Phú Thọ tăng tốc GPMB đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, chuẩn bị quỹ đất tái định cư

Huy động hơn 50 cán bộ, đẩy nhanh kiểm đếm đất đai

Theo phương án sơ bộ, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua tỉnh Phú Thọ dài khoảng 99km, từ xã Đan Thượng đến phường Phúc Yên, ảnh hưởng đến 22 xã, phường. Dự án dự kiến thu hồi hơn 650ha đất, ảnh hưởng đến hơn 1.800 hộ dân cần bố trí tái định cư, xây dựng 38 khu tái định cư mới và di dời 5 khu nghĩa trang nhân dân.

Ông Nguyễn Hồng Phương, Chủ tịch UBND xã Bình Nguyên nghe cán bộ Phòng Kinh tế xã  báo cáo công tác GPMB và các công việc liên quan đến dự án Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Riêng đoạn tuyến qua khu vực Vĩnh Phúc cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ, dài khoảng 42km, đi qua 10 xã, phường, với diện tích GPMB dự kiến khoảng 210ha. Phạm vi dự án liên quan đến 3 ga đường sắt, 16 khu tái định cư, 4 khu nghĩa trang nhân dân và nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, xã hội, trong đó có Trường THPT Bình Xuyên.

Dự án được chia thành 21 tiểu dự án độc lập, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 7.384 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2027. Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc được giao làm chủ đầu tư, đồng thời tổ chức thực hiện công tác GPMB.

Trước khối lượng công việc lớn, Ban đã thành lập 5 tổ GPMB với hơn 50 cán bộ, do một Phó Giám đốc Ban trực tiếp chỉ đạo, phối hợp với UBND các xã, phường triển khai nhiệm vụ. Khi cần thiết, đơn vị dự kiến tăng cường thêm khoảng 30 cán bộ để đáp ứng yêu cầu công việc trên toàn tuyến.

Bám sát Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ, Ban xây dựng kế hoạch, tiến độ chi tiết, đặt mục tiêu hoàn thành công tác bồi thường, GPMB trong quý IV/2027. Trọng tâm trước mắt là hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất, đẩy nhanh đo đạc, kiểm đếm, xác định chủ sử dụng và nguồn gốc đất, tạo cơ sở lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Theo báo cáo cập nhật đến ngày 28/9/2026, hồ sơ bản đồ thu hồi đất phục vụ Tiểu dự án 1 – bồi thường, GPMB phần tuyến chính đã được hoàn thiện tại cả 10/10 xã, phường. Ban cũng đã cung cấp hồ sơ ranh giới GPMB được Ban Quản lý dự án đường sắt phê duyệt cho Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Phú Thọ để trích đo bản đồ thu hồi đất. Hồ sơ đang được hoàn thiện để trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định.

Đến nay, khoảng 80% diện tích đất dự kiến thu hồi trên đoạn tuyến qua khu vực Vĩnh Phúc đã được quy chủ, xác định nguồn gốc. Các địa phương Vĩnh Hưng, Vĩnh An, Hội Thịnh, Yên Lạc, Tiên Lữ, Sơn Đông và Sông Lô đạt tỷ lệ trên 90%; trong khi Vĩnh Yên, Phúc Yên và Bình Nguyên đạt trên 50%.

Song song với hoàn thiện hồ sơ, công tác tuyên truyền, vận động người dân được chú trọng. Ban đã phối hợp với UBND và các đoàn thể cấp xã tổ chức họp với người có đất bị thu hồi tại 7/10 địa phương, gồm Vĩnh Hưng, Vĩnh An, Hội Thịnh, Yên Lạc, Sơn Đông, Sông Lô và Tiên Lữ.

Tại các cuộc họp, người dân được thông tin về phạm vi dự án, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự thực hiện. Các kiến nghị, thắc mắc liên quan đến quyền lợi của người có đất bị thu hồi cũng được tiếp nhận, giải đáp.

Ông Phùng Duy Tân, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc cho biết, đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ từng phần việc, bảo đảm yêu cầu đề ra.

Chuẩn bị quỹ đất tái định cư, xây dựng mới Trường THPT Bình Xuyên

Tại xã Bình Nguyên, đoạn tuyến đường sắt đi qua dài khoảng 7,9km, thuộc địa bàn thị trấn Hương Canh, xã Sơn Lôi và xã Quất Lưu trước khi sắp xếp đơn vị hành chính. Theo rà soát sơ bộ, diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 48,65ha, trong đó phạm vi tuyến chính khoảng 24,92ha.

Dự kiến có khoảng 102 hộ cần bố trí tái định cư, gồm 39 hộ thuộc thị trấn Hương Canh cũ và 63 hộ thuộc xã Sơn Lôi cũ. Để chủ động nơi ở cho người dân bị ảnh hưởng, địa phương dự kiến triển khai các khu tái định cư tại khu vực đối diện đường lên xuống cao tốc Hà Nội - Lào Cai, nút giao IC3 thuộc xã Sơn Lôi cũ; khu vực sân vận động Trường THPT Bình Xuyên, thị trấn Hương Canh cũ; khu vực Chợ Hương Canh và vùng phụ cận Khu 1 - giai đoạn I; khu đất giáp khu dân cư thôn Ái Văn, xã Sơn Lôi cũ.

Đồng thời, địa phương chuẩn bị địa điểm xây dựng mới Trường THPT Bình Xuyên với diện tích dự kiến khoảng 4,1ha. Hiện các khu tái định cư đang hoàn thiện thủ tục trình phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư và địa điểm xây dựng trường học mới có ý nghĩa quan trọng, góp phần ổn định đời sống người dân, bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh trong quá trình triển khai dự án.

Ông Nguyễn Hồng Phương, Chủ tịch UBND xã Bình Nguyên cho biết, địa phương đã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn phối hợp với Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc rà soát, quy chủ, xác định sơ bộ loại đất và nguồn gốc các thửa đất; đồng thời triển khai thủ tục thông báo thu hồi đất theo quy định.

Trên cơ sở kết quả rà soát, xã phối hợp lập phương án bồi thường, công khai tại trụ sở UBND xã và nhà văn hóa các thôn để người dân kiểm tra thông tin, số liệu liên quan đến thửa đất bị thu hồi. Sau thời gian niêm yết, địa phương tiếp tục hoàn thiện phương án, trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt và tổ chức chi trả theo quy định.

Công tác quy chủ đất tại các địa bàn thuộc xã Bình Nguyên cũng đang được đẩy nhanh. Tại xã Quất Lưu cũ, công tác quy chủ đất nông nghiệp thuộc phạm vi tuyến chính và vị trí xây dựng Trường THPT Bình Xuyên mới cơ bản đạt kết quả tích cực. Cụ thể, tại tuyến chính đã quy chủ 77/80 thửa đất; tại vị trí xây dựng trường học mới đã quy chủ 174/192 thửa.

Tại xã Sơn Lôi cũ, trong tổng số 660 thửa đất thuộc phạm vi rà soát, đã quy chủ được 596 thửa. Riêng thị trấn Hương Canh cũ đang tiếp tục phối hợp với các thôn tổng hợp hồ sơ, xác định chủ sử dụng đối với những thửa đất nằm trong phạm vi ảnh hưởng.

Ông Nguyễn Tuấn Hải, Phó chủ tịch UBND phường Vĩnh Yên phổ biến thông tin, tiếp nhận ý kiến về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tại Tổ dân phố Vị Trù.

Tại phường Vĩnh Yên, đoạn tuyến đi qua dài khoảng 5,8km, liên quan đến 12 tổ dân phố. Trong đó, đoạn qua xã Thanh Trù cũ dài khoảng 2,2km, phường Đồng Tâm cũ khoảng 1,5km và phường Hội Hợp cũ khoảng 2,1km.

Ngày 8/10, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc phối hợp với địa phương tổ chức đối thoại, thông tin về Tiểu dự án số 10 – xây dựng hạ tầng khu tái định cư phía Nam ĐT.305B phục vụ GPMB dự án đường sắt. Tại buổi đối thoại, người dân được phổ biến các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quy trình thực hiện, đồng thời có cơ hội trao đổi, kiến nghị những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Theo rà soát sơ bộ, có 78 hộ phải thu hồi đất ở, đều thuộc địa bàn xã Thanh Trù cũ. Khu tái định cư dự kiến được xây dựng tại khu vực đồng Cửa, tổ dân phố Vị Trù, giáp đường Nguyễn Lương Bằng, với diện tích khoảng 3,34ha, quy hoạch 125 ô đất.

Lập tiến độ chi tiết, bảo đảm quyền lợi người dân

Cán bộ Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc giải thích hướng tuyến và chính sách đền bù GPMB cho người dân.

Để bảo đảm tiến độ, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã ban hành Kế hoạch số 47/KH-BKVVP ngày 22/9/2026 về thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đối với Tiểu dự án số 10.

Theo kế hoạch, trước ngày 15/10/2026, các đơn vị phải hoàn thành kế hoạch chi tiết, tổ chức họp dân và ban hành thông báo thu hồi đất. Trước ngày 15/11, cơ bản hoàn thành điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đối với các trường hợp phối hợp thực hiện và xác minh nguồn gốc đất. Trước ngày 30/11, hoàn thành dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để niêm yết công khai.

Trong tháng 12/2026, các đơn vị tập trung đối thoại, hoàn thiện, thẩm định và phê duyệt phương án theo từng đợt, đồng thời thực hiện chi trả, thu hồi đất đối với các trường hợp đủ điều kiện. Từ tháng 12/2026 đến hết quý I/2027, tiếp tục chi trả bồi thường, bố trí tái định cư, xử lý các trường hợp phức tạp và bàn giao mặt bằng theo tiến độ.

Ông Trần Tuấn Anh, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Yên nhấn mạnh, GPMB phục vụ dự án là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, phối hợp của người dân.

Địa phương yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, kịp thời tiếp nhận và giải quyết kiến nghị chính đáng, bảo đảm quá trình thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật.

Với quy mô lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng, công tác GPMB dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đặt ra yêu cầu cao về tiến độ, sự phối hợp giữa các cấp, ngành và trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Bên cạnh việc hoàn thiện hồ sơ, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, công tác chuẩn bị quỹ đất tái định cư, giải quyết kiến nghị và tạo đồng thuận trong nhân dân là những yếu tố quyết định hiệu quả triển khai.

Thời gian tới, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc tiếp tục phối hợp với UBND các xã, phường đẩy nhanh kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất và triển khai các bước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Các tổ GPMB sẽ bám sát địa bàn, thường xuyên rà soát tiến độ từng phần việc, chủ động bổ sung nhân lực và phối hợp xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Cùng với đó, các địa phương cần nâng cao trách nhiệm tổ chức thực hiện, công khai đầy đủ thông tin, giải thích rõ chính sách và kịp thời xem xét kiến nghị của người dân. Việc kết hợp yêu cầu tiến độ với bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi sẽ góp phần đẩy nhanh bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện để dự án triển khai theo kế hoạch, mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Phú Thọ.