời đặt mục tiêu nâng sản lượng điện khử carbon lên mức 650-693 TWh vào năm 2035, so với khoảng 540 TWh hiện nay. Pháp cũng dự kiến xây dựng ít nhất 6 lò phản ứng hạt nhân mới, trong đó tổ máy đầu tiên có thể đi vào vận hành vào khoảng năm 2038.

Theo giới hoạch định chính sách, việc củng cố điện hạt nhân không chỉ phục vụ mục tiêu giảm phát thải mà còn bảo đảm an ninh năng lượng và tính độc lập chiến lược trong bối cảnh biến động địa chính trị và áp lực kinh tế ngày càng lớn. Luật mới cũng đặt mục tiêu nâng tỷ trọng điện năng trong tổng tiêu thụ năng lượng quốc gia lên 60% vào năm 2030, gấp đôi so với hiện nay, thông qua điện khí hóa giao thông, công nghiệp và các tòa nhà. Điều này cho thấy Pháp vẫn theo đuổi mục tiêu khử carbon dài hạn, song với cách tiếp cận thận trọng hơn về tốc độ phát triển năng lượng tái tạo.

Linh Anh