Phú Thọ dùng tiếng Mường tuyên truyền pháp luật đến đồng bào dân tộc thiểu số ở xã miền núi

Trước đặc thù địa bàn rộng và sự khác biệt về ngôn ngữ, phong tục, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh biên dịch tài liệu, phát thanh và tuyên truyền pháp luật trực tiếp bằng tiếng Mường. Mô hình “Pháp luật tiếng Mường - Lời luật gần dân” đã rút ngắn khoảng cách ngôn ngữ, giúp đồng bào dân tộc thiểu số dễ nghe, dễ hiểu và áp dụng hiệu quả các quy định vào đời sống.

Tại nhiều địa bàn miền núi của tỉnh Phú Thọ, nơi đồng bào dân tộc Mường chiếm tỷ lệ lớn, việc tiếp cận các văn bản quy phạm pháp luật bằng tiếng phổ thông với nhiều thuật ngữ hành chính khô khan từng là rào cản không nhỏ, nhất là đối với người cao tuổi và người dân sinh sống ở các khu dân cư xa trung tâm.

Cán bộ xã Tân Sơn hướng dẫn bà con dân tộc Mường sử dụng ứng dụng VNeID đăng ký thủ tục hành chính - Ảnh: TS.

Cán bộ xã Tân Sơn hướng dẫn bà con dân tộc Mường sử dụng ứng dụng VNeID đăng ký thủ tục hành chính - Ảnh: TS.

Trước thực tế địa bàn trải rộng, điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế cùng sự đa dạng về phong tục, tập quán, tỉnh Phú Thọ đã chủ động đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng linh hoạt, lấy đặc thù văn hóa và ngôn ngữ bản địa làm trung tâm.

Ghi nhận điển hình tại xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ, mô hình “Pháp luật tiếng Mường - Lời luật gần dân” đã tạo ra luồng sinh khí mới trong công tác dân vận và tuyên truyền pháp lý tại cơ sở. Thay vì giữ nguyên các văn bản dài dòng, xã Tân Sơn đã chắt lọc, biên soạn lại các quy định pháp luật thiết yếu thành những nội dung ngắn gọn, dễ nhớ rồi biên dịch, chuyển ngữ chuẩn xác sang tiếng Mường.

Nguồn tài liệu và bản tin tiếng Mường này được đưa vào đời sống qua nhiều kênh tiếp cận đa dạng, bám sát nhịp sinh hoạt thường nhật của người dân. Hằng ngày, tiếng nói pháp luật thân thuộc vang lên đều đặn qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, được lồng ghép khéo léo trong các cuộc họp xóm, buổi sinh hoạt cộng đồng và ngay trong quá trình cán bộ tiếp dân, hướng dẫn giải quyết thủ tục hành chính tại trụ sở xã.

Điểm nhấn mang lại sức thuyết phục cao tại xã Tân Sơn chính là việc phát huy tối đa sức mạnh của tuyên truyền miệng trực tiếp. Chính quyền xã đã tích cực vận động đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Mường cùng tham gia phổ biến pháp luật.

Song song đó, những cán bộ, chiến sĩ thông thạo tiếng Mường trực tiếp xuống từng thôn, xóm để trò chuyện, giải thích cặn kẽ các chủ trương, chính sách của Đảng và quy định của Nhà nước.

Khi những điều luật được truyền tải bằng chính âm ngữ gần gũi hằng ngày, rào cản tâm lý e ngại của bà con nhanh chóng được xóa bỏ; người dân không chỉ dễ nghe, dễ hiểu mà còn cởi mở trao đổi, đặt câu hỏi về những vướng mắc thực tế trong đời sống để áp dụng đúng pháp luật.

Không dừng lại ở việc đổi mới hình thức chuyển tải thông tin, tỉnh Phú Thọ xác định hiệu quả thực chất của công tác phổ biến pháp luật phải được đo bằng sự bình yên và ý thức tự giác chấp hành ngay tại mỗi khu dân cư. Chính vì vậy, việc tuyên truyền bằng tiếng Mường luôn được gắn chặt với công tác xây dựng các mô hình tự quản, giữ gìn an ninh, trật tự tại cơ sở.

Nhiều địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên toàn tỉnh Phú Thọ, các cấp ủy, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín vận động nhân dân đưa các quy định pháp luật vào hương ước, quy ước khu dân cư. Từ nền tảng hiểu luật bằng tiếng mẹ đẻ, ý thức “tự phòng, tự quản, tự bảo vệ” của mỗi hộ gia đình ngày càng được củng cố vững chắc.

Những chuyển biến tích cực từ nhận thức đã nhanh chóng chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn quản lý địa bàn. Thông qua vai trò cầu nối của các lực lượng cơ sở và người có uy tín, địa phương đã tổ chức hòa giải thành công nhiều vụ mâu thuẫn phát sinh trong nội bộ nhân dân ngay từ khi mới manh nha, không để tích tụ thành xung đột kéo dài.

Đồng thời, quần chúng nhân dân cũng tích cực nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động cung cấp cho cơ quan chức năng hàng chục tin báo, tố giác tội phạm có giá trị, giúp xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Đáng chú ý, trong nhiều năm liên tục, các khu dân cư trên địa bàn giữ vững ổn định, không để xảy ra vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự, không phát sinh điểm nóng và không có tình trạng khiếu kiện đông người kéo dài.

Trong thời gian tới, tỉnh Phú Thọ định hướng sẽ tiếp tục kiện toàn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở và tuyên truyền viên pháp luật thông thạo tiếng dân tộc; đồng thời tiến hành rà soát, đánh giá để nhân rộng những mô hình hiệu quả như “Pháp luật tiếng Mường - Lời luật gần dân” ra nhiều xã miền núi khác.

Bên cạnh phương thức tuyên truyền trực tiếp truyền thống, các địa phương sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tiến hành số hóa hệ thống tài liệu song ngữ và phát triển các sản phẩm truyền thông pháp luật ngắn gọn, trực quan, dễ tiếp cận trên môi trường số.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để pháp luật thực sự trở thành điểm tựa vững chắc, đồng hành cùng đồng bào các dân tộc Phú Thọ xây dựng bản làng an toàn, văn minh và phát triển bền vững.

Gia Hân

Nguồn Công Luận: https://congluan.vn/phu-tho-dung-tieng-muong-tuyen-truyen-phap-luat-den-dong-bao-dan-toc-thieu-so-o-xa-mien-nui-post368449.html