Phổ cập mầm non 3-5 tuổi: Không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau

Cô giáo và trẻ Trường Mầm non Trường Vinh 4, phường Trường Vinh, Nghệ An. Ảnh: Hồ Lài

Đảm bảo quyền lợi đến trường cho trẻ vùng đặc thù

Xã Hùng Châu (Nghệ An) được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Diễn Lâm, Diễn Đoài, Diễn Trường và Diễn Yên của huyện Diễn Châu cũ. Hiện địa phương có 3 trường mầm non công lập, 1 trường tư thục và 12 cơ sở nhóm, lớp mầm non độc lập tư thục.

Trong đó, 2 cơ sở nhóm, lớp mầm non độc lập tư thục tại giáo xứ Đăng Cao và giáo xứ Yên Lý được địa phương phối hợp vận động thành lập, góp phần mở rộng mạng lưới chăm sóc, giáo dục trẻ tại khu vực có đặc thù về dân cư.

Theo ông Tạ Thanh Hảo – Phó Chủ tịch UBND xã Hùng Châu, để nắm chắc số trẻ trong độ tuổi phổ cập, Ban Chỉ đạo phổ cập phối hợp với Công an xã, các xóm và trường mầm non rà soát, cập nhật danh sách trẻ từ 3-5 tuổi, xác định độ tuổi, địa chỉ, tình trạng đi học và hoàn cảnh gia đình.

Phụ huynh đem trẻ đến dự lễ khai giảng năm học mới tại Trường Mầm non Hùng Châu 1 (xã Hùng Châu, Nghệ An). Ảnh: NTCC

Những trẻ chưa ra lớp, học ngoài địa bàn, có hoàn cảnh khó khăn, khuyết tật, cha mẹ đi làm xa hoặc có nguy cơ không duy trì việc học được xác định cụ thể để có phương án vận động, hỗ trợ. Phương châm được địa phương thực hiện là: “Đi từng nhà - biết từng trẻ - hiểu từng hoàn cảnh”.

Nhờ đó, tỷ lệ huy động trẻ đến trường của Hùng Châu có chuyển biến rõ nét. Năm học 2025 - 2026, toàn xã có 2.479/2.538 trẻ mẫu giáo đến trường, đạt 97,6%. Trong đó, trẻ 3 tuổi đạt 96,4%, trẻ 4 tuổi đạt 96,3% và trẻ 5 tuổi đạt 100%.

Tỷ lệ huy động trẻ từ 3 - 5 tuổi đến trường tăng từ 86,3% lên 97,6%, cao hơn tỷ lệ chung của toàn tỉnh là 88,3%.

Cùng với vận động trẻ, Hùng Châu đẩy mạnh tuyên truyền về vai trò của giáo dục mầm non. Các trường phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, hội cha mẹ học sinh và các xóm tuyên truyền qua họp dân, hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và trực tiếp tại gia đình.

Lãnh đạo xã Hùng Châu làm việc với cán bộ, giáo viên Trường Mầm non Hùng Châu 1. Ảnh: NTCC

Toàn xã hiện có 160 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn, trên chuẩn. Trong năm học 2025 - 2026, địa phương, các nhà trường và cơ sở giáo dục mầm non tổ chức nhiều chuyên đề về phương pháp giáo dục, STEAM, ứng dụng công nghệ, giáo dục hòa nhập, nghệ thuật sáng tạo, sơ cứu tai nạn thương tích…

Các cơ sở mầm non cũng chú trọng an toàn bán trú, chất lượng bữa ăn, theo dõi sức khỏe, tăng cường hoạt động vui chơi, trải nghiệm và phát triển kỹ năng. Với trẻ 5 tuổi, các trường tập trung chuẩn bị tâm thế vào lớp 1.

Sau sáp nhập, Hùng Châu tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất. Các nhà trường tham mưu UBND xã sửa chữa, nâng cấp phòng học, bếp ăn, phòng chức năng, trang thiết bị dạy học, với tổng kinh phí gần 4 tỷ đồng.

“Đối với Hùng Châu, phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 - 5 tuổi không chỉ là việc đưa đủ số trẻ đến trường. Quan trọng hơn là tạo được niềm tin để mỗi gia đình yên tâm gửi con, để mỗi trẻ được chăm sóc, giáo dục trong môi trường an toàn và có chất lượng. Phổ cập là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; chất lượng là nền tảng để giữ vững phổ cập; và niềm tin của phụ huynh là yếu tố quyết định tính bền vững”, ông Tạ Thanh Hảo nhấn mạnh.

Không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau

Tại Nghệ An, việc thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi được triển khai theo Kế hoạch số 410/KH-UBND ngày 21/5/2026 của UBND tỉnh. Mục tiêu là nâng cao tỷ lệ huy động trẻ đến trường, bảo đảm trẻ được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trong môi trường an toàn, thân thiện, chất lượng và hình thành tâm thế sẵn sàng vào lớp 1. Đến năm 2030, Nghệ An hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi.

Bà Ngô Thị Thu Hương - Trưởng phòng Giáo dục Mầm non, Sở GD&ĐT cho biết, Nghệ An đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi.

“Chúng tôi đặt mục tiêu tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, bảo đảm huy động tối đa trẻ trong độ tuổi đến trường. Qua đó, trẻ em được nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trong môi trường an toàn, thân thiện, chất lượng; được phát triển toàn diện… Đồng thời, việc thực hiện phổ cập cũng góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau”, bà Hương chia sẻ.

Cô và trẻ Trường Mầm non Trường Vinh 3 (phường Trường Vinh, Nghệ An). Ảnh: NTCC

Theo đại diện Sở GD&ĐT Nghệ An, việc phổ cập có nhiều thuận lợi nhờ chính sách miễn học phí, hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn trưa cho trẻ; cơ sở vật chất từng bước được cải thiện và nhận thức của phụ huynh về giáo dục mầm non ngày càng nâng cao.

Tuy nhiên, khó khăn lớn vẫn là cơ sở vật chất và đội ngũ. Từ nay đến năm 2030, Nghệ An dự kiến cần xây mới 1.883 phòng học mầm non và bếp ăn tập thể để thay thế phòng học tạm, phòng mượn, phòng quá niên hạn hoặc phục vụ chuyển trường. Toàn tỉnh hiện còn thiếu khoảng 3.000 giáo viên mầm non.

Để hoàn thành mục tiêu, Nghệ An xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, tập trung vào đầu tư mạng lưới trường lớp, cơ sở vật chất, bảo đảm đội ngũ, chính sách hỗ trợ trẻ em, phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập, huy động nguồn lực xã hội và quan tâm các địa bàn khó khăn, khu đông dân cư, khu, cụm công nghiệp.

Tháng 7/2026, UBND tỉnh Nghệ An tiếp tục ban hành văn bản giao Sở GD&ĐT và UBND các xã, phường tiếp tục triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi; đồng thời rà soát nhu cầu nguồn lực, ưu tiên ngân sách, tuyển dụng giáo viên và thực hiện các chính sách đối với trẻ em, giáo viên và cơ sở giáo dục mầm non.

Hệ thống dữ liệu phổ cập tiếp tục được cập nhật, chuẩn hóa; các tiêu chí chưa đạt được rà soát để có phương án khắc phục. Sự phối hợp giữa ngành Giáo dục, chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được tăng cường nhằm vận động trẻ đến trường và huy động nguồn lực. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nâng tỷ lệ trẻ đến lớp mà là bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi được tiếp cận giáo dục mầm non an toàn, chất lượng, công bằng.