Quỹ đạo trái đất tầm thấp, 'mỏ vàng' đầu tư

Quỹ đạo trái đất tầm thấp (LEO), nền tảng của định vị, viễn thông, kết nối toàn cầu... đang chứng kiến làn sóng đầu tư mạnh mẽ.

Kính viễn vọng không gian Hubble. Ảnh: NASA

Kính viễn vọng không gian Hubble. Ảnh: NASA

Từ vệ tinh đến trung tâm dữ liệu không gian, LEO thu hút hàng tỷ USD đầu tư. Từ Nvidia của CEO Jensen Huang đến SpaceX của tỷ phú Elon Musk, các tập đoàn công nghệ lớn đang “đặt cược” lớn vào lớp cơ sở hạ tầng quan trọng mới đang nổi này, theo CNBC.

LEO, theo định nghĩa của Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), là vùng không gian ở độ cao 2.000km hoặc thấp hơn, đang nhanh chóng phát triển từ lĩnh vực kỹ thuật chuyên biệt thành một trong những môi trường chiến lược quan trọng nhất của thế kỷ 21.

Space IQ thống kê, hơn 45 tỷ USD đầu tư lĩnh vực LEO vào năm 2025, tăng mạnh so với mức dưới 25 tỷ USD của năm 2024.

Các vệ tinh LEO, với khoảng cách tương đối gần trái đất, mang lại phản hồi nhanh, giảm chi phí phóng và tốc độ liên lạc nhanh hơn. Không giống như các vệ tinh ở quỹ đạo cao hơn, LEO không ở yên một vị trí cố định trên trái đất và thường hoạt động theo chòm sao để tối đa hóa vùng phủ sóng toàn cầu.

“Truy cập quỹ đạo đang trở thành tài sản chiến lược giống như các cảng, cáp hoặc lưới điện trên trái đất”, ông Carlos Moreira, CEO của công ty an ninh mạng và bán dẫn Wisekey (Thụy Sĩ), nói với CNBC.

SpaceX hiện vận hành chòm sao Starlink và có hơn 9.500 vệ tinh đang hoạt động. SpaceX đồng thời đề xuất một hệ thống trung tâm dữ liệu quỹ đạo chạy bằng năng lượng mặt trời, cuối cùng có thể bao gồm tới một triệu vệ tinh.

Trong khi đó, hãng công nghệ Nvidia vừa công bố nền tảng mới nhằm đưa điện toán trí tuệ nhân tạo (AI) vào quỹ đạo, hỗ trợ các trung tâm dữ liệu quỹ đạo, trí tuệ địa không gian và các hoạt động không gian tự động.

Amazon LEO có kế hoạch triển khai hơn 3.000 vệ tinh vào LEO. Đầu năm nay, Ủy ban Truyền thông liên bang (FCC) Mỹ phê duyệt thêm 4.500 vệ tinh để triển khai trong tương lai. Còn Blue Origin của CEO Jeff Bezos dự kiến phóng hơn 5.000 vệ tinh vào cuối năm 2027.

Tại châu Âu, OneWeb của Eutelsat hiện bao gồm hơn 600 vệ tinh. Trung Quốc cũng đệ trình kế hoạch phóng hơn 200.000 vệ tinh trên 14 chòm sao.

Đáng chú ý, quy mô của những kế hoạch triển khai trên thể hiện sự thay đổi cơ bản trong cách thức sử dụng, quản lý và thương mại hóa không gian.

Tuy nhiên, khi đà phát triển và hoạt động thương mại tăng tốc, người đứng đầu Wisekey cảnh báo, sự mở rộng này phải được “quản lý với cùng mức độ nghiêm túc như chủ quyền kỹ thuật số trên trái đất”.

Ông Carlos Moreira lập luận, không gian nên vẫn là lĩnh vực mang lại lợi ích cho nhân loại: hỗ trợ kết nối, khám phá khoa học và tăng trưởng kinh tế, thay vì trở thành nơi cạnh tranh không kiểm soát và rủi ro hệ thống.

Theo Space Capital, hơn 400 tỷ USD đầu tư vào nền kinh tế vũ trụ kể từ năm 2009. CEO của Space Capital, ông Chad Anderson cho biết, ngành công nghiệp này vẫn đang ở “giai đoạn đầu của chu kỳ cơ sở hạ tầng kéo dài nhiều thập kỷ”.

NAM VIỆT

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/quy-dao-trai-dat-tam-thap-mo-vang-dau-tu-3329200.html