Phát triển toàn diện nông thôn

Phát huy những kết quả đạt được trong giai đoạn trước, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tiếp tục quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ chương trình mục tiêu quốc gia.

Tích hợp chương trình

Giai đoạn 2021 - 2025, việc triển khai thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia gồm: xây dựng NTM; giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Diện mạo các vùng nông thôn có nhiều khởi sắc; kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ; chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với sản phẩm chủ lực phát triển đúng hướng; đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện.

Chế biến hạt mắc ca trên địa bàn xã Hữu Lũng

Thu nhập người dân nông thôn năm 2025 tăng 1,39 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều toàn tỉnh giảm nhanh (bình quân 3,7%/năm). Đến 30/6/2025, toàn tỉnh có 106/175 xã (cũ) đạt chuẩn NTM; nhiều chương trình, dự án, chính sách dân tộc được triển khai hiệu quả; các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nước sạch, thông tin được mở rộng; các giá trị văn hoá truyền thống được bảo tồn và phát triển; hệ thống chính trị khu vực nông thôn được giữ vững.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, 3 chương trình mục tiêu quốc gia nêu trên được tích hợp thành một chương trình tổng thể là Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN. Việc tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình tổng thể nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tập trung đầu tư trọng điểm…

Ông Nguyễn Hữu Chiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Đối với tỉnh Lạng Sơn, mục tiêu tổng quát trong thực hiện chương trình là xây dựng NTM hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững gắn với đô thị hoá và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS&MN; thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp nhằm nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, các nhóm xã; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc thiểu số; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc…

Nghị quyết số 50 ngày 21/7/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026 - 2030 chỉ rõ, mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tăng thu nhập bình quân của người dân nông thôn gấp 3 lần so với năm 2020; tăng thu nhập bình quân của người DTTS bằng ½ mức bình quân chung của cả nước; mức giảm tỷ lệ nghèo đa chiều của tỉnh bình quân mỗi năm 2%. Phấn đấu đến hết năm 2030, toàn tỉnh có 37/61 xã đạt chuẩn NTM, trong đó có 2/37 xã đạt chuẩn NTM hiện đại; cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; tỷ lệ đường xã được rải nhựa hoặc bê tông đạt 97%, tỷ lệ thôn có đường ô tô đến trung tâm thôn được cứng hoá đạt 96%; có 200 sản phẩm OCOP còn hạn; tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt từ 76% trở lên; phấn đấu 100% xã đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã…

Tập trung thực hiện

Triển khai thực hiện chương trình giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: 2026 - 2030, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, ngành xây dựng cơ bản hoàn thiện các văn bản chỉ đạo, xây dựng cơ chế, chính sách, triển khai thực hiện chương trình thuộc thẩm quyền trong tháng 7/2026. Hệ thống văn bản để tổ chức triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng được yêu cầu tiến độ, đồng bộ, thống nhất với các văn bản của trung ương và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Song song với việc xây dựng và hoàn thiện các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện, các cấp, ngành triển khai công tác huy động, phân bổ nguồn lực thực hiện chương trình. Theo đó, tổng kế hoạch vốn giai đoạn 2021 - 2025 kéo dài thực hiện trong năm 2026 trên địa bàn tỉnh là trên 1.220 tỷ đồng. Còn đối với nguồn vốn giai đoạn 2026 - 2030, trên địa bàn tỉnh được phân bổ trên 2.604 tỷ đồng; năm 2026 được phân bổ trên 267 tỷ đồng.

Thi công đường giao thông nông thôn trên địa bàn xã Văn Quan từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Đối với nguồn vốn kéo dài thực hiện trong năm 2026, UBND tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành, đơn vị liên quan ưu tiên điều chỉnh nguồn vốn đã hết nhiệm vụ chi sang tiếp tục thực hiện các nội dung, nhiệm vụ, dự án của giai đoạn 2021 - 2025 còn thiếu nguồn lực như hoàn thiện các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống của Nhân dân; hỗ trợ sản xuất, cải thiện nhà ở, đất ở; giảm nghèo, an sinh xã hội. Đến nay, các nội dung, nhiệm vụ, dự án của giai đoạn 2021 - 2025 đang được chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn. Phấn đấu hết năm 2026, tỉnh cơ bản giải ngân hết nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia kéo dài sang thực hiện trong năm 2026. Đồng thời đến nay, UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị liên quan triển khai nguồn vốn thực hiện chương trình thuộc giai đoạn 2026 - 2030 và năm 2026.

Theo Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn NTM; nhóm xã trong kế hoạch phấn đấu đạt chuẩn NTM giai đoạn 2026 - 2030 tăng từ 1 - 2 tiêu chí trở lên; giảm tỷ lệ nghèo đa chiều 2%; các xã khu vực III phấn đấu năm 2026 đạt từ 1 - 2 tiêu chí chưa đạt theo khoản 2 Điều 8 Nghị định số 272/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 của Chính phủ về phân định vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026 - 2030…

Cùng với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của tỉnh, các xã đã chủ động tổ chức triển khai thực hiện chương trình. Điển hình như tại xã Bắc Sơn, 1 trong 5 xã điểm phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026 trên địa bàn tỉnh. Ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn cho biết: Để chủ động triển khai thực hiện chương trình, UBND xã đã thành lập ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch cụ thể để tổ chức chương trình mục tiêu quốc gia chung, trong đó trọng tâm là mục tiêu phấn đấu đưa xã Bắc Sơn đạt chuẩn NTM năm 2026. Cùng với đó, UBND xã đã phân bổ nguồn lực (vốn kéo dài thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trong năm 2026 trên 6,5 tỷ đồng). Đồng thời cân đối, lồng ghép các nguồn lực để triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, sinh hoạt, phát triển du lịch… Tính đến đầu tháng 8/2026, qua tự rà soát, xã đạt 2/10 tiêu chí NTM (33/47 chỉ tiêu). Các chỉ tiêu, nhiệm vụ liên quan đến chương trình giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN cơ bản đạt tiến độ đề ra.

Do đây là thời điểm chuyển tiếp giữa 2 giai đoạn, chính vì vậy từ đầu năm 2026 đến nay, các bộ, ngành và tỉnh tập trung vào việc hoàn thiện các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, phân bổ nguồn lực để tổ chức triển khai thực hiện chương trình. Còn đối với các xã trên địa bàn tỉnh, trong thời gian chờ hướng dẫn, chờ nguồn lực, các xã đã rà soát hiện trạng chỉ tiêu, tiêu chí thuộc chương trình để chủ động xây dựng kế hoạch, dự kiến nguồn lực triển khai thực hiện; tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động huy động sự chung tay, góp sức của người dân để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất, đảm bảo vệ sinh môi trường… Qua đó tạo bước đệm, nền tảng quan trọng để các xã thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 đề ra.