Phòng, chống tác hại thuốc lá ở người cao tuổi

Kiểm tra tim mạch cho người cao tuổi ở xã Minh Hòa có tiền sử hút thuốc lá lâu năm.

Ông Đinh Văn Lại, 70 tuổi, ở thôn Sinh Tiến, xã Minh Hòa duy trì thói quen hút thuốc lá từ thời trẻ. Dù biết thuốc lá có hại cho sức khỏe lại tốn kém, nhưng việc sử dụng trong thời gian dài khiến ông khó từ bỏ thói quen này. Vài năm gần đây, sức khỏe của ông Lại có những dấu hiệu suy giảm rõ rệt. Huyết áp tăng, ăn uống và giấc ngủ không còn ổn định, tình trạng ho xuất hiện nhiều hơn, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Qua đợt thăm khám sức khỏe định kỳ vừa qua, bác sĩ phát hiện nhịp tim ông tăng nhanh, có dấu hiệu xơ gan, đồng thời yêu cầu tiếp tục theo dõi chức năng tim, phổi để đánh giá tình trạng sức khỏe. Nhận thức được những ảnh hưởng tiêu cực của thuốc lá, ông Lại quyết tâm bỏ thói quen hút thuốc và chịu khó rèn luyện thể dục để giữ sức khoẻ.

Thuốc lá chứa nhiều chất độc hại, trong đó có chất gây ung thư. Việc thường xuyên hút thuốc không chỉ làm tổn thương phổi, đường hô hấp mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đối với người cao tuổi, những tác động này càng đáng lo ngại bởi cơ thể đã trải qua quá trình lão hóa, khả năng chống đỡ trước các yếu tố nguy cơ không còn như trước. Hút thuốc thụ động cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người thân trong gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ.

Bác sĩ Chuyên khoa I Trần Thế Hảo - Trưởng Khoa Khám bệnh, Trung tâm Y tế khu vực Yên Lập cho biết, thuốc lá là yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh đối với nhiều bệnh không lây nhiễm. Ở người cao tuổi, việc hút thuốc trong thời gian dài làm gia tăng gánh nặng bệnh tật, đặc biệt là các bệnh lý về tim mạch và hô hấp. Những người đã mắc bệnh tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi mạn tính nếu tiếp tục hút thuốc sẽ có nguy cơ khiến tình trạng bệnh nặng hơn, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.

Việc cai thuốc lá mang lại lợi ích cho sức khỏe ở bất kỳ độ tuổi nào, kể cả người hút đã sử dụng thuốc lá trong nhiều năm. Sau khi ngừng hút thuốc, cơ thể từng bước cải thiện chức năng hô hấp và tuần hoàn, nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá cũng giảm dần theo thời gian. Tuy nhiên, những tổn thương đã hình thành không phải lúc nào cũng có thể phục hồi hoàn toàn. Vì vậy, người cao tuổi cần chủ động từ bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt, đồng thời duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ hướng dẫn điều trị và không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Cùng với đó, gia đình và cộng đồng giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người cao tuổi cai thuốc. Việc nhắc nhở, động viên, tạo môi trường sống không khói thuốc cần được duy trì thường xuyên, tránh tâm lý chủ quan cho rằng tuổi cao, hút thuốc lâu năm thì không cần cai nữa. Các tổ chức hội, đoàn thể, nhất là Hội Người cao tuổi, Hội Cựu chiến binh tại cơ sở tăng cường tuyên truyền tác hại của thuốc lá thông qua sinh hoạt chi hội, câu lạc bộ và các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng.