Rà soát, quản lý cơ sở kinh doanh lưu trú du lịch

 Chung cư Nera Garden - nơi có một số căn hộ được gắn tên “homestay” trên các ứng dụng đặt phòng.

Nỗi lo kinh doanh lưu trú tự phát

Tháng 8/2026, qua rà soát tình hình quản lý, sử dụng căn hộ và hoạt động lưu trú tại chung cư Nera Garden, UBND phường An Cựu đã phát hiện tình trạng một số căn hộ được quảng cáo, khai thác theo hình thức homestay, Airbnb (nền tảng trực tuyến kết nối giữa người cho thuê và người thuê) hoặc lưu trú ngắn ngày. Việc quản lý người lưu trú, kiểm soát khách ra vào và phối hợp giữa các bên còn nhiều bất cập, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và quyền lợi của cư dân.

Bà Hoàng Thị Như Thanh, Chủ tịch UBND phường An Cựu cho biết: Chung cư thương mại không đồng nghĩa với việc các căn hộ được phép sử dụng để kinh doanh lưu trú, trong đó có mô hình lưu trú ngắn ngày dành cho khách du lịch. Qua kết quả rà soát, tại chung cư này, từ tầng 5 trở lên có 84 hộ kinh doanh và 21 địa điểm kinh doanh.

Trong 84 trường hợp đã được Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị và Phòng Tài chính thành phố (cũ) cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, có hai loại: Một loại có ghi chú “cho thuê nhà để ở dài ngày” (đối với nội dung này, phù hợp với quy định tại Luật Nhà ở) và một loại không có ghi chú nội dung trên (khoảng 35 trường hợp).

“Chủ sở hữu có quyền cho thuê căn hộ để cá nhân, hộ gia đình sử dụng làm nơi ở theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, phải thông tin đầy đủ đến khách hàng về công năng của căn hộ; không quảng bá, giới thiệu hoặc hướng dẫn việc sử dụng căn hộ ở để kinh doanh lưu trú trái quy định”, bà Thanh thông tin thêm.

Tình trạng kinh doanh lưu trú tự phát trong khu dân cư được ghi nhận ngày càng nhiều. Điều này dẫn đến nỗi lo khó kiểm soát, gây thất thu thuế, mất an ninh, trật tự và ảnh hưởng đến môi trường du lịch.

Theo ngành du lịch, qua dữ liệu thống kê chưa đầy đủ, hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 471 cơ sở lưu trú homestay, chiếm 43,6% tổng số cơ sở lưu trú, phân bố chủ yếu tại các khu vực có tiềm năng phát triển du lịch như các phường, xã: Phú Xuân, Thuận Hóa, Vỹ Dạ, Thủy Xuân, Chân Mây - Lăng Cô và một số địa phương khác. Số cơ sở nhà nghỉ là 395.

Những con số trên chỉ là số liệu của các đơn vị kinh doanh có đăng ký. Thực tế, vẫn có tình trạng các cơ sở kinh doanh lưu trú tự phát, chưa đăng ký mà ngành du lịch và các địa phương đang tiếp tục rà soát.

Việc các cơ sở kinh doanh lưu trú không đăng ký dẫn đến nhiều khó khăn, hệ lụy, trong đó công tác quản lý nhà nước gặp nhiều trở ngại. Điều này cũng dẫn đến những nỗi lo về chất lượng. Bên cạnh xảy ra tình trạng thất thu thuế, hoạt động này còn ảnh hưởng đến môi trường du lịch. Đơn cử, từng xảy ra tình trạng khách đặt phòng qua mạng nhưng đến giai đoạn cao điểm, có khách khác đến thuê với giá cao hơn thì cơ sở kinh doanh hủy đặt phòng của khách.

Công tác kiểm soát các cơ sở kinh doanh lưu trú thuộc trách nhiệm của cả ngành du lịch và các địa phương. Tuy nhiên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ được quyền thực hiện công tác kiểm tra. Bên cạnh đó, nhân sự mỏng, kiêm nhiệm nhiều công việc cũng dẫn đến những khó khăn trong công tác này từ phía ngành du lịch.

Quản lý, bảo đảm hoạt động đúng pháp luật

Thành phố xác định du lịch - dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn và đang tạo mọi điều kiện thuận lợi để kêu gọi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân, hộ kinh doanh đồng hành cùng thành phố trong việc thúc đẩy phát triển lĩnh vực này, kể cả dịch vụ lưu trú. Tuy nhiên, mọi hoạt động kinh doanh phải tuân thủ quy định của pháp luật.

Vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang đã có kết luận tại cuộc họp nghe báo cáo số liệu thống kê, báo cáo khách lưu trú và công tác quản lý du lịch, dịch vụ trên địa bàn thành phố. Theo đó, 40 xã, phường cũng đã tiến hành rà soát số liệu về cơ sở kinh doanh lưu trú.

Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, việc phát huy vai trò của địa phương và phối hợp chặt chẽ với ngành du lịch sẽ giúp hoạt động quản lý kinh doanh lưu trú đi vào khuôn khổ. Tuy nhiên, việc rà soát không chỉ theo đợt mà cần có sự theo dõi, cập nhật phù hợp với thực tiễn.

Theo bà Trần Thị Ngọc, Phó Chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ, cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các hộ kinh doanh thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký kinh doanh, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định; vận động các chủ cơ sở nâng cao ý thức tự giác, không để xảy ra tình trạng kinh doanh nhưng không đăng ký hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

Việc phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế cũng góp phần quản lý doanh thu, xác định đúng đối tượng và hạn chế tình trạng bỏ sót nguồn thu ngân sách.