Quốc hội chốt áp dụng cơ chế đặc thù xử lý vi phạm liên quan đến kinh tế, đổi mới sáng tạo trong 3 năm
Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gồm 3 chương, 13 điều. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026 và được thực hiện trong thời hạn 3 năm, kể từ ngày có hiệu lực.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Ảnh: VPQH
Không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để xem xét lại bản án hình sự
Sáng 24/8, với 465/471 đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Công Lương Tam Quang cho biết, qua tổng hợp, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất cao với sự cần thiết ban hành cũng như những nội dung chính của Dự thảo Nghị quyết.
So với Dự thảo Chính phủ trình, Dự thảo Nghị quyết sau khi tiếp thu, chỉnh lý vẫn giữ kết cấu 3 chương, 13 điều; trong đó sửa đổi 11/13 điều và giữ nguyên 2 điều.
Một trong những nội dung được chỉnh lý là nguyên tắc thực hiện quy định tại Điều 3 của Dự thảo Nghị quyết. Theo đó, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉnh lý khoản 5 Điều 3 theo hướng bảo đảm không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để xem xét lại bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật.
Đồng thời, Dự thảo Nghị quyết bỏ khoản 6 Điều 3. Theo đó, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự hoặc miễn trách nhiệm hình sự sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Về các điều kiện không truy cứu trách nhiệm hình sự, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu và chỉnh lý theo hướng không quy định việc người thực hiện hành vi vi phạm phải khai rõ sự việc, góp phần hiệu quả vào phát hiện và xử lý tội phạm là điều kiện bắt buộc để xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự.
Kết quả khắc phục hậu quả là căn cứ áp dụng các chính sách hình sự.
Đối với đề nghị phân loại mức độ thiệt hại và quy định “ngưỡng” thiệt hại phải báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên quy định trong Dự thảo.
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, mục tiêu xuyên suốt của Dự thảo Nghị quyết là lấy kết quả khắc phục hậu quả làm căn cứ áp dụng các chính sách hình sự. Nếu khắc phục được toàn bộ hậu quả thì được xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự tùy từng giai đoạn tố tụng.
Đối với các vụ việc, vụ án có tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng, Bộ trưởng cho biết đã có cơ chế đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bên cạnh đó, Dự thảo Nghị quyết cũng có các quy định nhằm phòng ngừa, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chính sách để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che hành vi vi phạm.
Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng tiếp thu ý kiến đề nghị rà soát các quy định của Bộ luật Hình sự để bảo đảm phù hợp với tư duy, quan điểm mới trong chính sách xử lý hình sự được quy định tại Nghị quyết này và Nghị quyết số 29.
Theo Đại tướng Lương Tam Quang, các nội dung liên quan đã được chỉ đạo đưa vào Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, hiện đang trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp.
