Phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc

Nông dân xã Chiềng Hặc bao quả xoài.Ảnh: PV

Là một trong 10 dự án thành phần của Chương trình 1719, Dự án 3 “Phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững, phát huy tiềm năng, thế mạnh của các vùng miền để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị” có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển sinh kế cho các hộ nghèo, cận nghèo sinh sống tại vùng đồng bào DTTS và các bản đặc biệt khó khăn. Các địa phương đã chủ động khảo sát, rà soát điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và tập quán canh tác của người dân để xây dựng các mô hình, chuỗi sản phẩm phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của từng vùng; đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, giúp người dân từng bước nắm bắt quy trình sản xuất theo chuỗi, nâng cao trình độ canh tác. Tham gia chuỗi sản xuất, các hộ được hỗ trợ về giống, vật tư, phân bón và thực hiện liên kết sản xuất hàng hóa gắn với thị trường. Qua 5 năm triển khai, toàn tỉnh đã hình thành 8 chuỗi sản xuất, gồm: 2 chuỗi cà phê; 3 chuỗi mận; 1 chuỗi xoài và 2 chuỗi nhãn, với tổng vốn đầu tư khoảng 35,2 tỷ đồng, hỗ trợ trực tiếp 372,5 ha cây ăn quả, có 974 hộ dân được thụ hưởng.

Xã Nậm Ty có trên 500 ha cà phê, trong đó hơn 200 ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân khoảng 10 tấn/ha. Trước đây, nhiều hộ dân chăm sóc cây cà phê chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu vật tư, dẫn đến năng suất thấp, chất lượng quả không ổn định. Từ khi tham gia dự án, triển khai chuỗi sản xuất cà phê, các hộ dân từng bước áp dụng phương thức canh tác hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng quả và hình thành thói quen sản xuất theo chuỗi.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Chiềng Hặc hướng dẫn nhân dân kỹ thuật bao quả xoài.

Với 8.000 m² cà phê, năm 2024, gia đình ông Lường Văn Minh, bản Mòn, xã Nậm Ty, tham gia chuỗi thâm canh, được cung cấp hơn 1 tấn phân bón, tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hái đúng quy trình. Ông Minh chia sẻ: Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc, vườn cà phê của gia đình phát triển tốt, quả chín đồng đều, năng suất ổn định, chi phí đầu tư giảm, chất lượng sản phẩm được nâng cao. Việc tham gia chuỗi cũng giúp gia đình kết nối với thương lái, ổn định đầu ra và nâng cao giá trị nông sản.

Còn tại xã Chiềng Sơ, với trên 90% dân số là đồng bào dân tộc Thái, Mông sinh sống. Địa hình chia cắt, nhiều bản cách xa trung tâm; hạ tầng thiếu đồng bộ; sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ. Với sự hỗ trợ của Chương trình 1719, từ năm 2022 đến nay, UBND xã phối hợp với các cơ quan chuyên môn mở 17 lớp tập huấn, đào tạo nghề cho gần 900 hội viên nông dân; hỗ trợ xây dựng các mô hình chăn nuôi, trồng cây ăn quả, dược liệu, sửa chữa cơ khí... Đến nay, nông dân trong xã thâm canh 3.426 ha cây ăn quả các loại; chăm sóc trên 23.000 con gia súc, gia cầm; tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 7%.

Nhân dân xã Yên Châu được hỗ trợ máy móc phục vụ chăn nuôi.

Tháng 10/2024, gia đình anh Lò Văn Tiến, bản Pảng, xã Chiềng Sơ được hỗ trợ 1.000 con giống, thức ăn hỗn hợp, vắc xin, thuốc khử trùng, men vi sinh để xây dựng mô hình nuôi gà đen thuần chủng thả vườn đồi theo hướng an toàn sinh học. Anh Tiến chia sẻ: Sau khi tham gia lớp tập huấn về kỹ thuật nuôi, phòng trị bệnh cho vật nuôi, tôi chú trọng xây dựng chuồng trại khoa học, sử dụng đệm lót sinh học, khử trùng và tiêm vắc xin định kỳ, nên đàn gà phát triển tốt, cho thu lãi gần 100 triệu đồng/năm. Hiện nay, trong bản có 12 hộ học theo mô hình nuôi gà đen thuần chủng.

Xã Chiềng La hiện có 31 bản, dân số gần 20.400 người, với 6 dân tộc cùng sinh sống; trong đó, đồng bào La Ha, Khơ Mú, Kháng thuộc nhóm dân tộc ít người. Những năm qua, đồng bào DTTS của xã cũng đã được hưởng lợi, có thêm nguồn sinh kế mới từ các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình 1719, giúp các hộ vươn lên thoát nghèo bền vững.

Nông dân xã Chiềng La phát triển nuôi bò nhốt chuồng.

Gia đình ông Quàng Văn Đôi, bản Phé, xã Chiềng La, trước kia là hộ nghèo, được hỗ trợ 2 con bò giống từ Chương trình 1719. Ông Đôi chia sẻ: Không chỉ được hỗ trợ con giống, gia đình còn được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật nuôi nhốt, trồng thêm cỏ để bảo đảm nguồn thức ăn cho bò, đồng thời bảo đảm vệ sinh chuồng trại. Hiện nay, đàn bò phát triển tốt, 2 con chuẩn bị sinh sản. Gia đình còn thâm canh 2 ha ngô; năm qua đã thoát nghèo.

Giai đoạn 2021-2025, từ nguồn vốn Chương trình 1719, toàn tỉnh hỗ trợ phát triển sản xuất trực tiếp cho hơn 40.000 lượt hộ nghèo, triển khai xây dựng các mô hình phát triển kinh tế với hơn 35.000 hộ tham gia. Thu nhập bình quân của người DTTS tăng gấp 2 lần so với năm 2020. Công tác giảm nghèo ghi nhận kết quả tích cực, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 3,11%/năm, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV đề ra; tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống còn 9,37%. Tại các xã đặc biệt khó khăn, bình quân mỗi năm giảm trên 4% số hộ nghèo và hộ cận nghèo.

Với sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh trong triển khai thực hiện Chương trình 1719, giúp đồng bào các dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và đời sống. Diện mạo nông thôn miền núi đang thay đổi từng ngày từ chính những “cần câu” được trao đúng lúc, đúng chỗ.