Phát triển kinh tế số ở khu vực nông thôn

Anh Nguyễn Xuân Tài quảng bá sản phẩm viên mồi lửa sinh học Eco Firelighter trên nền tảng số.

Một trong những mô hình tiêu biểu là HTX Tre Thăng Thọ, xã Thăng Bình với sản phẩm ống hút tre OCOP 3 sao. Từ một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, HTX từng bước đầu tư hoàn thiện bao bì, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, kết nối thị trường. Nhờ đó, sản phẩm ống hút tre đã có các đơn hàng xuất khẩu ổn định sang Úc và Canada với sản lượng khoảng 500.000 ống hút mỗi tháng, chiếm gần 40% tổng doanh thu. Bên cạnh đó, HTX còn phát triển nhiều sản phẩm thân thiện với môi trường từ tre, nứa như cốc, hộp bút, hộp chè, gương, móc khóa... với doanh thu bình quân từ 400 - 600 triệu đồng mỗi tháng.

Ông Trịnh Đình Toàn, Giám đốc HTX Tre Thăng Thọ, cho biết: “Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để mở rộng thị trường. Hiện sản phẩm của HTX được quảng bá thông qua website, facebook, tiktok, các sàn thương mại điện tử và nền tảng kết nối giao thương quốc tế. Doanh thu từ các kênh số chiếm gần 30% tổng doanh thu; riêng các đơn hàng xuất khẩu phần lớn được kết nối và duy trì trên môi trường trực tuyến, giúp tiết kiệm chi phí xúc tiến thương mại, rút ngắn thời gian tìm kiếm khách hàng và nâng cao hình ảnh, thương hiệu”.

Nhiều doanh nghiệp trẻ tại Thanh Hóa đang khai thác hiệu quả công nghệ số để nâng cao giá trị nông sản và phụ phẩm nông nghiệp. Công ty CP Ulstraw, xã Quý Lộc là một ví dụ với sản phẩm viên mồi lửa sinh học Eco Firelighter được sản xuất từ rơm sau thu hoạch. Từ nguồn nguyên liệu từng bị xem là phế phẩm, doanh nghiệp đã ứng dụng khoa học - công nghệ để tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường, đáp ứng tiêu chuẩn của nhiều thị trường quốc tế.

Theo ông Nguyễn Xuân Tài, Giám đốc điều hành Công ty CP Ulstraw, doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và kết nối với khách hàng quốc tế. Thông qua các nền tảng giao thương B2B (Business-to-Business), hội chợ trực tuyến và các công cụ số, doanh nghiệp chủ động tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường xuất khẩu mà không phụ thuộc nhiều vào các kênh xúc tiến thương mại truyền thống. Việc số hóa quy trình cũng giúp rút ngắn thời gian giao dịch, giảm chi phí tiếp cận thị trường và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của các đối tác nước ngoài.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số không chỉ mở thêm kênh tiêu thụ mà còn thay đổi phương thức sản xuất và quản trị nông nghiệp. Nếu trước đây người sản xuất chủ yếu quan tâm đến sản lượng thì nay đã chú trọng hơn đến truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, quản lý dữ liệu và kết nối trực tiếp với khách hàng.

Tại Thanh Hóa, nhiều HTX đã ứng dụng nhật ký sản xuất điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc, phần mềm quản lý đơn hàng, thanh toán không dùng tiền mặt và các công cụ quản trị số trong sản xuất, kinh doanh. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được đổi mới thông qua các hội nghị kết nối cung - cầu trực tuyến, livestream giới thiệu sản phẩm và quảng bá trên nền tảng số, góp phần mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả tiêu thụ.

Để hỗ trợ các chủ thể kinh tế nông thôn, thời gian qua các sở, ngành của tỉnh đã đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số, hướng dẫn xây dựng thương hiệu, ứng dụng truy xuất nguồn gốc và đưa sản phẩm lên môi trường trực tuyến. 6 tháng đầu năm 2026, Thanh Hóa có thêm 35 sản phẩm OCOP được công nhận, đạt hơn một nửa kế hoạch năm. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu phát triển 328 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, đồng thời chú trọng ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái kinh tế số ở khu vực nông thôn và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, phát triển kinh tế số ở khu vực nông thôn vẫn còn nhiều khó khăn. Phần lớn HTX, doanh nghiệp và hộ sản xuất có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế nên việc ứng dụng công nghệ chưa đồng bộ. Nhiều chủ thể mới dừng ở bán hàng trên mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử, trong khi kỹ năng xây dựng thương hiệu, marketing số, khai thác dữ liệu và nhân lực phục vụ chuyển đổi số còn hạn chế. Cùng với đó, hạ tầng viễn thông và logistics ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu phát triển thương mại điện tử.