Quất ăn được, nhưng quất cảnh sau Tết có nên dùng làm thực phẩm?

Quất là loại quả quen thuộc trong đời sống người Việt

Từ lâu, quất được sử dụng để vắt nước chấm, pha nước uống giải khát hay chưng mật ong trị ho, bổ sung vitamin C. Tuy nhiên, sau mỗi dịp Tết, cây quất cảnh đã hoàn thành nhiệm vụ làm đẹp ngày Tết thì không nên dùng để ăn uống, vì nguy cơ ngộ độc có thể gây ra.

Thực tế, quả quất cảnh và quất trồng lấy quả trông không có gì khác nhau, đặc biệt, cây quất cảnh còn có quả sai trái, căng mọng, chín đều trông khá hấp dẫn và bắt mắt. Tuy nhiên, do mục đích trồng để làm cảnh và để ăn là hoàn toàn khác nhau, nên cách nuôi trồng cũng khác nhau.

Cây quất cảnh có thể chứa hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật cao

Quất thương phẩm dùng làm thực phẩm thường được trồng theo quy trình kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, có thời gian cách ly trước thu hoạch nhằm bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Trong khi đó, quất cảnh phục vụ Tết lại ưu tiên yếu tố hình thức: quả sai, bóng đẹp, chín đồng đều và giữ được lâu trong điều kiện trưng bày.

Để đạt được vẻ ngoài bắt mắt và kéo dài thời gian trưng, nhiều nhà vườn có thể sử dụng các loại phân bón lá, chất kích thích sinh trưởng, thuốc dưỡng trái hoặc thuốc phòng sâu bệnh với tần suất dày hơn.

Ngoài ra, cây quất cảnh thường được xử lý để giữ quả trên cây suốt nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Điều này làm tăng nguy cơ tồn dư hóa chất trên vỏ và thịt quả nếu không được kiểm soát theo tiêu chuẩn thực phẩm.

Quất cảnh chỉ tươi đẹp, chứ chất lượng không phù hợp để ăn, uống

Một yếu tố khác cần lưu ý là điều kiện trưng bày. Cây quất cảnh thường được đặt trong phòng khách, sảnh cơ quan, nơi có khói hương, bụi bẩn hoặc tiếp xúc với các chất tẩy rửa, sơn sửa. Những tác động môi trường này có thể khiến quả không còn bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, dù nhìn bên ngoài vẫn tươi đẹp.

Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo không nên sử dụng quất cảnh sau Tết để ăn tươi, pha nước uống hay làm thuốc trị ho, đặc biệt với trẻ nhỏ và người có sức đề kháng yếu. Nếu muốn tận dụng, người dân có thể dùng quất rụng để ủ phân hữu cơ, làm chế phẩm sinh học hoặc tiếp tục chăm sóc cây cho mùa sau thay vì sử dụng làm thực phẩm.

Quất là biểu tượng may mắn, sung túc ngày xuân, nhưng việc sử dụng đúng mục đích mới bảo đảm an toàn cho sức khỏe. Thay vì tiếc vài quả quất cảnh, người tiêu dùng nên lựa chọn quất được trồng chuyên dụng cho thực phẩm, có nguồn gốc rõ ràng. Sự thận trọng nhỏ sau Tết sẽ giúp tránh những rủi ro không đáng có cho cả gia đình.

PV