Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi): Bước điều chỉnh rất quan trọng về thể chế, tạo 'không gian phát triển mới' cho Hà Nội

Theo Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng), việc Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) có thể xem là một bước điều chỉnh rất quan trọng về thể chế, nhằm tạo “không gian phát triển mới” cho Hà Nội.

“Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc bổ sung thêm cơ chế, chính sách, mà là cách tiếp cận đã thay đổi: trao quyền chủ động nhiều hơn cho Thủ đô, đi kèm với yêu cầu cao hơn về trách nhiệm và năng lực quản trị”, Đại biểu nói.

Nữ Đại biểu bày tỏ kỳ vọng Luật sẽ giúp Hà Nội tháo gỡ những “điểm nghẽn” tồn tại nhiều năm, đặc biệt trong các lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản lý đất đai, phát triển đô thị và thu hút nguồn lực chất lượng cao.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng cho rằng, nếu được triển khai đúng tinh thần, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ không chỉ giúp Hà Nội phát triển nhanh hơn, mà còn phát triển theo hướng bền vững, văn minh, hiện đại hơn, xứng đáng với vai trò là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia và đầu tàu lan tỏa vùng.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP Hải Phòng) cũng chỉ rõ, việc Quốc hội xem xét, thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) trong thời điểm hiện nay có thể coi là một bước đi rất quan trọng về thể chế đối với Hà Nội.

Theo Đại biểu, đây không chỉ là việc sửa một đạo luật chuyên ngành, mà thực chất là thiết kế lại không gian pháp lý cho sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

“Điểm đáng chú ý nhất của lần sửa đổi Luật này là tư duy lập pháp đã thay đổi rất rõ, không chỉ dừng ở việc cho Hà Nội một số cơ chế đặc thù, mà chuyển mạnh sang cách tiếp cận phân quyền sâu hơn, rộng hơn và thực chất hơn, để thành phố có thể chủ động quyết định nhiều vấn đề gắn với thực tiễn phát triển của mình”, Đại biểu nói.

Theo Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, ý nghĩa lớn nhất của Luật, là tạo ra một cú hích thể chế cho Hà Nội.

Phân tích, Đại biểu chỉ rõ, trong nhiều năm, Thủ đô luôn phải đối mặt với một nghịch lý là giữ vai trò trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu lớn về kinh tế, khoa học, giáo dục, văn hóa, nhưng trong không ít lĩnh vực lại chưa có đủ thẩm quyền để xử lý nhanh những vấn đề rất đặc thù của một “siêu đô thị”.

“Khi thẩm quyền chưa tương xứng với yêu cầu phát triển, quá trình điều hành dễ bị kéo dài, phân tán trách nhiệm, thậm chí bỏ lỡ cơ hội. Luật lần này vì thế có ý nghĩa như một bước tháo gỡ căn cơ: trao cho Hà Nội công cụ pháp lý mạnh hơn để chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, đầu tư, quy hoạch, phát triển đô thị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, thu hút nhân tài và quản trị hiện đại”, Đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh, kỳ vọng đặt vào Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ là giúp Hà Nội phát triển nhanh hơn, mà còn phát triển đúng hơn.

“Nhanh là cần thiết, nhưng với Thủ đô, điều quan trọng hơn là phát triển có chất lượng, có bản sắc, có sức cạnh tranh và có khả năng dẫn dắt. Một đạo luật được thiết kế trên tinh thần phân quyền mạnh mẽ, toàn diện, triệt để sẽ cho phép Hà Nội chuyển từ thế “xin cơ chế” sang thế “chủ động tạo lập mô hình phát triển”. Đó mới là bước chuyển thực sự có ý nghĩa. Bởi một đô thị muốn bứt phá không thể chỉ trông chờ vào nguồn lực; điều quan trọng hơn là phải có quyền quyết định đủ lớn để biến nguồn lực thành kết quả phát triển cụ thể”, Đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng bày tỏ kỳ vọng Luật sẽ góp phần nâng cấp chất lượng quản trị đô thị của Hà Nội.

“Người dân không chờ đợi một đạo luật chỉ đẹp trên giấy. Điều họ kỳ vọng là sau khi Luật được thông qua, những vấn đề thiết thân của đời sống đô thị sẽ được giải quyết hiệu quả hơn: thủ tục hành chính nhanh hơn, đầu tư hạ tầng kịp thời hơn, quy hoạch đồng bộ hơn, môi trường sống tốt hơn, dịch vụ công thuận tiện hơn và không gian sáng tạo cho phát triển mới được mở rộng hơn”, Đại biểu nói.

Nói cách khác, theo Đại biểu, giá trị lớn nhất của Luật không nằm ở số lượng thẩm quyền được trao, mà ở chỗ những thẩm quyền đó có chuyển hóa thành thay đổi thực chất trong đời sống người dân hay không. Chính vì vậy, các đánh giá gần đây đều nhấn mạnh Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ rệt trong chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi – Đoàn TP Hà Nội:

Việc ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo khung pháp lý vượt trội, toàn diện để Hà Nội bứt phá. Luật thể hiện sự phân quyền triệt để, cho phép Thành phố áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù trên nhiều lĩnh vực như quy hoạch, tài chính - ngân sách, thu hút nhân tài, phát triển đô thị (TOD, không gian ngầm), khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Kỳ vọng lớn nhất là Hà Nội thực sự trở thành trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế, giải quyết được các điểm nghẽn về hạ tầng, môi trường, chất lượng sống, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ cho vùng Thủ đô và cả nước. Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới, đúng như mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.